Vraag je gemeente om gratis schuldhulp
Vraag je gemeente om gratis schuldhulpverlening. Het eerste gesprek moet binnen 4 weken plaatsvinden. Bij een dreigende woningontruiming, afsluiting of beëindiging van je zorgverzekering is dat binnen 3 werkdagen. Ga je verder met de hulp? Dan moet je een schriftelijk plan of een afwijzing krijgen binnen de lokale termijn, uiterlijk 8 weken na dat gesprek. Je kunt hulp krijgen bij een vrijwillige schuldregeling of schuldsanering via de rechter.

Deze gids gaat over schuldhulp voor volwassenen die in Nederland wonen, ook als ze zakelijke schulden hebben. Je kunt al hulp vragen als je nog een deel van je rekeningen kunt betalen.
Schuldhulp aanvragen bij je gemeente
Vraag hulp bij de gemeente waar je woont. De Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Externe website, opent in een nieuw tabblad) (Wgs) geldt voor inwoners die daar in de Basisregistratie Personen (BRP) staan ingeschreven. Heb je niet de Nederlandse nationaliteit? Dan moet je ook rechtmatig in Nederland verblijven op een manier die onder deze wet valt.
De gemeente beoordeelt je persoonlijke situatie. Zij mag hulp weigeren als je al eerder schuldhulp hebt gehad. Ook fraude die een overheidsinstantie financiële schade heeft bezorgd, kan een reden zijn. Daarvoor moet er een onherroepelijke strafrechtelijke veroordeling of een onherroepelijke bestraffende bestuurlijke sanctie zijn. Ben je niet ingeschreven of weet je niet zeker welk verblijfsrecht je hebt? Vraag het de gemeente en zoek juridisch advies. In uitzonderlijke situaties mag de gemeente ook hulp bieden buiten de gewone regel voor inwoners.
Als je gewend bent om geldproblemen alleen met familie of schuldeisers te bespreken, kun je hier ook de gemeente om hulp vragen. Je hoeft niet te wachten tot je geen enkele rekening meer kunt betalen.
Zo vraag je hulp aan en bereid je het eerste gesprek voor:
- Neem contact op met je gemeente en vraag om schuldhulpverlening.
- Noem de datum van een dreigende ontruiming, afsluiting, beëindiging van de zorgverzekering, dagvaarding of beslag.
- Stuur de bijbehorende brieven via het gemeentelijke formulier of per e-mail.
- Bewaar de bevestiging van je aanvraag.
- Maak een overzicht van alle schuldeisers, openstaande bedragen, betalingstermijnen, inkomsten en bezittingen. Neem ook schulden op die je betwist.
Bij een acute dreiging moet het eerste gesprek sneller plaatsvinden. De termijn voor het schriftelijke besluit begint na dat gesprek. Vraag de gemeente welke lokale beslistermijn geldt en op welke datum je uiterlijk een besluit moet krijgen.
Brede tabellen kun je horizontaal scrollen.
| Wat gebeurt er? | Termijn | Wanneer de termijn begint of verandert |
|---|---|---|
| Eerste gesprek na je mondelinge of schriftelijke aanvraag | Binnen 4 weken | Je aanvraag bij de gemeente |
| Eerste gesprek na een melding voor vroegsignalering, als je hulp accepteert | Binnen 4 weken | De ontvangst van de melding door de gemeente, dus niet de datum waarop je de hulp accepteert |
| Eerste gesprek bij een bedreigende situatie | Binnen 3 werkdagen | Gedwongen ontruiming; afsluiting van gas, elektriciteit, stadsverwarming of water; opzegging of beëindiging van de zorgverzekering |
| Schriftelijk plan of afwijzing na het eerste gesprek | Lokale termijn, maximaal 8 weken | Het eerste gesprek; lever ontbrekende financiële informatie snel aan |
Na het eerste gesprek geeft de gemeente een formeel besluit: een plan van aanpak of een afwijzing. Zeg je tijdens dat gesprek dat je geen verdere hulp wilt? Dan mag de gemeente het besluit achterwege laten. Het plan kan voorwaarden bevatten. Het moet in ieder geval je beslagvrije voet beschermen: het deel van je inkomen dat je minimaal moet overhouden. Ook om de schuldhulp te beëindigen, moet de gemeente een formeel besluit nemen.
Bezwaar, klachten en een te laat besluit
Kies de stap die bij je probleem past:
- Ben je het niet eens met een schriftelijk aanbod, een afwijzing of een besluit om hulp te stoppen? Maak bezwaar bij de gemeente. Volg de instructies in het besluit. De gewone bezwaartermijn is 6 weken.
- Gaat het probleem over hoe de hulp wordt uitgevoerd? Dien eerst een klacht in bij de gemeente. Helpt dat niet, ga dan naar de gemeentelijke ombudsman. Maakt je gemeente gebruik van de Nationale ombudsman (Externe website, opent in een nieuw tabblad), neem dan daar contact mee op.
- Krijg je na de wettelijke termijn nog geen besluit? Controleer of de gemeente de termijn volgens de regels heeft verlengd of gepauzeerd. Is de termijn verstreken, stuur dan een ingebrekestelling. Daarmee geef je de gemeente nog 2 weken om te beslissen. Daarna kunnen een procedure bij de rechter en een dwangsom mogelijk zijn. Vraag juridisch advies voordat je een procedure begint.
Een brief over vroegsignalering
Een brief over vroegsignalering is een aanbod van de gemeente om je te helpen met betalingsachterstanden. Woningverhuurders, drinkwaterbedrijven, energieleveranciers en zorgverzekeraars kunnen bepaalde achterstanden melden. Eerst moeten zij zelf stappen hebben gezet om betaling te krijgen. De gemeente moet daarna aanbieden om met je te praten. Je mag de hulp weigeren. Accepteer je de hulp, dan geldt de termijn voor het eerste gesprek. Een betalingsherinnering van de aanbieder blijft wel een verzoek om te betalen.
