Je Nederlandse loonstrook uitgelegd, regel voor regel

Een loonstrook wordt ook wel een salarisspecificatie genoemd. Je ontvangt hem per e-mail of via een werkgeversportaal, meestal één keer per maand. Eén regel toont het bedrag dat op je bankrekening wordt gestort. Elke andere regel bepaalt dat bedrag. Je kunt elke regel controleren. De wet stelt ook een minimum vast van wat de loonstrook moet vermelden, waaronder je brutoloon, je uurloon en elke inhouding. Drie regels veroorzaken de meeste fouten in de loonadministratie: het vinkje bij de loonheffingskorting (loonbelastingkorting), het uurloon vergeleken met het wettelijk minimum, en de vakantietoeslag van 8%. Deze gids doorloopt de loonstrook regel voor regel met de bedragen van 2026, en eindigt met wat je moet doen als een regel niet klopt.

De Nederlandse wet stelt de minimale inhoud van een loonstrook vast. Een loonstrook waarop items ontbreken voldoet niet aan de regels. Je werkgever moet vermelden:

• Het bruto salarisbedrag.
• Een uitsplitsing van het salaris in de onderdelen, bijvoorbeeld basissalaris, een prestatiebonus en vakantietoeslag.
• Het wettelijk minimumloon, of het minimumjeugdloon, dat voor jou geldt.
• Een specificatie van de inhoudingen, zoals premies volksverzekeringen, loonheffingen en een eventueel loonbeslag.
• De namen van zowel de werkgever als de werknemer.
• De periode waarop de betaling betrekking heeft.
• Het aantal in je arbeidsovereenkomst afgesproken werkuren.
• Of je een schriftelijk vast contract of een oproepcontract hebt.

Je moet een loonstrook ontvangen bij de eerste keer dat je wordt betaald. Daarna moet je er een ontvangen telkens wanneer je salaris of je inhoudingen veranderen. De meeste werkgevers geven er gewoon elke loonperiode een uit. Een digitale loonstrook is alleen toegestaan als je daarmee instemt, en je moet het bestand kunnen opslaan zodat je het later opnieuw kunt controleren. Bewaar elke loonstrook in één map. Je hebt ze nodig voor huuraanvragen, toeslagaanvragen en elk geschil over loon, en ze reconstrueren uit een oud werkgeversportaal nadat je bent vertrokken is lastig.

Als je via een uitzendbureau werkt, voegt de sector-cao meer toe. Bijlage I van de CAO (collectieve arbeidsovereenkomst) voor Uitzendkrachten 2026-2028 vereist dat een uitzendloonstrook meer laat zien dan het wettelijk minimum, waaronder:

• Je bruto uurloon.
• Het aantal uren dat je daadwerkelijk hebt gewerkt.
• Elke toeslag bovenop het uurloon, gespecificeerd per soort toeslag, als percentage, in euro's en in uren.
• Het wettelijk minimumuurloon dat in die periode voor jou geldt.
• De naam en vestigingsplaats van de opdrachtgever, waar mogelijk.
• Een toelichting op de gebruikte afkortingen.

Elke inhouding moet schriftelijk worden gespecificeerd op de loonstrook. Het uitzendbureau moet je ook een overzicht geven van mogelijke inhoudingen in je eigen taal.

Loonstrooklayouts verschillen per salarissoftware, maar de regelnamen komen steeds terug. Dit is wat je zult zien, ongeveer in de volgorde waarin het verschijnt:

De volgorde is om één reden belangrijk. De pensioenpremie gaat eraf voordat de belasting wordt berekend, waardoor je belastbaar loon lager wordt. Onbelaste vergoedingen worden toegevoegd nadat de belasting is berekend, zodat ze niet worden belast. Daarom is het bedrag dat op je rekening wordt gestort niet simpelweg brutoloon minus loonheffing.

De loonheffing is meestal het grootste bedrag tussen bruto en netto. Het is geen enkele belasting. Het bevat loonbelasting en premies volksverzekeringen. Het deel premies volksverzekeringen betaalt voor de AOW, de Anw (nabestaandenuitkering) en de Wlz (langdurige zorg). Je werkgever houdt het hele bedrag in en draagt het voor jou af aan de Belastingdienst.

Loonbelasting is een voorschot op je inkomstenbelasting. Het is een maandelijkse schatting, niet de definitieve rekening. De jaarlijkse aangifte inkomstenbelasting berekent de werkelijke belasting over je hele jaar. Is er te veel ingehouden, dan krijg je het verschil terug. Is er te weinig ingehouden, dan betaal je de rest bij. De gids inkomstenbelasting voor nieuwkomers behandelt de aangifte, de belastingschijven van 2026 en het M-formulier voor het jaar waarin je verhuisde.

