Zelfstandige bezittelijke voornaamwoorden: de mijne, het jouwe, van mij

Een gewoon bezittelijk voornaamwoord staat vóór een zelfstandig naamwoord: mijn boek. Een zelfstandig bezittelijk voornaamwoord laat het zelfstandig naamwoord weg en staat op zichzelf: Dit is het mijne. Het Nederlands heeft er twee manieren voor — een formele set (de mijne, het jouwe) en een alledaagse set (van mij, die van mij).

Voeg -e toe aan het bezittelijk voornaamwoord en zet de of het ervoor, passend bij het lidwoord van het weggelaten zelfstandig naamwoord: de jas → de mijne, het boek → het mijne.

1. Begin bij het bezittelijk voornaamwoord: mijn, jouw, uw, zijn, haar, ons, hun.
2. Voeg -e toe, met de gewone spelling van klinkerlengte: mijn → mijne, maar haar → hare (één a, omdat ha-re nu een open lettergreep is) en hun → hunne (verdubbel de n om de u kort te houden). Ons is de uitzondering — het wordt onze.
3. Zet de vóór een de-woord en het vóór een het-woord: de fiets → de mijne, het huis → het mijne. Alle meervouden krijgen de: de sleutels → de mijne.

Het lidwoord volgt het geslacht van het zelfstandig naamwoord, niet de bezitter: Is dit jouw jas? Nee, de mijne is zwart. — jas is een de-woord, dus de mijne. Maar Jouw boek ligt hier; het mijne ligt thuis. — boek is een het-woord, dus het mijne. Weet je niet zeker welk lidwoord een woord krijgt, zie de of het.

Het Nederlands heeft geen zelfstandige vorm voor het bezit van een ding, en ook niet voor jullie. Gebruik daarvoor de alledaagse vormen hieronder.

In spreektaal en gewone schrijftaal gebruikt het Nederlands liever van + een persoonlijk voornaamwoord, of die/dat van + voornaamwoord, dan de de mijne-vormen.

• van mij werkt als een volledige uitspraak: Die tas is van mij. De reeks loopt van mij, van jou, van u, van hem, van haar, van ons, van jullie, van hen.
• die van mij / dat van mij betekent 'degene die van mij is' en verwijst terug naar een al genoemd zelfstandig naamwoord. Gebruik die voor een de-woord en dat voor een het-woord — dezelfde die/dat die een bekend zelfstandig naamwoord vervangt: Welke fiets is van jou? Die van mij staat buiten. Jouw idee is goed, maar dat van mij is beter.

De van-vormen overlappen met de manieren om bezit met van uit te drukken in het algemeen.

• Alledaagse spreektaal en de meeste schrijftaal: gebruik van mij of die van mij. De sleutel is van mij.
• Formeel, literair of contrastief Nederlands: hier passen de de mijne-vormen, maar ze klinken boekerig en worden spaarzaam gebruikt: De keuze is niet de mijne.
• Alleen voor personen: het zelfstandig bezittelijk voornaamwoord duidt een menselijke bezitter aan. Je gebruikt de zijne niet voor een onderdeel van een voorwerp; daarvoor gebruik je ervan of daarvan.
• Welke set je ook kiest, stem de/het (of die/dat) af op het weggelaten zelfstandig naamwoord, niet op de bezitter.

Engelstaligen nemen mine rechtstreeks over als mijn en schrijven Dit is mijn. Een kaal bezittelijk voornaamwoord kan in het Nederlands niet op zichzelf staan: mijn heeft altijd een zelfstandig naamwoord nodig. Zeg Dit is van mij (alledaags) of Dit is de mijne / het mijne (formeel, passend bij het lidwoord van het zelfstandig naamwoord). Hetzelfde geldt voor jouw, zijn, haar: Die pen is van jou, niet Die pen is jouw.