Een verhuurder moet vóór een melding van huurachterstand een schriftelijke herinnering sturen en persoonlijk contact proberen te krijgen. De verhuurder moet uitleggen hoe je achterstanden kunt voorkomen of oplossen. Ook moet die op schuldhulp wijzen en aanbieden je gegevens te delen. Maak je uitdrukkelijk bezwaar, dan mag de verhuurder de achterstand niet melden. Zonder bezwaar, of als de verhuurder je niet kan bereiken, kan een melding wel mogelijk zijn.
Welke hulp de gemeente kan bieden
Gemeentelijke schuldhulp is gratis. De gemeente kan hiervoor een sociaal team, kredietbank of gespecialiseerde organisatie inschakelen. De gemeente blijft verantwoordelijk, ook als een andere organisatie de hulp uitvoert.
Welke hulp je krijgt, hangt af van je situatie. Dit zijn mogelijke vormen:
- Budgetadvies, hulp bij formulieren, maatschappelijk werk en een plan om nieuwe achterstanden te voorkomen.
- Budgetbeheer: een aanbieder ontvangt je inkomen en betaalt de afgesproken vaste lasten. Vraag hoe je het overgebleven geld ontvangt.
- Een minnelijke schuldregeling (Msnp), waarbij schuldeisers vrijwillig meewerken. Dat kan via schuldbemiddeling of een saneringskrediet.
- Nazorg om je nieuwe budget op orde te houden.
- Een verzoek aan de rechter voor een tijdelijke Wgs-adempauze, als die nodig is voor de schuldhulp.
Budgetbeheer kan vrijwillig zijn. De gemeente mag in je plan ook als voorwaarde stellen dat je eraan meewerkt. Vraag welke rekeningen de aanbieder betaalt, hoeveel geld je zelf krijgt voor dagelijkse uitgaven en hoe het budgetbeheer kan stoppen.
Voor een adempauze volgens de Wgs is een uitspraak van de rechter nodig. De gemeente vraagt die aan. De rechter beoordeelt of de pauze nodig is en of aan de andere wettelijke voorwaarden is voldaan. De pauze duurt maximaal 6 maanden. Schuldeisers mogen dan tijdelijk bepaalde stappen niet zetten om je bezittingen op te eisen of terug te nemen. Gebruik de pauze om je geldzaken op orde te krijgen en geld voor aflossing apart te zetten.
Deze gemeentelijke adempauze verschilt van de dringende tijdelijke bescherming bij een verzoek volgens de Wet schuldsanering natuurlijke personen (Wsnp). Dat is wettelijke schuldsanering voor personen. De mogelijkheden bij de rechter staan verderop.
Een betalingsregeling of minnelijke schuldregeling
Kun je een schuld afbetalen? Stel dan een gewone betalingsregeling voor aan de schuldeiser. Laat zien wat je kunt betalen naast je lopende huur, energie, eten en zorgverzekering. De schuldeiser mag je voorstel weigeren.
Kun je de schulden niet meer zelf oplossen? Dan kan de gemeente een Msnp-regeling voorbereiden met alle schuldeisers. Bij schuldbemiddeling houd je een vrij te laten bedrag (vtlb) over om van te leven. Je betaalt normaal het inkomen boven dat bedrag aan de regeling. De schuldeisers krijgen hun afgesproken deel. Een fonds kan een ander, uitdrukkelijk doel aan een betaling verbinden. Geld dat alleen is gegeven om één bepaalde schuld te betalen, moet je bijvoorbeeld voor die schuld gebruiken.
Bij een saneringskrediet betaalt een kredietbank het afgesproken bedrag aan je schuldeisers. Daarna betaal je één lening terug. Daarover kan ook rente gelden.
Schuldhulpverleners krijgen het advies om voor nieuwe Msnp-regelingen een aflosperiode van 18 maanden voor te stellen. Dat geldt ook voor schuldbemiddeling. Je eigen afspraken en omstandigheden bepalen hoe lang de regeling uiteindelijk duurt.
Alle deelnemende schuldeisers moeten instemmen met een minnelijke regeling. Er geldt nu geen algemene wettelijke termijn waarbinnen zij op het voorstel moeten reageren. Het voorstel voor de Wet schuldregelen zou nieuwe regels toevoegen. De consultatie eindigde op 17 augustus 2026. Op 4 oktober 2026 staat het voorstel in de officiële wetgevingskalender (Externe website, opent in een nieuw tabblad) nog als in voorbereiding.
Naar de rechter als schuldeisers weigeren
Als een minnelijke regeling niet lukt, kun je een verzoek aan de rechter doen. Rechtspraak (Externe website, opent in een nieuw tabblad) legt deze drie mogelijkheden uit. De rechter beslist of je verzoek aan de voorwaarden voldoet.
Brede tabellen kun je horizontaal scrollen.
| Verzoek | Doel | Belangrijke voorwaarde |
|---|---|---|
| Dwangakkoord | De rechter vragen om schuldeisers mee te laten doen aan de Msnp-regeling als zij onredelijk weigeren | Je dient dit in samen met een Wsnp-verzoek; niet elke mislukte regeling is geschikt |
| Voorlopige voorziening Wsnp | Dringende tijdelijke bescherming vragen tegen een dreigende ontruiming of afsluiting | Hoort bij een Wsnp-aanvraag; bespreek de dreiging met je schuldhulpverlener |
| Wsnp | Wettelijke schuldsanering als de minnelijke route is mislukt of niet mogelijk was | De rechtbank toetst de toelatingsvoorwaarden |
Bereid het Wsnp-verzoek voor de rechtbank samen met je schuldhulpverlener voor. Je hebt een verklaring nodig waarom een minnelijke regeling niet is gelukt of niet mogelijk was. Voeg bewijs van je schulden, inkomen en bezittingen toe. De verklaring komt van de gemeente of van een andere partij die deze volgens de wet mag afgeven. Vraag je schuldhulpverlener wie dat in je situatie mag doen.
