Ziekteverzuim in Nederland: ziekmelden, loon en re-integratie

Meld je ziek zodra je weet dat je door ziekte niet kunt werken. In je contract, CAO, personeelshandboek of verzuimprotocol staan het tijdstip, de methode en de contactpersoon. Volg die schriftelijke procedure precies. Werk je via een uitzendbureau, meld je dan zowel bij het uitzendbureau als bij de organisatie waar je werkt. De officiële regels voor ziekmelden maken onderscheid tussen jouw onmiddellijke ziekmelding en de latere melding door je werkgever.

Je huisarts behandelt je, maar verklaart je tegenover je werkgever niet arbeidsongeschikt. De bedrijfsarts beoordeelt je belastbaarheid. Je werkgever moet de ziekte binnen één week aan de arbodienst of bedrijfsarts doorgeven. Die melding regel je niet zelf, maar je moet wel naar een redelijke afspraak met de bedrijfsarts gaan.

• Bewaar de datum en het tijdstip van je eerste ziekmelding.
• Bewaar de naam van de persoon met wie je contact had en de gebruikte methode.
• Bewaar elke e-mail, portaalbevestiging of schermafbeelding waarop de eerste ziektedag staat.
• Meld volgens dezelfde procedure snel wanneer je hersteld bent of gedeeltelijk kunt hervatten.

Volgens de privacyregels van de Autoriteit Persoonsgegevens mag een werkgever alleen informatie verwerken die nodig is voor verzuim, werk en loon. Je werkgever mag niet vragen welke ziekte je hebt, wat de oorzaak is, welke behandeling je krijgt of welke medicijnen je gebruikt. Ook als je zelf een diagnose vertelt, mag de werkgever die niet vastleggen of delen.

Je werkgever mag vragen wanneer je verwacht terug te keren, hoe je bereikbaar bent, waar je verblijft als dat relevant is en welke dringende taken of afspraken moeten worden overgenomen. Ook mag de werkgever vragen stellen die nodig zijn voor een arbeidsongeval, kostenverhaal na een verkeersongeval of een vangnetclaim op de Ziektewet. Je hoeft geen diagnose te noemen. Laat de bedrijfsarts elke vraag over je gezondheid of belastbaarheid behandelen.

De bedrijfsarts werkt onafhankelijk en heeft medisch beroepsgeheim. Een medische vragenlijst van de arbodienst gaat terug naar de arbodienst, niet naar je leidinggevende. De bedrijfsarts mag alleen met jouw toestemming medische informatie bij een behandelaar opvragen. Als je werk je gezondheid beïnvloedt, kun je ook vóór een ziekmelding het open spreekuur van de bedrijfsarts gebruiken.

Het wettelijke minimum is 70% van je brutoloon gedurende maximaal 104 weken. Een contract of CAO kan een hoger percentage bepalen. Controleer beide jaren: veel afspraken vullen het eerste jaar aan en betalen in het tweede jaar minder. Je bouwt vakantiegeld op over het loon dat werkelijk wordt betaald. De regels van de Rijksoverheid over loondoorbetaling noemen de twee wettelijke ondergrenzen.

Eén of twee onbetaalde wachtdagen gelden alleen als ze in je contract of CAO staan. Het maximum is twee. Word je binnen vier weken opnieuw ziek, dan gelden niet opnieuw wachtdagen. Ziekteperioden met minder dan vier weken ertussen tellen ook als één periode voor de termijn van 104 weken. Ben je bijvoorbeeld tien weken ziek, drie weken hersteld en meld je je opnieuw ziek, dan ga je verder in week 11 en niet in week 1.

Is de ziekte veroorzaakt door zwangerschap of bevalling, dan kan de werkgever een Ziektewet-uitkering aanvragen van 100% van het UWV-dagloon. UWV betaalt normaal aan de werkgever en de werkgever blijft de werknemer betalen. Het moment bepaalt de route. In de periode van zes tot vier weken vóór de uitgerekende datum — tien tot acht weken bij een meerling — kan de werkgever ook aanvragen wanneer het verlof nog niet is begonnen en de ziekte een andere oorzaak heeft. Tijdens het zwangerschaps- en bevallingsverlof loopt de bestaande verlofuitkering door en is er geen afzonderlijke Ziektewet-uitkering. Duurt een zwangerschaps- of bevallingsgerelateerde ziekte direct na die uitkering voort, dan kan de werkgever opnieuw aanvragen. Latere ziekte of een andere oorzaak volgt de gewone regels voor loondoorbetaling. Ziekte door orgaandonatie valt ook onder een Ziektewet-uitkering van 100% van het dagloon.