De loonheffingskorting is een korting op de belasting die op je loon wordt ingehouden. Het is geen aparte betaling. Het is een schakelaar die je werkgever aan of uit zet. Staat hij aan, dan past je werkgever vier heffingskortingen toe in de maandelijkse berekening.

• De algemene heffingskorting.
• De arbeidskorting.
• De kortingen voor mensen op AOW-leeftijd.
• De jonggehandicaptenkorting.

Staat de schakelaar uit, dan houdt je werkgever belasting in zonder een van deze kortingen, en is je nettoloon veel lager.

Jij bepaalt de instelling, niet je werkgever. Je past de korting toe of stopt deze door dit aan je werkgever door te geven. Veel werkgevers gebruiken hun eigen intakeformulier. Heeft de jouwe dat niet, gebruik dan het Belastingdienst-formulier 'Model opgaaf gegevens voor de loonheffingen' en beantwoord vraag 2a. Je kunt de instelling gedurende het jaar wijzigen, vanaf elke loonperiode.

Beide kortingen worden lager naarmate je inkomen stijgt. Dit zijn de cijfers van 2026 voor mensen onder de AOW-leeftijd.

Hier is een uitgewerkt voorbeeld. Je verdient €28.800 bruto per jaar. De algemene heffingskorting is de volle €3.115, omdat je inkomen onder €29.736 ligt. De arbeidskorting is €5.300 plus 1,950% van €2.955, dat is €5.358. Samen zijn de twee kortingen €8.473 waard over het jaar, ofwel ongeveer €706 per maand. Zoveel minder belasting wordt er ingehouden wanneer de instelling aanstaat. Je werkgever past de kortingen toe via de officiële loonbelastingtabellen, dus het exacte bedrag per maand kan een beetje afwijken.

Je mag de loonheffingskorting op maximaal één inkomen tegelijk laten toepassen. De kortingen worden berekend over je totale jaarinkomen. Als twee werkgevers elk de volledige kortingen toepassen op hun eigen deel van je loon, houden ze samen te weinig belasting in. De Belastingdienst corrigeert dit in je definitieve aanslag, en je betaalt het verschil in één keer terug. Dezelfde regel geldt voor een loon naast een uitkering, en voor een AOW naast een bedrijfspensioen.

Het Nederlandse minimumloon is sinds 2024 een uurbedrag. Er zijn geen vaste minimum maand-, week- of daglonen meer. Het bedrag verandert twee keer per jaar, op 1 januari en op 1 juli, dus een cijfer van zes maanden geleden is verouderd. Vanaf 1 juli 2026 gelden deze bruto uurbedragen:

Doe deze controle zelf elke maand. Neem het loon dat meetelt voor het minimumloon, deel het door de in de periode gewerkte uren, en vergelijk het resultaat met de tabel. Hier is een voorbeeld. Op je loonstrook staan 152 uur en €2.180 bruto. Dat is €14,34 per uur, wat onder €14,99 ligt. Bij het juiste tarief moeten die 152 uur €2.278,48 bruto opleveren, dus kom je die maand alleen al €98,48 tekort.

Niet alles op de strook telt mee voor het minimumloon. De regels over wat het minimumloon samenstelt verdelen je loon in twee delen.

Dus een loonstrook met een hoog totaalbedrag kan de check nog steeds niet doorstaan.

Vakantiegeld (ook vakantiebijslag genoemd) is minimaal 8% van het bruto loon dat je over het afgelopen jaar hebt verdiend. De meeste werknemers ontvangen het in mei of juni. Winstuitkeringen en eindejaarsuitkeringen tellen niet mee in de berekening. Bij €2.400 bruto per maand is een heel jaar €28.800 en is de 8% vakantietoeslag €2.304 bruto. Twee afwijkingen zijn legaal. Betaling in maandelijkse termijnen is toegestaan met jouw schriftelijke toestemming, en dan verschijnt elke maand een klein regeltje vakantiegeld in plaats van één betaling in mei. En verdien je meer dan 3 keer het minimumloon, dan kan je werkgever met jou schriftelijk afspreken dat je een lager bedrag of niets krijgt.