Je ondertekent het verzoek zelf. Je echtgenoot of geregistreerde partner moet ook tekenen. Sta je onder curatele, dan moet je curator ook tekenen. Dat is je door de rechter aangewezen wettelijke vertegenwoordiger. Een advocaat is voor dit eerste verzoek niet verplicht.
De rechtbank kijkt naar meer dan het bedrag van je schulden. Je moet normaal aan alle onderstaande voorwaarden voldoen die voor je gelden. Na de lijst staat een uitzondering.
- Je kunt je schulden niet meer betalen. De minnelijke poging is mislukt of was niet mogelijk.
- Je hebt in de afgelopen 3 jaar te goeder trouw gehandeld toen schulden ontstonden of onbetaald bleven. De rechtbank kijkt ook naar je inspanningen om te betalen. Boetes, fraude en onverantwoord lenen worden per geval beoordeeld.
- Schulden door een onherroepelijke veroordeling voor een misdrijf blokkeren normaal je toelating als de veroordeling in de 5 jaar vóór je aanvraag onherroepelijk werd. Een misdrijf is een strafbaar feit dat geen overtreding is. De rechter kan een langere periode gebruiken.
- Bij een verslaving of psychosociale problemen kun je in het algemeen pas worden toegelaten als een zorgverlener bevestigt dat je de problemen minstens 1 jaar onder controle hebt.
- Je kunt de Wsnp-verplichtingen nakomen en probeert zo veel mogelijk te verdienen.
De wet kent een uitzondering op de voorwaarden over goede trouw en strafrechtelijke schulden. Die kan gelden als je de oorzaken van de schulden onder controle hebt gekregen. Vraag je schuldhulpverlener welk bewijs de rechtbank nodig heeft.
Tijdens de Wsnp en na een schone lei
De standaardduur van de Wsnp is 18 maanden voor mensen die vanaf 1 juli 2023 zijn toegelaten. In bijzondere omstandigheden kan de rechtbank die periode verlengen tot maximaal 5 jaar. Een Wsnp-bewindvoerder houdt toezicht op je zaak. Die rapporteert aan de rechter-commissaris, de rechter die toezicht houdt.
Wsnp-bewind is iets anders dan budgetbeheer of beschermingsbewind, waarbij iemand je bezittingen beheert op last van de rechter. Tijdens de Wsnp moet je aan deze verplichtingen voldoen:
- Geef de Wsnp-bewindvoerder alle belangrijke informatie. Doe dat wanneer die erom vraagt én uit eigen beweging.
- Maak geen nieuwe schulden.
- Houd je aan de verplichtingen voor werk, solliciteren en inspanning die voor je gelden.
- Verdien zo veel als redelijkerwijs mogelijk is. Stort het inkomen boven het vtlb op de rekening voor de schuldsanering.
Houd je je aan de verplichtingen, dan kan de rechtbank je een schone lei geven. Schulden die daaronder vallen, kunnen niet meer worden afgedwongen. Bewaar de uitspraak. Nieuwe schulden en schulden buiten de Wsnp moet je nog wel betalen.
Deze schulden en registraties kunnen na een schone lei blijven bestaan:
- Een studieschuld bij DUO (Externe website, opent in een nieuw tabblad) (Dienst Uitvoering Onderwijs) waarvoor de terugbetaling nog niet hoefde te beginnen. DUO-achterstanden en DUO-boetes die bij de start van de Wsnp bestonden, kunnen wel onder de schone lei vallen.
- Vorderingen van CJIB (Externe website, opent in een nieuw tabblad) (Centraal Justitieel Incassobureau), behalve verkeersboetes die onder de schone lei vallen.
- De hypotheek, als je tijdens de Wsnp in je koopwoning mocht blijven wonen.
- Een registratie van eerder geregistreerde schulden bij BKR (Externe website, opent in een nieuw tabblad) (Bureau Krediet Registratie). Die blijft na de schone lei nog 5 jaar zichtbaar.
Geld dat je later ontvangt maar bij de Wsnp-periode hoort, gaat naar de Wsnp-bewindvoerder. Denk aan een belastingteruggave over die periode. Dat geldt ook voor een erfenis van iemand die tijdens die periode is overleden. De rechtbank kan een schone lei intrekken als je schuldeisers hebt benadeeld door je verplichtingen niet na te komen. Geld verbergen is daar een voorbeeld van.
Gaat je klacht over je Wsnp-zaak? Schrijf dan naar de rechter-commissaris. Een klacht over het gedrag van de bewindvoerder heeft een andere route. Klaag eerst bij de organisatie van de bewindvoerder. Daarna kun je een klacht indienen bij de Raad voor Rechtsbijstand (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Is je bewindvoerder advocaat? Gebruik dan de klachtenregeling voor advocaten. Deze routes staan los van klachten over gemeentelijke schuldhulp.
Wie je geld beheert: drie verschillende regelingen
De regeling bepaalt wie je geld beheert en hoe dat beheer kan stoppen. Kijk welke naam op je overeenkomst of rechterlijke uitspraak staat. Vergelijk die met de rollen in de tabel.
