Felemenkçede bütün ve her nasıl ifade edilir?

Alle kinderen zijn binnen. (Bütün çocuklar içeride.) De kinderen zijn allemaal binnen. (Çocukların hepsi içeride.) Ieder kind is binnen. (Her çocuk içeride.) İlk iki cümle çocukları eksiksiz bir grup olarak sunar. Üçüncü cümle her çocuğu ayrı ayrı ele alır. Felemenkçe bu farkı hem sözcük seçimiyle hem de sözcük sırasıyla gösterir.

Sayılabilen bir isim, kind (çocuk) ve kinderen (çocuklar) gibi ayrı ögeleri adlandırır. Sayılamayan bir isim, wijn (şarap) gibi bir maddeyi, miktarı veya soyut fikri adlandırır. Belirli bir isim grubu, bilinen ve belirli bir kümeyi gösterir. Belirleyici, isim grubunun başındaki sözcüktür. Tanımlık, Felemenkçede isimlerin önüne gelen de ve het gibi sözcüklerin adıdır: belirli tanımlıklar de ve het, die (şu/o) gibi bir işaret sözcüğü veya mijn (benim) gibi bir iyelik sözcüğü belirleyici olabilir.

alle sözcüğünü doğrudan çoğul ve sayılabilen bir isimden önce kullan: alle treinen (bütün trenler), alle gasten (bütün konuklar). Tekil ve sayılamayan bir isimden önce de gelebilir: alle wijn (şarabın tamamı), alle moeite (bütün çaba).

Aynı çoğul veya sayılamayan anlamlarda, isim grubunu belirli yapan bir belirleyiciden önce miktar sözcüğü al kullanılır. Bu belirleyici de veya het tanımlığı, die veya deze gibi bir işaret sözcüğü ya da mijn veya onze gibi bir iyelik sözcüğü olabilir.

• tanımlık: al de gasten (bütün konuklar), al het geld (paranın tamamı)
• işaret sözcüğü: al die vragen (bütün o sorular), al deze mensen (bütün bu insanlar)
• iyelik sözcüğü: al mijn boeken (bütün kitaplarım), al onze tijd (bütün zamanımız)

alle sözcüğünü ardından gelen bir tanımlıkla birleştirme: alle de gasten değil, alle gasten (bütün konuklar) veya al de gasten (bütün konuklar) kullan. Sayı gruplarının ayrı ve yaygın bir kalıbı vardır: alle drie de kandidaten (üç adayın tamamı).

al sözcüğünün başka bir anlamı da vardır: Ik heb al gegeten. (Ben çoktan yemek yedim.) Bu cümlede “bütün” değil, “çoktan” anlamına gelir.

Allemaal, “bütün” anlamı cümlenin başka bir yerindeki isim veya zamirle bağlantılı olduğunda günlük dilde kullanılan olağan biçimdir. Genellikle o isim veya zamirden sonra gelir ama hemen arkasında bulunması gerekmez. İnsanlara, şeylere veya sayılamayan bir miktara gönderme yapabilir.

• özne: De kinderen zijn allemaal thuis. (Çocukların hepsi evde.)
• nesne: Ik heb de formulieren allemaal ingevuld. (Formların hepsini doldurdum.)
• sayılamayan miktar: Hij heeft het geld allemaal uitgegeven. (Paranın tamamını harcadı.)
• soru: Wie komt er allemaal? (Hangi kişiler geliyor?) ve Wat heb je allemaal gekocht? (Hangi şeyleri satın aldın?) Burada allemaal eksiksiz kümeyi sorar.

“Bütün” anlamında allemaal sözcüğünü doğrudan belirli bir isim grubundan önce koyma: allemaal de kinderen kullanma. alle kinderen (bütün çocuklar) veya al de kinderen (bütün çocuklar) kullan.

Elk ve ieder, “her” anlamına gelen eş anlamlı sözcüklerdir. Normalde ikisinden birini seçebilirsin. Bazı konuşurlar insanlar için ieder, şeyler veya küçük gruplar için elk kullanmaya eğilimlidir; ancak bu bir tercih, kural değildir. voor elk wat wils (her zevke göre bir şey) ve ieder voor zich (herkes kendi başına) gibi kalıplaşmış ifadelerde bir biçim tercih edilebilir.

Olağan kalıpta elke/iedere tekil bir de sözcüğünden önce, elk/ieder ise tekil bir het sözcüğünden önce kullanılır. Mens kabul edilen bir değişkenlik gösterir. Ieder mens (her insan) özellikle yaygındır, ancak iedere mens de mümkündür. İsim sınıfları için de ve het genel bakışına git.

elk veya ieder içeren bir isim grubu tekildir: Iedere klant krijgt korting. (Her müşteri indirim alır.) Aynısı elk van veya ieder van için de geçerlidir: Elk van de kamers heeft een raam. (Odaların her birinde bir pencere vardır.)

Çoğul bir gruptan sonra eksiz biçimler “her biri” anlamına gelebilir: De leerlingen kregen ieder een boek. (Öğrencilerin her biri bir kitap aldı.)

Resmî Felemenkçede, “bütün” anlamındaki sözcüğün ardından isim gelmediğinde ve yalnızca insanlara gönderme yaptığında allen kullanılabilir. Çoğul bir fiil alır: Allen waren tevreden. (Hepsi memnundu.) Daha önce adı geçen bir gruba da gönderme yapabilir: De kandidaten zijn allen geslaagd. (Adayların hepsi geçti.)

Günlük Felemenkçede genellikle tekil fiille iedereen veya çoğul bir isim ya da zamirle allemaal seçilir: Iedereen was tevreden. (Herkes memnundu.) Ze waren allemaal tevreden. (Hepsi memnundu.)

beide ve beiden (ikisi de) arasında bununla bağlantılı bir yazım farkı vardır. Bu farkın kendi koşulları bulunur; bu nedenle bu kalıp için insanları anlatan sözcüklerde -n kuralına bak. Günlük Felemenkçede sık sık allebei (ikisi de) kullanılır.

• İsim sınıflarını de ve het genel bakışında tekrarla.
• Bazı, birkaç, az ve çok ile karşılaştır.
• İnsanları anlatan sözcüklerde -n kuralının daha ayrıntılı açıklamasına bak.