Bij langdurige ziekte geldt een vast tijdschema. De Wet verbetering poortwachter geeft jou en je werkgever gedeelde plichten. Elke termijn hieronder telt vanaf de eerste ziektedag. Het UWV-stappenplan bij ziekte geeft de normale volgorde; een gemotiveerde medische uitzondering kan de vroege documenten veranderen.

Het re-integratieverslag bevat de probleemanalyse en aanvullingen, het plan van aanpak en aanvullingen, de eerstejaars- en andere evaluaties, het actuele oordeel van de bedrijfsarts en de eindevaluatie. Je werkgever geeft je kopieën. Jij bent ervoor verantwoordelijk dat UWV een volledig dossier ontvangt. Je werkgever mag algemene documenten uploaden, maar geen medische stukken; stuur die zelf via de beveiligde route naar UWV.

UWV kan een loonsanctie opleggen als de werkgever te weinig heeft gedaan. De werkgever betaalt dan maximaal één jaar langer en de ontslagbescherming loopt door. Zodra het tekort is hersteld, kan de werkgever UWV vragen de sanctie te verkorten. Jij en je werkgever kunnen in plaats daarvan vrijwillige verlenging aanvragen als meer tijd de re-integratie kan afronden. Dien dat gezamenlijke verzoek uiterlijk dertien weken vóór het einde van de periode van 104 weken in.

Spoor 1 begint met je eigen functie, aangepast werk of een andere functie bij je werkgever. Spoor 2 zoekt bij een andere werkgever als er binnen de organisatie geen realistische route is. Jij en je werkgever moeten allebei redelijke stappen zetten. De bedrijfsarts adviseert over medische beperkingen; de werkgever bepaalt welk werk wordt aangeboden en betaalt noodzakelijke re-integratieondersteuning.

• Passende arbeid moet aansluiten bij je gezondheid en mogelijkheden en zo dicht mogelijk bij je eerdere werk blijven.
• UWV zoekt normaal naar hetzelfde aantal uren en een reistijd van maximaal twee uur per dag.
• Na zes maanden ziekte kan ook werk op een lager niveau passend zijn.
• Weigering van passend werk zonder goede reden kan het recht op loon stoppen en uiteindelijk ontslag ondersteunen.
• Ben je het oneens, leg je redenen dan schriftelijk uit en vraag een deskundigenoordeel voordat je het werk simpelweg weigert.

In 2026 geeft UWV alleen een deskundigenoordeel als er een conflict is of als het uitblijven ervan ernstige financiële problemen zou veroorzaken. UWV belt de aanvrager eerst en belooft geen antwoord binnen vier weken meer. Geef op het formulier aan dat er een geschil over loondoorbetaling is. Voor een loonvordering bij de rechter is normaal een deskundigenverklaring van UWV nodig; vraag daarom juridisch advies vóór je een procedure start.

Elke bedrijfsarts of arbodienst moet een klachtenprocedure hebben. Gebruik die voor problemen met gedrag of dienstverlening. Voor een formeel UWV-besluit over een uitkering geldt een aparte bezwaarprocedure. UWV moet het bezwaar meestal binnen zes weken na de datum op het besluit ontvangen, maar voor sommige Ziektewet-besluiten geldt slechts twee weken. De brief met het besluit is bepalend. Heb je meer tijd nodig voor de argumenten, dien dan binnen de termijn uit de brief een voorlopig bezwaar in. Een klacht over dienstverlening stopt de bezwaartermijn niet.

Een vast contract, tijdelijk contract, oproepcontract en uitzendcontract leiden niet tot dezelfde inkomensroute. Controleer het precieze contract en de CAO voordat je op een algemene benaming vertrouwt.

