De beleefdheidsvorm u: u bent, u heeft, kunt u

u is de beleefde manier om iemand aan te spreken in het Nederlands, die je gebruikt bij vreemden, ambtenaren en mensen aan wie je respect of afstand wilt tonen: Kunt u mij helpen? Het is een enkelvoudig voornaamwoord en krijgt een enkelvoudig werkwoord, en — anders dan jij — houdt dat werkwoord overal zijn -t, zelfs in een vraag.

In de regel krijgt het werkwoord na u dezelfde -t-vorm als de hij/zij-vorm: u werkt, u woont, u komt, u gaat. Twee veelvoorkomende werkwoorden hebben elk twee geaccepteerde vormen, dus beide zijn correct.

• Regelmatige werkwoorden: stam + -t, net als de hij-vorm. u werkt, u betaalt, u begrijpt.
• zijn: de standaardvorm is u bent. Het oudere u is duikt nog op, maar wordt nu breed als verouderd ervaren, dus houd u bent aan.
• hebben: u heeft of u hebt — beide zijn standaard. u heeft klinkt iets formeler.
• kunnen: u kunt of u kan — beide komen voor; u kunt heeft in Nederland in geschreven taal de voorkeur.

De volledige tegenwoordige tijd van deze onregelmatige werkwoorden staat in zijn en hebben.

Als je een bewering in een vraag verandert en het werkwoord vóór het onderwerp komt, verliest jij zijn -t (jij werkt → werk jij?). u niet: het werkwoord houdt zijn -t.

• U komt → Komt u vanavond?
• U bent → Bent u de nieuwe buurman?
• U heeft → Heeft u even tijd?
• Vergelijk jij, dat de -t laat vallen: Werk jij hier? maar Werkt u hier?

• Bij mensen die je niet kent, oudere mensen, ambtenaren, en in dienstverlenende of werksituaties: een arts, een medewerker bij de gemeente, een klant.
• Vuistregel: als je iemand met meneer of mevrouw zou aanspreken in plaats van met de voornaam, gebruik dan u.
• Bij vrienden, familie, gelijken, klasgenoten en kinderen gebruikt het Nederlands het informele je of jij.
• Het bijbehorende bezittelijk voornaamwoord is uw: uw naam, uw paspoort. Het volgt hetzelfde patroon als jou / jouw — zie jou of jouw.

Twee fouten komen vaak voor. Ten eerste: de -t in een vraag laten vallen naar analogie met jij: Kom u? en Woon u hier? zijn fout — het is Komt u? en Woont u hier? Ten tweede: u als meervoud behandelen en de -en-vorm gebruiken: u zijn en u hebben zijn fout. u is grammaticaal enkelvoud, dus het is u bent (niet u is, dat verouderd is) en u heeft / u hebt.