Hollandaca aksan işaretleri: akut (´), gravis (`) ve sirkumfleks (ˆ)
Akut (´), één ve vóór sözcüklerinde isteğe bağlı vurguyu gösterebilir veya hé gibi bir sözcüğün yazımına ait olabilir; gravis (`) ve sirkumfleks (ˆ) belirli sözcüklerin yazımına aittir.
Ik wil dát boek (o kitabı istiyorum) cümlesinde akut, dát (o) sözcüğüne ek vurgu verir. café (kafe), hè (değil mi?) ve enquête (anket) sözcüklerinde aksan, sözcüğün yazımına aittir.
Hangi aksanı kullanmalısın?
dát (o) sözcüğündeki akut (´) isteğe bağlı vurguyu gösterir. hè (değil mi?) gravisle (`), enquête (anket) ise sirkumfleksle (ˆ) yazılır. Aksan sözcüğün yazımına aitse onu aynen yaz.
| Aksan | Hollandaca adı | Görevi | Örnekler |
|---|---|---|---|
| ´ akut | accent aigu (akut aksan) | İsteğe bağlı vurgu veya sözcüğün yazımının bir parçası | dát (o), één (bir), café (kafe), hé (hey) |
| ` gravis | accent grave (gravis aksanı) | Sözcüğün yazımının bir parçası; hiçbir zaman vurgu işareti değildir | hè (değil mi?), scène (sahne), twee à drie (iki ila üç) |
| ˆ sirkumfleks | accent circonflexe (sirkumfleks aksanı) | Özellikle Fransızca alıntılarda sözcüğün yazımının bir parçası | enquête (anket), crêpe (krep), gêne (utanç) |
Tremanın görevi farklıdır. İşaretli ünlüyle yeni bir hecenin başladığını gösterir.
Vurgu işareti nasıl eklenir?
Ik bedoel jóú, niet hem (ben seni kastediyorum, onu değil) cümlesinde jou (sen) ek vurgu alır. Vurgu işareti isteğe bağlıdır. Yanlış okumayı önlemek veya karşıtlığı netleştirmek için gerektiğinde kullan.
- Ek vurgu gereken sözcük bölümünü seç.
- Ses tek bir ünlü harfle yazılıyorsa bir akut ekle: dát (o), wél (gerçekten), nú (şimdi).
- Vurgulanan bölümde iki veya daha fazla ünlü harf varsa ilk ikisini işaretle: vóór (önce), twéé (iki), níéuw (yeni), móói (güzel).
- ij içindeki iki harfi de işaretle. Birçok klavye j üzerine akut ekleyemez, bu nedenle yazarlar genellikle blíjf (kal) örneğindeki gibi tek işaret kullanır.
- Eén vraag is genoeg (bir soru yeter) ifadesini yalnızca ikinci e işaretli olarak yaz. Resmî yazımda cümle başındaki ilk büyük harfe vurgu işareti konmaz. Tamamı büyük harfle yazılan bir sözcük iki işareti de koruyabilir: ÉÉN (bir).
Akut ne zaman yanlış okumayı önler?
één (bir), vóórkomen (meydana gelmek) ve voorkómen (önlemek) sözcüklerinde akut yanlış okumayı önler. İşaret olmadan cümlenin iki anlamı veya iki telaffuzu olabilecekse işareti kullan.
| Aksansız biçim | Olası okumalar | Aksanlı biçim ve okuma | Örnek veya sınır |
|---|---|---|---|
| een | belirsiz tanımlık veya bir sayısı | één (tam olarak bir) | Tam olarak bir demek istediğini göstermek için één kullan: Ik heb maar één vraag (yalnızca bir sorum var). Bkz. asıl sayılar. |
| voor | için, önce veya önünde | vóór (önce veya önünde) | Zaman veya yer anlamını açıkça göstermen gerektiğinde vóór kullan: Zet de fiets vóór het huis, niet erachter (bisikleti evin önüne koy, arkasına değil). Bağlam açıksa aksansız voor da doğrudur. |
| voorkomen | meydana gelmek veya önlemek | vóórkomen (meydana gelmek); voorkómen (önlemek) | Dit probleem kan vóórkomen (bu sorun meydana gelebilir) cümlesinde vurgu ilk bölümdedir. We willen dit probleem voorkómen (bu sorunu önlemek istiyoruz) cümlesinde vurgu ikinci bölümdedir. Aksanlar okuyucunun kastedilen anlamı seçmesine yardım eder. |
Hangi aksanlar sözcüğün yazımına aittir?