Brede tabellen kun je horizontaal scrollen.
| Regeling | Wie regelt het? | Wat houdt het in? |
|---|---|---|
| Budgetbeheer | De gemeente of haar aanbieder | De aanbieder ontvangt inkomen en betaalt afgesproken rekeningen. De overeenkomst of de voorwaarden in je schuldhulpplan bepalen de bevoegdheden en hoe het beheer stopt. |
| Beschermingsbewind | De kantonrechter | Een bewindvoerder beheert de bezittingen die onder de uitspraak vallen. Je hebt toestemming nodig om daarover te beschikken. |
| Wsnp-bewind | De rechtbank in de Wsnp-uitspraak | Een Wsnp-bewindvoerder controleert je verplichtingen en de bezittingen voor de schuldsanering, onder toezicht van een rechter-commissaris. |
Je kunt beschermingsbewind aanvragen als je je geldzaken niet kunt beheren. Dat kan bijvoorbeeld komen door problematische schulden of te hoge uitgaven. Je kunt het verzoek zelf indienen. Ook je partner, bepaalde familieleden en verschillende vertegenwoordigers uit de zorg of wettelijke vertegenwoordigers kunnen dat doen. Een advocaat is niet verplicht.
Curatele gaat over financiële én persoonlijke juridische beslissingen. Bij mentorschap wijst de rechter iemand aan voor hulp bij beslissingen over persoonlijke zorg. Mentorschap gaat alleen over die zorg.
Achterstanden bij energie en zorgverzekering
Bij een onbetaalde gas- of elektriciteitsrekening moet de leverancier minstens 3 schriftelijke herinneringen sturen. Elke herinnering moet je minstens 14 dagen geven om te betalen. Ook moet elke herinnering aanbieden om contact op te nemen voor betaalafspraken. De leverancier moet persoonlijk contact proberen te krijgen en uitleg geven over schuldhulp. Vraag je om een betalingsregeling, of is er persoonlijk contact? Dan moet de leverancier een redelijke, passende betalingsregeling aanbieden.
De leverancier mag je contract niet wegens achterstanden beëindigen zolang een van deze situaties geldt:
- Je houdt je aan een afgesproken betalingsregeling.
- De leverancier behandelt je formele klacht over de onbetaalde rekening. Of het geschil over die rekening ligt bij een geschilleninstantie waarbij de leverancier is aangesloten.
- De schuld valt onder een lopend schuldhulptraject. Of je stuurt bewijs dat je hulp hebt aangevraagd en op het gemeentelijke besluit wacht.
- Je stuurt een verklaring van een arts die de persoon met het gezondheidsrisico niet behandelt. Daaruit moet blijken dat afsluiting voor jou of iemand in je huishouden zeer ernstige gezondheidsrisico’s oplevert. De bescherming geldt zolang dat risico bestaat.
Kom binnen 4 weken na een herinnering in actie voor bescherming via schuldhulp. Laat de schuld in het traject opnemen of stuur je aanvraagbewijs naar de leverancier. De wet staat ook een langere termijn toe als dat redelijk is. De leverancier moet daarnaast minstens 4 weken wachten nadat die je gegevens voor het eerst met een schuldhulpverlener heeft gedeeld.
Is je contract al beëindigd? Stuur dan zo snel mogelijk bewijs van je schuldhulpaanvraag, de opname van de schuld in het traject of het medische risico. Lever je dit bewijs binnen een redelijke termijn aan, dan moet de leverancier een nieuw contract aanbieden met dezelfde of vergelijkbare voorwaarden.
Nadat de leverancier het contract heeft beëindigd, kan de netbeheerder gas of elektriciteit fysiek afsluiten. Staat er “einde levering” in je brief? Neem dan contact op met de leverancier en de gemeente over de genoemde datum.
Na minstens 6 maanden onbetaalde zorgpremie kan de zorgverzekeraar je aanmelden bij het CAK (Externe website, opent in een nieuw tabblad), de overheidsorganisatie voor zorgregelingen. Je betaalt dan een bestuursrechtelijke premie. In 2026 is die € 172,70 per maand. Deze premie verlaagt je oude schuld bij de zorgverzekeraar niet.
De premie kan worden ingehouden op je loon, uitkering of pensioen. Anders krijg je betaalverzoeken via CJIB. Int CJIB een deel of de hele premie? Dan wordt je zorgtoeslag voor die betaling gebruikt. Kijk in je CAK-brief hoe de premie bij je wordt geïnd.
Je basisverzekering loopt door, maar je aanvullende verzekering kan stoppen. Door een premieachterstand kun je niet overstappen naar een andere basisverzekeraar. Een achterstand voor alleen het eigen risico, het deel van bepaalde zorgkosten dat je zelf betaalt, verhindert overstappen niet.
De zorgverzekeraar beëindigt de CAK-registratie als de premieschuld is betaald, een geaccepteerde betalingsregeling geldt of er een schuldhulpregeling loopt die aan de voorwaarden voldoet. Wacht op het stopbericht van het CAK voordat je betalingen verandert. Vraag je zorgverzekeraar en de gemeente welke route voor je geldt.
Incassobureau en gerechtsdeurwaarder
Wie de brief stuurt, bepaalt wat de afzender van je mag vragen. Een incassobureau en een gerechtsdeurwaarder hebben verschillende bevoegdheden. Controleer de afzender en elke datum voor een zitting of betaling.
