Nederlandse hoofdtelwoorden (telgetallen): 0 tot 100 en verder

Ik heb drie broers. Het woord drie geeft het aantal broers aan. Nul, een en drie zijn hoofdtelwoorden. Leer eerst de basisgetallen en leer daarna hoe je daarmee grotere getallen vormt.

Leer 0–20 uit je hoofd. Elf (11) en twaalf (12) zijn aparte vormen. De getallen 13–19 eindigen op -tien. Let op de aangepaste spelling van dertien (13) en veertien (14).

Schrijf het getal 1 meestal als een. Schrijf één, met een accent aigu op beide e's, als je het getal wilt benadrukken of verwarring met het lidwoord een wilt voorkomen: Ik heb maar één appel.

De tientallen 20, 30, 40 enzovoort eindigen op -tig. Vier hebben een afwijkende spelling: twintig (20), dertig (30), veertig (40) en tachtig (80). Je vormt tachtig dus niet door -tig rechtstreeks aan acht toe te voegen.

Gebruik bij 21–99 drie delen, behalve bij ronde tientallen zoals 30 of 40. Zet eerst de eenheid, daarna en en dan het tiental. Schrijf de drie delen als één woord.

1. Begin met de eenheid: vijf.
2. Voeg en toe: vijf + en.
3. Voeg het tiental toe: vijf + en + veertig → vijfenveertig (45). Hetzelfde patroon geeft eenentwintig (21), zevenentwintig (27) en negenentachtig (89).

Als twee of drie aan en wordt gekoppeld, staan twee klinkers naast elkaar. Zet een trema (twee puntjes) op de e van en om de grens te markeren: tweeëntwintig (22), drieëndertig (33), tweeënveertig (42). Deze vormen blijven één woord. Andere eenheden hebben geen trema nodig: vierentwintig (24), vijfentwintig (25).

Bouw getallen vanaf 100 van het grootste deel naar het kleinste. De sleutelwoorden zijn duizend (1.000), miljoen (1.000.000) en miljard (1.000.000.000). Gebruik de aaneenschrijfregels in de tabel.

Als na honderd of duizend nog een eenheid of tiental volgt, mag je en gebruiken of weglaten. Voor 101 zijn zowel honderdeen als honderdeneen goed. Voor 1.001 zijn duizend een en duizend en een goed. Na honderd blijft het facultatieve en in hetzelfde woord; na duizend staat het los. Zet geen en tussen een duizendgroep en een volgende honderdgroep: tweeduizend vijfhonderd (2.500).

• Tellen en hoeveelheden: Ik heb drie broers.
• Prijzen en bedragen: Dat kost vijftien euro.
• Jaartallen van vóór 2000: negentienhonderdtachtig of de kortere vorm negentientachtig (1980).

Verwante lessen: rangtelwoorden · klokkijken · trema (twee puntjes)

Begin voor 145 met het grootste deel: honderd (100). Vorm daarna 45 met het patroon voor 21–99: vijf + en + veertig. Omdat het getal kleiner is dan 1.000, schrijf je de delen aan elkaar: honderdvijfenveertig. Alleen binnen het deel 21–99 staat de eenheid vooraan; het hele getal bouw je van groot naar klein op.