Vakantiegeld is een eenmalige betaling, dus je werkgever belast het niet met de normale maandtabel. Het wordt belast tegen het bijzonder tarief, ontleend aan de tabel bijzondere beloningen. Het percentage hangt af van je jaarloon, dus het nettobedrag op je rekening is veel lager dan het brutobedrag. In het voorbeeld hierboven komt er veel minder dan €2.304 op je rekening terecht. Dit is geen extra belasting. Je jaarlijkse aangifte inkomstenbelasting berekent de werkelijke belasting over je hele jaar en verrekent het verschil. Hetzelfde bijzondere tarief geldt voor bonussen en voor een eindejaarsuitkering.

Vakantie-uren staan los van vakantiegeld. Je wettelijk minimum is 4 keer je wekelijkse arbeidsuren per jaar. Een werkweek van 32 uur geeft 128 uur, dat zijn 4 werkweken. Op veel loonstroken staat het saldo als opgebouwde vakantie-uren of verlofsaldo. Wettelijke uren vervallen 6 maanden na het einde van het jaar waarin je ze opbouwde, dus uren uit 2026 vervallen op 1 juli 2027 tenzij een cao die termijn verlengt. Bovenwettelijke, extra afgesproken uren vervallen na 5 jaar. Eindigt je dienstverband, dan moet je werkgever elk niet-opgenomen uur uitbetalen, zowel wettelijk als bovenwettelijk. Vergelijk het saldo op je loonstrook minstens twee keer per jaar met je eigen registratie van opgenomen dagen.

Een uitzendloonstrook kan bedragen tonen die gereserveerd zijn in plaats van uitbetaald. Deze regel heet een reservering. De CAO voor Uitzendkrachten wijzigde dit op 1 januari 2026. Het oude reserveringssysteem eindigde. Reserveringen die op die datum nog openstonden voor extra vakantiedagen, feestdagen, kort verzuim, bijzonder verlof, geboorteverlof en compensatie-uren werden afgerekend en uitbetaald, tenzij het uitzendbureau en de werknemer anders afspraken. De reservering voor vakantietoeslag bleef bestaan. Vakantiedagen worden nu aan jou gegeven als vrije tijd in plaats van als geld bewaard, tenzij jij en het uitzendbureau een andere manier afspreken om de dagen boven het wettelijk minimum te compenseren. Het uitzendbureau moet je vakantietoeslag uiterlijk in mei of in de eerste week van juni betalen. Neem je een vakantie van minimaal zeven aaneengesloten kalenderdagen, dan kun je het uitzendbureau vragen het opgebouwde vakantiegeld eerder uit te betalen.

Niet elke werkgever hoeft een bedrijfspensioen aan te bieden. Het wordt in drie gevallen verplicht.

• Er geldt voor jou een cao met een pensioenregeling.
• Je sector heeft een verplicht bedrijfstakpensioenfonds.
• Je werkt in een van de beroepen met een eigen regeling.

Geldt er een regeling, dan betaalt de werkgever een deel van de premie en jij een deel. Jouw deel is de regel pensioenpremie op de loonstrook. Dit gaat van je brutoloon af voordat de belasting wordt berekend, waardoor zowel je belastbaar loon als je belasting lager worden. Je werkgever heeft geen aparte schriftelijke toestemming nodig voor deze inhouding, omdat die uit de regeling voortvloeit. De AOW is iets anders. Daarvoor betaal je via het deel premies volksverzekeringen van de loonheffing, niet via deze regel.

Sommige loonstroken drukken een blok premies af die je werkgever bovenop je loon betaalt. Je werkgever betaalt de premies voor de werknemersverzekeringen: werkloosheid (WW), langdurige arbeidsongeschiktheid (WIA of WAO) en ziekte (ZW). De werkgever betaalt ook de inkomensafhankelijke bijdrage zorgverzekering, de werkgeversheffing Zvw (Zorgverzekeringswet). Veelvoorkomende regelnamen zijn Awf (Algemeen werkloosheidsfonds) of WW-premie, Aof (Arbeidsongeschiktheidsfonds) en werkgeversheffing Zvw. Tel deze op bij je brutoloon en je krijgt ongeveer wat je je werkgever kost.

Twee uitzonderingen komen wel op je eigen loonstrook terecht. Je werkgever mag je tot de helft van de gedifferentieerde premie Whk (Werkhervattingskas) in rekening brengen. Zie je een Whk-inhouding, dan is dat de reden. En in een paar gevallen, zoals bij een bedrijfspensioen of een uitkering, wordt een bijdrage Zvw ingehouden op je nettoloon in plaats van dit. Bij een gewone arbeidsovereenkomst is dat niet zo.