Brede tabellen kun je horizontaal scrollen.
| Afzender | Wat mag de afzender doen? | Waar ligt de grens? |
|---|---|---|
| Incassobureau | Betaling eisen, contact opnemen en namens de schuldeiser een betalingsregeling voorstellen | Mag geen dagvaarding (oproep voor de rechtbank) officieel afgeven of beslag leggen op inkomen, rekeningen, bezittingen of een woning |
| Gerechtsdeurwaarder vóór een vonnis | Een schuld innen en officiële stukken bezorgen, zoals een dagvaarding | Een dagvaarding alleen geeft geen bevoegdheid om beslag te leggen |
| Gerechtsdeurwaarder met een uitvoerbare grondslag | Beslag leggen op inkomen, uitkeringen, een bankrekening of bezittingen | Heeft een uitvoerbare grondslag nodig, zoals een vonnis, dwangbevel (uitvoerbaar bevel van een overheidsinstantie) of notariële akte; beschermde bedragen en noodzakelijke goederen blijven beschermd |
Een incassobrief kan leiden tot een rechtszaak. Een document van een deurwaarder kan al een zittingsdatum of betalingstermijn bevatten. Vraag direct juridische hulp als je een document krijgt dat je niet begrijpt.
Een incassodienstverlener die voor een andere schuldeiser werkt of een gekochte schuld int, moet geregistreerd zijn om bij iemand die in Nederland woont te innen. Controleer het Register incassodienstverlening (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Advocaten en bevoegde gerechtsdeurwaarders gebruiken hun eigen beroepsregister.
Sinds 1 oktober 2026 hoef je een niet-geregistreerde of geschorste incassodienstverlener niet te betalen. Je bent de incassokosten niet verschuldigd. Dat geldt ook voor kosten van een volgende incassodienstverlener voor dezelfde vordering. Vanaf de datum van de schriftelijke betaalbrief van de niet-geregistreerde of geschorste dienstverlener loopt de wettelijke rente niet verder op. Je moet de oorspronkelijke schuld nog wel aan de schuldeiser betalen. Deze bescherming staat in de Wet kwaliteit incassodienstverlening (Wki). Vraag juridisch advies over hoe je die schuld betaalt.
Hoeveel incassokosten je moet betalen
Vóór een schuldeiser bij een consumentenschuld incassokosten mag rekenen, moet die een betalingsherinnering sturen. Je moet daarin 14 dagen krijgen om te betalen. Ook moet de brief de incassokosten noemen die daarna volgen. De wettelijke maxima in 2026 gelden per deel van de oorspronkelijke schuld:
Brede tabellen kun je horizontaal scrollen.
| Deel van de oorspronkelijke schuld | Maximale kosten over dat deel |
|---|---|
| Eerste € 2.500 | 15% |
| Volgende € 2.500 | 10% |
| Volgende € 5.000 | 5% |
| Volgende € 190.000 | 1% |
| Boven € 200.000 | 0,5%, met inachtneming van het totale maximum |
De gebruikelijke minimale incassokosten zijn € 40. Het totale maximum is € 6.775. Voor termijnbetalingen van maximaal € 266,67 binnen dezelfde overeenkomst geldt een lagere regeling.
Kijk bij elke nieuwe herinnering terug naar de afgelopen 6 maanden. Welke eerdere termijnbetalingen binnen dezelfde overeenkomst zijn na een herinnering niet op tijd betaald? Ook termijnbetalingen boven € 266,67 tellen mee. Bij een termijnbetaling van maximaal € 266,67 zijn de maximale kosten € 40 als er geen eerdere termijnbetaling meetelt. Anders zijn de maximale kosten € 20.
Een herinnering kan meerdere termijnbetalingen bevatten, waaronder een die onder de lagere regeling valt. Dan geldt het hoogste bedrag aan incassokosten voor één van de termijnbetalingen in die herinnering.
Bij een consumentenschuld van € 3.500 in 2026 zijn de maximale incassokosten bijvoorbeeld € 475. Dat is 15% van de eerste € 2.500 (€ 375), plus 10% van de overige € 1.000 (€ 100). De schuldeiser mag minder rekenen. Dit voorbeeld gaat uit van een geldige herinnering. Er geldt in dit voorbeeld geen uitzondering voor herhaalde termijnbetalingen of een niet-geregistreerde incassodienstverlener.
Rekeningen van dezelfde schuldeiser die in één herinnering kunnen staan, worden voor de berekening samengevoegd. Daarbij blijft de uitzondering voor herhaalde termijnbetalingen gelden. Een nieuwe schuld die later ontstaat, kan nieuwe kosten opleveren. Er kan ook rente gelden. Losse herinnerings-, administratie- en behandelingskosten mogen niet boven op de incassokosten komen.
Btw mag alleen worden toegevoegd als de schuldeiser een incassodienst gebruikt waarover btw geldt en die btw niet kan terugvragen. De betalingsherinnering moet uitdrukkelijk beide punten noemen: dat de schuldeiser de btw niet kan terugvragen en dat de incassokosten met dat btw-percentage worden verhoogd. Maak schriftelijk bezwaar tegen een onjuist bedrag.
Je beschermde inkomen na beslag
De beslagvrije voet beschermt een deel van je loon, uitkering of pensioen bij beslag of verrekening van inkomen. Voor geld dat al op een bankrekening staat, geldt een apart beslagvrij bedrag. Vraag de deurwaarder welke bescherming in je brief staat.
Controleer bij beslag op inkomen deze regels en gegevens:
- Degene die beslag legt, moet je een overzicht sturen met de beslagvrije voet en de gebruikte gegevens over inkomen, huishouden en wonen.
- Minstens 5% van het netto-inkomen gaat naar schuldeisers, ook bij een laag inkomen.
- Controleer de gegevens en berekening op Uw beslagvrije voet (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Klopt het bedrag niet? Neem dan zo snel mogelijk contact op met degene die beslag legt, liefst binnen 4 weken.
- Veranderingen in inkomen, wonen of huishouden kunnen het bedrag veranderen. Een verhoging gaat niet automatisch. Voor iemand met bijstand wordt de berekening wel automatisch opnieuw gemaakt.