Café (kafe), scène (sahne) ve enquête (anket) standart Hollandaca yazımda aksanlarını korur. Bu işaretler e harfinin nasıl okunacağını gösterir; bu nedenle zorunludur ve isteğe bağlı vurgu işaretleri değildir.
- Akut, café (kafe), privé (özel), comité (komite) ve hé (hey) gibi sözcüklerin yazımına aittir.
- Gravis, scène (sahne), crème (krem), première (prömiyer) ve hè (değil mi?) gibi sözcüklerin yazımına aittir. Ayrıca à, twee à drie dagen (iki ila üç gün) ve à la carte (alakart) ifadelerinde kullanılır.
- Sirkumfleks, enquête (anket), crêpe (krep) ve gêne (utanç) gibi sözcüklerin yazımına aittir.
Birçok Fransızca sözcük Hollandacaya geçerken özgün aksanlarını kaybeder. Fransızcadaki her aksanı kopyalamak yerine Hollandaca sözlükteki yazımı kullan.
wél ve hé neden akut, hè ise gravis alır?
Vurgu eklerken wél yaz, wèl değil. Güncel Hollandaca yazımda tek vurgu işareti akuttur. Gravis, hè (değil mi?), scène (sahne) ve à la carte (alakart) gibi sözcük ve ifadelerin yazımında kalır.
Hé, wacht op mij! (hey, beni bekle!) cümlesindeki hé dikkat çeker. Je komt morgen, hè? (yarın geleceksin, değil mi?) cümlesindeki hè yanıt veya onay ister. Bazı durumlarda iki sözcük de kullanılabilir, ancak aksan telaffuzu ve anlamı değiştirir.
- Hangi cümle konuşanın tam olarak bir sorusu olduğunu açıkça gösterir?
- Ik heb maar een vraag.
- Ik heb maar één vraag.
- Ik heb maar èèn vraag.
- Ik heb maar ëën vraag.
Aksansız *een*, belirsiz tanımlık veya bir sayısı olabilir. *één* biçimi tam olarak bir tane demek olduğunu açıkça gösterir ve akut iki *e* harfi üzerinde de bulunur.
- Hangi cümle önce ile sonra arasında karşıtlık kurmak için doğru vurgu işaretini kullanır?
- Kom voor het eten, niet erna.
- Kom vóór het eten, niet erna.
- Kom vòòr het eten, niet erna.
- Kom vôôr het eten, niet erna.
*vóór* sözcüğündeki iki *o* harfinin ikisinde de akut vardır. İşaretler *erna* (sonra) ile karşıtlığı açıkça gösterir. Bağlam açıksa aksansız *voor* da doğrudur.
- Hangi alıntı sözcük doğru yazılmış?
- enquete
- enquête
- enquéte
- enquète
*Enquête* (anket), standart Hollandaca yazımının bir parçası olarak *e* üzerinde sirkumfleks taşır.
- Hangi yazım bir filmdeki sahne anlamına gelir?
- scene
- scène
- scéne
- scêne
*Scène*, tiyatro oyunu veya filmdeki bir sahne anlamındayken gravis alır. Aksansız *scene*, *muziekscene* (müzik çevresi) örneğindeki gibi sosyal veya kültürel çevreyi anlatan İngilizce bir alıntıdır.
- Hangi cümle onay istemek için *hè* kullanır?
- Hé, wacht op mij!
- Je komt morgen, hè?
- He, wacht op mij!
- Hê, wacht op mij!
*Hè* gravis taşır ve yanıt ya da onay isteyebilir. *Hé* akut taşır ve dikkat çekebilir: *Hé, wacht op mij!* (hey, beni bekle!)
Kendini test et
Question 1 of 5
Hangi cümle konuşanın tam olarak bir sorusu olduğunu açıkça gösterir?