Le plus-que-parfait néerlandais (had gedaan) : le passé avant le passé
Comment construire le plus-que-parfait néerlandais avec had ou was plus un participe passé, et comment il place un événement passé avant un autre.
Le plus-que-parfait (en néerlandais, le voltooid verleden tijd) est le passé avant le passé : il marque un événement qui s'était déjà produit avant un autre moment du passé. Toen ik aankwam, was de trein al vertrokken. (quand je suis arrivé, le train était déjà parti.)
Comment le former
Prenez hebben ou zijn au prétérit — had / hadden ou was / waren — et ajoutez le participe passé à la fin de la proposition : Ik had gewerkt. (j'avais travaillé.)
- Choisissez le même auxiliaire que le verbe emploie au parfait : hebben pour la plupart des verbes, zijn pour les verbes de mouvement ou de changement. Voir hebben ou zijn ?.
- Mettez cet auxiliaire au prétérit : hebben → had (singulier) / hadden (pluriel) ; zijn → was (singulier) / waren (pluriel).
- Ajoutez le participe passé à la fin : Zij waren al gegaan. (ils étaient déjà partis.)
Le plus-que-parfait, c'est le parfait avec l'auxiliaire reculé d'un cran dans le temps. Comparez :
| Parfait | Plus-que-parfait |
|---|---|
| Ik heb gewerkt (j'ai travaillé) | Ik had gewerkt (j'avais travaillé) |
| Hij heeft gebeld (il a appelé) | Hij had gebeld (il avait appelé) |
| Wij hebben gegeten (nous avons mangé) | Wij hadden gegeten (nous avions mangé) |
| Ik ben gegaan (je suis allé) | Ik was gegaan (j'étais allé) |
| Zij is gevallen (elle est tombée) | Zij was gevallen (elle était tombée) |
Quand l'utiliser
- Pour montrer qu'un événement passé s'est produit avant un autre : Ze had het boek al gelezen voordat de film uitkwam. (elle avait déjà lu le livre avant que le film sorte.)
- Souvent avec toen (quand), nadat (après que) ou al (déjà) : Nadat we hadden gegeten, gingen we naar huis. (après avoir mangé, nous sommes rentrés à la maison.)
- Dans une proposition en als portant sur un passé irréel, à côté du conditionnel : Als ik dat had geweten, was ik thuisgebleven. (si j'avais su cela, je serais resté à la maison.)
Erreurs à éviter
L'auxiliaire suit la même répartition hebben ou zijn qu'au parfait : c'est donc had pour la plupart des verbes, mais was / waren pour les verbes de mouvement et de changement : Ik was gevallen (j'étais tombé), et non ik had gevallen ; Ik had gegeten (j'avais mangé), et non ik was gegeten. Ne remplacez pas le plus-que-parfait par le parfait quand vous ordonnez deux événements passés — le plus ancien exige had ou was, non heb ou ben.
- Vul in: *Toen we aankwamen, ___ de gasten al ___.* (vertrekken → vertrokken)
- hadden ... vertrokken
- waren ... vertrokken
- waren ... vertrekken
- hebben ... vertrokken
*Vertrekken* est un verbe de mouvement et prend *zijn*, donc au plus-que-parfait il emploie *waren* (prétérit pluriel de *zijn*) : *waren ... vertrokken.*
- Quel est le plus-que-parfait de *Ik heb gewerkt* ?
- Ik was gewerkt
- Ik heb gewerkt gehad
- Ik had gewerkt
- Ik werkte
*Werken* prend *hebben*, donc le plus-que-parfait emploie le prétérit *had* plus le participe : *Ik had gewerkt.*
- Quelle phrase ordonne correctement les deux événements passés ?
- Ik ging naar bed nadat ik het licht heb uitgedaan.
- Ik ging naar bed nadat ik het licht had uitgedaan.
- Ik ging naar bed nadat ik het licht uitdeed.
- Ik ben naar bed gegaan nadat ik het licht uitdoe.
Éteindre la lumière s'est produit en premier, donc cela prend le plus-que-parfait *had uitgedaan* ; se coucher est l'événement passé postérieur.
- Vul in: *Zij ___ al naar huis ___ voordat het begon te regenen.* (gaan → gegaan)
- had ... gegaan
- was ... gegaan
- heeft ... gegaan
- was ... gaan
*Gaan* prend *zijn*, donc le plus-que-parfait emploie *was* (prétérit singulier de *zijn*) plus *gegaan* : *Zij was al naar huis gegaan.*
- Pourquoi employer *had gelezen* ici : *Ze kende het einde al, want ze had het boek gelezen.* ?
- parce que la lecture du livre a eu lieu avant qu'elle connaisse la fin
- parce que *lezen* prend *zijn*
- parce que la phrase est une question
- parce que *had* s'emploie toujours après *want*
Le plus-que-parfait *had gelezen* marque l'événement antérieur (la lecture du livre) qui a précédé le moment passé où elle connaissait la fin.
Testez-vous
Question 1 of 5
Vul in: Toen we aankwamen, ___ de gasten al ___. (vertrekken → vertrokken)