Veelvoorkomende problemen
De gemeente is te laat
Kijk eerst wat te laat is: het eerste gesprek of het formele besluit. Herinner de gemeente schriftelijk aan je aanvraag. Noem de aanvraagdatum en de Wgs-termijn die daarbij hoort. Is de beslistermijn verstreken? Vraag Het Juridisch Loket dan om advies over een ingebrekestelling. Een te laat gesprek is geen afwijzing. Blijf tijdens het wachten ook in actie komen bij een brief over ontruiming of afsluiting.
Een schuldeiser weigert de regeling
Eén weigering kan een minnelijke regeling tegenhouden. Vraag je schuldhulpverlener of een dwangakkoord geschikt is en of je aan de voorwaarden voor de Wsnp voldoet.
Volgens de NVVK moeten schuldeisers met dezelfde wettelijke voorrang in een voorstel hetzelfde percentage van hun schuld terugkrijgen. Betaal je één oude schuldeiser extra, dan kan dat deze regel doorbreken en het voorstel schaden. Bespreek een extra betaling daarom eerst met je schuldhulpverlener.
Je partner heeft schulden
Of je schulden van je partner moet betalen, hangt af van de datum van je huwelijk of geregistreerde partnerschap en van je vermogensafspraken. Is vóór 1 januari 2018 een algehele gemeenschap van goederen ontstaan? Dan kunnen de schulden en bezittingen van je partner in die gemeenschap vallen.
Vanaf 1 januari 2018 geldt standaard een beperkte gemeenschap van goederen. Bezittingen en schulden die daarvoor privé waren, blijven normaal privé. Eerdere gezamenlijke schulden en veel schulden die tijdens het huwelijk of partnerschap ontstaan, kunnen wel gezamenlijk zijn. Huwelijkse voorwaarden kunnen dat veranderen. Bewaar bewijs van wat van wie is en vraag advies over je situatie.
Schulden als zelfstandige
Vraag de gemeente om hulp bij zowel zakelijke als persoonlijke schulden. Het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) (Bbz) kan tijdelijke inkomenssteun of bedrijfskapitaal bieden, vaak als lening. Je situatie, bezittingen en onderneming bepalen of je hulp krijgt en in welke vorm.
Ben je eigenaar van een eenmanszaak, vennoot in een VOF (vennootschap onder firma) of beherend vennoot in een CV (commanditaire vennootschap)? Dan kun je de Wsnp aanvragen. Een BV (besloten vennootschap) kan dat niet.
Tijdens de Wsnp stopt een onderneming normaal. De rechter-commissaris kan toestemming geven om onder voorwaarden door te gaan. De rechtbank verwacht volgens de richtlijnen normaal een geloofwaardige inschatting dat het bedrijf netto meer oplevert dan loondienst of een uitkering. De rechter-commissaris stelt de voorwaarden vast, ook voor financiële controles en het beperken van risico’s. Bespreek de gevolgen met je schuldhulpverlener voordat je je uitschrijft bij KVK (Externe website, opent in een nieuw tabblad) (Kamer van Koophandel). De gids voor zzp’ers (zelfstandigen zonder personeel) legt de fiscale en zakelijke basis uit.
Een bedrijf biedt betaalde schuldhulp aan
Gemeentelijke schuldhulp is gratis. Voor betaalde schuldbemiddeling gelden beperkingen. De overheid waarschuwt voor bedrijven die deze dienst zonder toestemming tegen betaling aanbieden. Voor een Wsnp-verzoek heb je nog steeds een verklaring nodig van een partij die deze volgens de wet mag afgeven. Vraag vóór ondertekening of opzegging de gemeente of Het Juridisch Loket om de aanbieder, de dienst, de totale kosten en de opzegvoorwaarden te controleren. De voorgestelde regels van de Wet schuldregelen gelden nog niet.
Welke hulp je vandaag kunt vragen
Dreigt een brief met ontruiming, afsluiting of beëindiging van je zorgverzekering? Geef de genoemde datum door aan de gemeente als je hulp aanvraagt. Vraag bij een dagvaarding of beslag ook juridisch advies. Blijf brieven openen terwijl de gemeente je aanvraag beoordeelt.
Blijf waar mogelijk je lopende huur, energie, water, eten en zorgverzekering betalen. Bespreek betalingen aan oude schuldeisers met je schuldhulpverlener. Voor gratis en anoniem eerste advies kun je Geldfit (Externe website, opent in een nieuw tabblad) bellen op 0800-8115. Neem bij een wettelijke termijn of een geschil contact op met Het Juridisch Loket.
Toeslagen kunnen helpen met je lopende kosten. Controleer via het overzicht hieronder of je huurtoeslag en zorgtoeslag kunt krijgen. Voor gemeentelijke belastingen kan kwijtschelding mogelijk zijn. Voor een DUO-lening voor inburgering gelden aparte regels.
Lees verder op de pagina die bij je volgende vraag past:
- Auteur
- Door Inburgering.org team
- Reviewer
- Gereviewd door Kirill Svavolia
Officiële bronnen
- Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (versie van 1 juli 2026) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De geldende regels voor gemeentelijke schuldhulp: inwoners en rechtmatig verblijf, vroegsignalering, termijnen voor het eerste gesprek, besluiten, voorwaarden en de adempauze via de rechter.
- Rijksoverheid: Waar moet ik schuldhulpverlening aanvragen? (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Waar je hulp aanvraagt, de termijnen van 4 en 8 weken en bij spoed, mogelijke afwijzingen, de minnelijke en wettelijke route en het verschil tussen bezwaar en een klacht.