De werkgeversheffing Zvw is niet je zorgverzekeringspremie. Het is een aparte bijdrage aan het nationale zorgverzekeringsstelsel. Je betaalt zelf nog steeds je eigen maandelijkse premie aan je eigen verzekeraar, en die betaling verschijnt nooit op een loonstrook. De gids zorgverzekering behandelt de premie, de deadline voor het afsluiten van een polis en de zorgtoeslag die een deel ervan kan dekken.

Ben je vanuit het buitenland aangeworven, dan mag je werkgever mogelijk een deel van je loon uitbetalen als een onbelaste vergoeding voor extraterritoriale kosten. De regeling heet nu de expatregeling en werd vroeger de 30%-regeling genoemd. Tot 30% van het loon inclusief de vergoeding kan onbelast worden uitbetaald, met een maximum in 2026 van €78.600 voor een heel jaar. Op de loonstrook zie je twee bewegingen: je belastbaar loon wordt verlaagd, en hetzelfde bedrag wordt na belasting weer toegevoegd als onbelaste vergoeding. Je brutoloon op papier verandert niet, maar de loonheffing wordt berekend over een kleiner bedrag. Alleen je werkgever kan de regeling toepassen, en je vraagt haar samen met je werkgever aan.

Je werkgever stuurt de jaaropgaaf in januari of februari. Deze vermeldt het jaar, je fiscaal loon over dat jaar, dat is je brutoloon minus de pensioenpremies, de ingehouden belasting en premies, en de heffingskortingen die je werkgever toepaste. Onbelaste vergoedingen zoals een reiskostenvergoeding kunnen ook vermeld staan. Je krijgt één jaaropgaaf per werkgever en per uitkering die in dat jaar is betaald.

Bewaar elke jaaropgaaf. Het is de samenvatting die je gebruikt voor je aangifte inkomstenbelasting, en het is het document dat laat zien of de heffingskortingen überhaupt zijn toegepast. Vergelijk de cijfers in je aangifte met de jaaropgaaf voordat je aangifte doet. Je jaarinkomen bepaalt ook voor welke toeslagen je in aanmerking komt. Factureer je ook klanten als zzp'er, dan heeft dat inkomen geen loonstrook en geen jaaropgaaf; de gids voor zzp'ers behandelt de zzp-kant.

Dit gebeurt wanneer het intakeformulier wordt overgeslagen, wanneer het antwoord op vraag 2a leeg wordt gelaten, of wanneer iemand voor de zekerheid 'nee' invult. Je werkgever houdt dan belasting in zonder de algemene heffingskorting en de arbeidskorting, waardoor je nettoloon enkele honderden euro's per maand lager is dan het zou moeten zijn. Het geld is niet kwijt. Loonbelasting is een voorschot op inkomstenbelasting, en kortingen die je werkgever niet toepaste, kun je alsnog claimen in je aangifte inkomstenbelasting. Doe twee dingen. Vraag je werkgever de korting vanaf de volgende betaling aan te zetten. Doe daarna voor elk jaar waarin hij ontbrak aangifte, en het verschil komt terug als teruggave.

Met een tweede baan is het makkelijk om twee keer 'ja' in te vullen, omdat elke werkgever afzonderlijk dezelfde vraag stelt. Beiden geven je dan de volledige kortingen, en samen houden ze te weinig belasting in. Tijdens het jaar gaat er niets mis. De rekening komt met de definitieve belastingaanslag, vaak meer dan een jaar later, en het is de extra korting die je hebt gekregen. Zet de korting bij één werkgever uit, vanaf een vaste datum, met hetzelfde formulier. Draait het al een tijd bij twee werkgevers, leg dan nu geld opzij in plaats van te wachten op de aanslag.

Je werkgever mag geen kosten inhouden op het minimumloon. Er zijn voorwaardelijke uitzonderingen voor huisvesting en voor een zorgverzekeringspremie, en daarvoor is jouw schriftelijke toestemming nodig. Ook voor de meeste andere inhoudingen is schriftelijke toestemming nodig. Alleen inhoudingen die uit de wet voortvloeien, zoals pensioenpremies, loonheffingen en socialeverzekeringspremies, hoeven geen toestemming te hebben. Het minimumloon moet per bank worden betaald, en je moet minimaal het netto deel van het minimumloon op je bankrekening ontvangen. Een bedrag dat je contant krijgt uitgereikt, voldoet niet aan die regel. Doe de check op het uurloon op het bedrag dat daadwerkelijk op je rekening kwam, niet alleen op het brutocijfer.