Een Ziektewet-uitkering is meestal 70% van het UWV-dagloon tot het wettelijke maximum. De routes bij zwangerschap, bevalling en orgaandonatie betalen 100% van dat dagloon. De totale ziekteperiode blijft normaal beperkt tot 104 weken vanaf de oorspronkelijke eerste ziektedag. Eindigt een tijdelijk contract na meer dan zes weken ziekte, dan moeten werkgever en werknemer UWV normaal een re-integratieverslag geven. De gids over uitzendwerk en de WW-gids leggen die routes uitgebreider uit.

Wettelijke vakantie-uren blijven tijdens volledige of gedeeltelijke ziekte opbouwen; voor bovenwettelijke uren kan een CAO of contract andere regels geven. Word je tijdens een geboekte vakantie ziek, meld je dan volgens de normale procedure. De ziektedagen blijven ziektedagen en blijven in je vakantiesaldo. Wil je vakantie nemen terwijl je al ziek bent, vraag dan eerst toestemming aan je werkgever en houd rekening met re-integratieafspraken. Goedgekeurde vakantiedagen worden tegen 100% van het normale loon betaald, ook als de loondoorbetaling bij ziekte 70% is.

Ben je in dienst en word je in het buitenland ziek, meld dit dan onmiddellijk bij je werkgever, geef een bereikbaar adres en volg het verzuimprotocol en de instructies van de bedrijfsarts. Bewijsregels kunnen afhangen van het protocol en de omstandigheden. Ontvang je Ziektewet en plan je een reis naar het buitenland, meld dit dan minimaal twee weken vóór vertrek bij UWV. Herstel, medische controles en re-integratie moeten mogelijk blijven. Begint de ziekte in het buitenland nadat je dienstverband is geëindigd, neem dan uiterlijk op de tweede ziektedag contact op met UWV.

De werkgever mag je normaal niet ontslaan tijdens de eerste 104 ziekteweken of tijdens een verlenging door een loonsanctie. De belangrijkste uitzonderingen zijn een geldige proeftijd, ziekte die begint nadat UWV een ontslagaanvraag heeft ontvangen, niet meewerken aan re-integratie zonder goede reden en strenge, door de rechter getoetste gevallen van veelvuldig kort verzuim. Een tijdelijk contract kan nog steeds op de afgesproken datum eindigen. Na 104 weken volgt ontslag niet automatisch. De werkgever moet aan de wettelijke voorwaarden voldoen en de juiste route volgen, bij langdurige arbeidsongeschiktheid normaal via UWV.

UWV vergelijkt het loon dat je vóór je ziekte kon verdienen met het loon dat je volgens UWV nog kunt verdienen. Een diagnose alleen bepaalt het recht niet. De omvang en duurzaamheid van het verlies bepalen de route.

Een WIA-aanvraag belooft geen WGA, IVA of vast bedrag. Vraag aan vóór de precieze datum in de brief van week 88 en volg de status in Mijn UWV. Legt UWV een loonsanctie op, dan blijft de werkgever betalen terwijl het ontbrekende re-integratiewerk wordt hersteld. Is het WIA-besluit tegen het einde van de loondoorbetaling vertraagd, neem dan contact op met UWV over het inkomensgat; ga er niet van uit dat al een uitkering of voorschot is toegekend.

• Zoek het verzuimprotocol, je contract en de CAO op voordat je ze nodig hebt.
• Leg de eerste ziektedag en elke afspraak met de werkgever of bedrijfsarts vast.
• Controleer voor jouw route het loonpercentage, de wachtdagen en de einddatum van het contract.
• Zet week 6, 8, 42, 52, 88, 91 en 93 in één agenda als de ziekte voortduurt.
• Lees elke brief van UWV onmiddellijk; de termijn in de brief is bepalend.

De gids over Nederlandse arbeidscontracten legt proeftijd, tijdelijke contracten en CAO's uit. De huisarts-gids behandelt zorg en verwijzingen. Als stress of een ander psychisch probleem deel van de ziekte is, legt de gids over geestelijke gezondheidszorg de zorg uit naast de afzonderlijke route via de bedrijfsarts.