- Rijksoverheid: Wat doet de gemeente om mij te helpen bij schulden? (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Gratis gemeentelijke hulp, budgetbeheer, schuldbemiddeling, saneringskrediet en de adempauze via de rechter van maximaal 6 maanden.
- Rijksoverheid: Gemeenten kunnen sneller signaleren van schulden (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Meldingen van betalingsachterstanden door woningverhuurders, drinkwaterbedrijven, energieleveranciers en zorgverzekeraars, waarna de gemeente contact moet aanbieden.
- Rijksoverheid: Betalingsachterstand huurder melden bij gemeente (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De herinnering, het contact en de informatie die een verhuurder vóór een melding moet geven, en wat er gebeurt als de huurder bezwaar maakt.
- Rijksoverheid: Hoe tref ik een betalingsregeling met mijn schuldeisers? (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Gewone betalingsregelingen, vrijwillige instemming van schuldeisers, gemeentelijke hulp en leningen via een kredietbank.
- NVVK: Saneringskredieten en sociale leningen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De huidige norm van 18 maanden voor een saneringskrediet en waarom deze vorm niet bij elke situatie past.
- Rechtspraak: Aanvragen wettelijke schuldsanering (Wsnp) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Toelating tot de Wsnp, aanvraagstukken, ondernemingsvormen van natuurlijke personen, verzoeken aan de rechter, verplichtingen en beroep binnen 8 dagen via een advocaat.
- Rechtspraak: Wettelijke schuldsanering (Wsnp) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De Wsnp-duur van 18 maanden, verlenging tot maximaal 5 jaar, uitzonderingen op de schone lei, de BKR-registratie van 5 jaar na de schone lei en klachten over de bewindvoerder.
- Rijksoverheid: Wat kan ik doen als de overheid te laat beslist? (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Een ingebrekestelling na het verstrijken van de beslistermijn, een mogelijke dwangsom en beroep bij de rechter als een besluit uitblijft.
- Rijksoverheid: Verschillen tussen curatele, bewind en mentorschap (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Wat beschermingsbewind omvat, de bevoegdheden van de bewindvoerder en de verschillen met curatele en mentorschap.
- Rijksoverheid: Curatele, beschermingsbewind of mentorschap aanvragen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Wie een verzoek bij de kantonrechter kan indienen, de procedure en waarom een advocaat niet verplicht is.
- Rijksoverheid: Kan mijn energieleverancier de levering afsluiten? (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Herinneringen, een poging tot persoonlijk contact, het aanbieden van een betalingsregeling en bescherming tegen beëindiging van het energiecontract.
- Rijksoverheid: Wat gebeurt er als ik mijn zorgpremie niet betaal? (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Aanmelding bij het CAK na 6 maanden, inhouding van de premie, voortzetting van de basisverzekering, beperkingen bij overstappen en beëindiging van de regeling.
- CAK: Regeling betalingsachterstand zorgpremie (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De bestuursrechtelijke premie van € 172,70 in 2026, hoe die wordt geïnd en waarom de oude schuld bij de zorgverzekeraar hierdoor niet daalt.
- Rijksoverheid: Wanneer krijg ik te maken met een incassobureau? (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De herinnering voordat een consument incassokosten moet betalen en de bevoegdheden die een incassobureau niet heeft.
- Rijksoverheid: Wanneer krijg ik te maken met een gerechtsdeurwaarder? (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De bevoegdheid om een dagvaarding te betekenen en beslag te leggen met een vonnis of uitvoerbaar dwangbevel.
- Rijksoverheid: Hoeveel betaal ik voor incassokosten? (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De wettelijke staffel, het minimum van € 40, het samenvoegen van rekeningen en de beperkte uitzondering voor btw.
- Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De staffel, het gebruikelijke minimum van € 40, het maximum van € 6.775, de uitzondering voor herhaalde termijnbetalingen en de twee vereiste btw-verklaringen in de herinnering.
- Rijksoverheid: Hoe weet ik of mijn beslagvrije voet klopt? (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De berekening bij beslag op inkomen, de minimale afdracht van 5%, de brief met gegevens, het advies om binnen 4 weken te reageren en automatische herberekening bij bijstand.
- Rijksoverheid: Beslagvrij bedrag bij bankbeslag (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Het aparte beschermde bedrag bij beslag op geld op een bankrekening.
- Rijksoverheid: Heb ik ook schulden als mijn partner schulden heeft? (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Hoe de datum van het huwelijk of partnerschap, de regels voor gemeenschap van goederen en bewijs bepalen of je aansprakelijk bent voor schulden van je partner.
- Ondernemersplein (overheidsinformatie voor ondernemers): Financiële problemen oplossen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Gemeentelijke hulp bij zakelijke geldproblemen en het verschil tussen de minnelijke en wettelijke route voor ondernemers die natuurlijke personen zijn.
- Ondernemersplein: Bijstand voor zelfstandigen (Bbz) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Mogelijke tijdelijke inkomenssteun of bedrijfskapitaal via de gemeente en de voorwaarden per situatie.
- Rijksoverheid: Sneller en beter hulp bij problematische schulden (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De huidige beperkingen op betaalde schuldbemiddeling zonder toestemming en het voorstel voor de Wet schuldregelen, dat nog niet geldt.
- Rijksoverheid: Hoe kom ik van mijn schulden af? (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Gratis en anonieme hulp via Geldfit op 0800-8115 en verwijzing naar gemeentelijke, juridische of maatschappelijke hulp.
- Algemene wet bestuursrecht: besluiten en bezwaar (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De bezwaartermijn van 6 weken, toegestane opschorting van beslistermijnen en de regels voor een ingebrekestelling.
- Faillissementswet: regels voor de Wsnp (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Wie de verklaring mag afgeven, de toets voor een onredelijke weigering, uitzonderingen bij toelating en voortzetting van een onderneming.
