De beleefdheidsvorm u: u bent, u heeft, kunt u

u bent, u heeft en kunt u ...? zijn veelvoorkomende vormen bij het formele u. Kunt u mij helpen? is een beleefd verzoek. Bij u gebruik je een enkelvoudige werkwoordsvorm, ook als u beleefd naar een groep verwijst.

U werkt hier. Een regelmatig werkwoord in de tegenwoordige tijd krijgt bij u de stam plus -t. De stam is de korte vorm die je bij ik gebruikt: ik werk → u werkt.

De stam van wachten eindigt al op -t. In het Nederlands schrijf je één t in u wacht.

Formeel u kan in zeer formele taal ook naar een groep verwijzen. Het werkwoord krijgt nog steeds de vorm voor één persoon: U bent welkom.

U bent klaar. gebruikt de moderne vorm van zijn. De werkwoorden hebben, kunnen en zullen hebben elk twee vormen bij u.

Beide vormen bij hebben, kunnen en zullen zijn standaard. u heeft komt iets vaker voor dan u hebt. In Nederland kiezen schrijvers meestal u kunt en u zult, vooral in kunt u en zult u. In het Belgisch-Nederlands zijn u kan/u kunt en u zal/u zult gelijkwaardig.

u bent is de moderne standaard. De vorm u is is verouderd en kan in oudere teksten voorkomen. De volledige tegenwoordige tijd van zijn en hebben staat bij zijn en hebben.

U werkt hier. wordt Werkt u hier? als het werkwoord vóór u komt. De -t blijft staan. De regel die -t na informeel jij/je weglaat, geldt niet voor u.

De informele vormen zijn Jij werkt hier. en Werk jij hier? In de vraag staat werk zonder -t, omdat jij na het werkwoord staat.

U belt mij, en ik bel u. Het formele voornaamwoord is zowel als onderwerp als voorwerp u. Gebruik uw vóór een zelfstandig naamwoord om bezit uit te drukken: uw naam en uw paspoort. Vergelijk deze vormen met onderwerps- en voorwerpsvormen. Bij informeel jou en jouw gebruik je aparte vormen voor het voorwerp en bezit.

U vergist zich. bevat een wederkerend voornaamwoord: een woord dat terugwijst naar het onderwerp. Zowel zich als u zijn standaard bij formeel u: U vergist zich. en U vergist u. Als het werkwoord vooraan staat, voorkomt zich dat u u naast elkaar staat: Vergist u zich? In een gebiedende zin gebruik je u: Vergis u niet!

Ik mail u morgen over uw afspraak. gebruikt kleine letters voor u en uw. In gewoon Nederlands schrijf je U alleen met een hoofdletter aan het begin van een zin: U kunt morgen komen. Hoofdletters midden in een zin komen nu vooral voor bij bijzondere religieuze of koninklijke eerbied.

Goedemiddag, kunt u mij helpen? past bij een officieel gesprek met iemand die je niet kent. Nederlandstaligen kiezen formeel u of informeel je/jij op basis van de relatie en situatie.

• Gebruik u in een formele of onbekende relatie, bijvoorbeeld bij een onbekende volwassene, een klant of een ambtenaar.
• Gebruik u bij een ouder persoon als de relatie om afstand vraagt; leeftijd alleen bepaalt geen vaste regel.
• Gebruik je/jij in een informele relatie, bijvoorbeeld bij vrienden, naaste familie, klasgenoten of kinderen.
• Volg de vorm die de persoon of organisatie gebruikt en stap na een uitnodiging over op je.