Werk je via een uitzendbureau dat je ook huisvest, dan is de huisvestingskost begrensd door de cao. Het maximum wordt bepaald door een Prijs-kwaliteitsysteem (PKS). Voor uitzendbureaus die het PKS niet hebben ingevoerd, is het maximum 20% van het wettelijk minimumuurloon vermenigvuldigd met 40. Het uitzendbureau mag je niet verplichten hun huisvesting te gebruiken, en mag niets inhouden op je loon voor sociale begeleiding en administratie rond je werk en verblijf in Nederland. Elke inhouding moet op de loonstrook worden gespecificeerd, en je hebt recht op een overzicht van mogelijke inhoudingen in je eigen taal.

Sommige advertenties en aanbiedingen van uitzendbureaus noemen één 'all-in' uurtarief dat al vakantiegeld en vakantie-uren bevat. Vakantiegeld telt niet mee voor het minimumloon. Dus een all-in tarief van €14,99 voldoet niet aan het minimumloon, omdat een deel van dat bedrag vakantiegeld is en geen loon. Bij 8% vakantietoeslag is een all-in €14,99 een loon van ongeveer €13,88 per uur, ruim een euro onder de wettelijke ondergrens. Vraag vóór ondertekening om de uitsplitsing: het bruto uurloon op één regel, en vakantiegeld als apart percentage. De loonstrook moet je loon toch al opsplitsen in de onderdelen, dus een enkel all-in cijfer zonder uitsplitsing overtreedt al de regels voor de loonstrook.

Controleer eerst de loonstroken. Betaling in termijnen is legaal met jouw schriftelijke toestemming, dus zoek naar een klein maandelijks regeltje vakantiegeld of vakantiebijslag, of een regel reservering als je via een uitzendbureau werkt. Bouwt er nergens iets op, vraag er dan schriftelijk om en noem het bedrag: 8% van het bruto loon dat je over het jaar hebt verdiend. Onbetaald vakantiegeld kun je tot 5 jaar terug claimen. De gids arbeidsovereenkomsten behandelt de claimroute en wat een cao daaraan kan veranderen.

Houd vanaf je eerste week je eigen urenregistratie bij: data, begin- en eindtijden, en pauzes. Een foto van het weekrooster elke week is genoeg. Vergelijk dit met de uren op elke loonstrook, in dezelfde maand dat de loonstrook binnenkomt. Meld een verschil direct schriftelijk en voeg je registratie toe. Correcties zijn routine zolang de periode recent is. Een jaar later is het rooster verdwenen en is het verschil moeilijk te bewijzen. Dit speelt het sterkst bij oproep- en uitzendcontracten, waar de uren elke periode wisselen.

Een loonstrook is niet optioneel, en een werkgever die er geen verstrekt kan worden beboet. Vraag schriftelijk om de ontbrekende loonstroken en stel een datum vast. Zonder ze kun je je uurloon niet controleren, kun je je inkomen niet aantonen voor een huuraanvraag of toeslagaanvraag, en kun je je belasting niet controleren. Levert de werkgever ze nog steeds niet, meld het dan.

Begin bij je werkgever. Zet het probleem op papier, noem het bedrag, en geef een deadline. Verandert er niets, meld het dan bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. Het meldformulier op portaal.nlarbeidsinspectie.nl/klachten is beschikbaar in het Nederlands, Engels, Duits, Pools en Roemeens, en je kunt ook bellen naar 0800 51 51. Gebruik het formulier 'Melding Wet minimumloon' voor onderbetaling. Stelt de inspectie vast dat je onder het minimumloon werd betaald, dan wordt de werkgever beboet en moet die het achterstallige loon binnen 4 weken betalen. Mist de werkgever die deadline, dan volgt een dwangsom. Je kunt onbetaald loon en vakantiegeld ook claimen via de kantonrechter, tot 5 jaar terug.

Vanaf hier lopen drie gidsen verder. De gids Nederlandse arbeidsovereenkomsten behandelt de vijf contractvormen, de cao, opzegtermijnen en wat je werkgever schriftelijk moet vastleggen. De gids inkomstenbelasting voor nieuwkomers behandelt de jaarlijkse aangifte, het M-formulier voor het jaar waarin je verhuisde en de expatregeling in detail. Het toeslagenoverzicht laat zien voor welke maandelijkse toeslagen je inkomen je in aanmerking laat komen zodra het salaris binnenkomt.