- Burgerlijk Wetboek Boek 6: artikel 96 (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De herinnering voor consumenten en het samenvoegen van rekeningen, ook bij herhaalde termijnbetalingen binnen dezelfde rechtsverhouding.
- Staatsblad (officiële publicatie van wetten en besluiten) 2024, 44: incassokosten bij herhaalde termijnbetalingen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De grens van € 266,67, de terugblik van 6 maanden, kosten van € 40 en € 20 en herinneringen voor meerdere termijnbetalingen.
- Wet kwaliteit incassodienstverlening: versie van 1 oktober 2026 (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De registratieplicht, uitzonderingen voor bepaalde beroepen en bescherming in artikel 18 tegen niet-geregistreerde of geschorste incassodienstverleners.
- Rijksoverheid: Niet-geregistreerde incassodienstverleners vanaf 1 oktober 2026 (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De nieuwe bescherming tegen incassokosten en oplopende wettelijke rente; de oorspronkelijke schuld blijft verschuldigd.
- Justis (dienst van het ministerie van Justitie en Veiligheid): Register incassodienstverlening (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Het officiële register waarin je een incassodienstverlener kunt controleren.
- Overheid.nl: Wetsvoorstel schuldregelen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Het voorstel is nog in voorbereiding; de consultatie eindigde op 17 augustus 2026.
- CAK: Betalen via CJIB (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Betaalverzoeken als inhouding niet mogelijk is en het gebruik van zorgtoeslag voor de betaling.
- CAK: Betalen via loon of uitkering (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Inhouding op inkomen en mogelijke gedeeltelijke inning via CJIB.
- ACM (Autoriteit Consument en Markt): Problemen met je energierekening (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Beëindiging van het contract door de leverancier en fysieke afsluiting door de netbeheerder.
- Rechtspraak: Recofa-richtlijnen voor schuldsaneringsregelingen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De richtlijnen van Recofa, het overleg van rechters over faillissementen en schuldsanering: sluiting van de onderneming tijdens de Wsnp, met mogelijke toestemming van de rechter-commissaris om door te gaan.
- Rechtspraak: Zelfstandig ondernemen tijdens de Wsnp (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Niet-bindende richtlijnen voor een geloofwaardige inschatting van bedrijfsinkomsten, financiële controles en voorwaarden van de rechter-commissaris tijdens de Wsnp.
- Nationale ombudsman: Klachten over de gemeente (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Eerst klagen bij de gemeente en daarna bij de eigen ombudsman of de Nationale ombudsman, afhankelijk van de gemeente.
- Uw beslagvrije voet (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Beschermd inkomen na beslag, controle van de brief en wijzigingen doorgeven binnen 4 weken.
- Uw beslagvrije voet: bescherming van inkomen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Beslag op inkomen, verrekening van belastingteruggaven en uitvoerbare notariële akten als basis voor beslag.
- Raad voor Rechtsbijstand: Klachten over de Wsnp-bewindvoerder (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Klachten over de zaak naar de rechter-commissaris, gedragsklachten eerst naar de organisatie en een aparte route voor bewindvoerders die advocaat zijn.
- Rijksoverheid: Kwijtschelding van gemeentelijke belastingen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Gemeenten beoordelen aanvragen en bepalen voor welke lokale belastingen kwijtschelding mogelijk is.
- Dienst Toeslagen: Recht op toeslagen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Huurtoeslag en zorgtoeslag kunnen helpen bij de lopende kosten, als je aan de voorwaarden voldoet.
- Energieregeling: huidige bescherming bij gas en elektriciteit (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Artikelen 2.44–2.47: schriftelijke herinneringen, betalingsregelingen, klachten, termijnen en bewijs bij schuldhulp, onafhankelijke medische verklaringen en een nieuw contract na beëindiging.
- Rijksoverheid: Ingangsdatum kortere aflosperiode voor minnelijke schuldregelingen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Het overheidsadvies om vanaf 1 juli 2023 voor nieuwe regelingen een aflosperiode van 18 maanden voor te stellen, ook bij schuldbemiddeling; de eigen afspraken bepalen de duur.
- Staatsblad 2007, 192: voorwaarden voor toelating tot de Wsnp (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Artikel 288: veroordelingen voor misdrijven, 5 jaar vanaf het onherroepelijk worden tot de aanvraag, mogelijke langere termijnen en de uitzondering als de oorzaken onder controle zijn.
- NVVK: Module Schuldregeling (januari 2025) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Gelijke aflospercentages per rang van schuldeisers, uitzonderingen door wettelijke voorrang, de norm van 18 maanden en doelgebonden fondsbetalingen als uitzondering op de afdracht van inkomen boven het vtlb.
- Staatsblad 2012, 141: incassokosten en btw (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Artikel 2, lid 3 en de toelichting: de herinnering moet uitdrukkelijk melden dat de schuldeiser de btw niet kan terugvragen en dat de incassokosten met dat btw-percentage worden verhoogd.
- Staatsblad 2012, 78: gronden om gemeentelijke schuldhulp te weigeren (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Wgs artikel 3, lid 3: fraude met financiële schade voor een overheidsinstantie, na een onherroepelijke veroordeling of onherroepelijke bestraffende bestuurlijke sanctie.
- Publicatie Energieregeling: voorwaarden voor het aanbieden van een betalingsregeling (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Artikel 2.44 maakt onderscheid tussen een aanbod om contact op te nemen in een herinnering en het daadwerkelijk aanbieden van een redelijke, passende betalingsregeling, op verzoek of tijdens persoonlijk contact.
- Rijksoverheid: Centraal Justitieel Incassobureau (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De officiële naam en website van CJIB.