deze, die, dit, dat: Hollandacada “bu” ve “şu”
Bir ismin önünde deze, die, dit veya dat seçerken ismin de mi het mi aldığına ve işaretin anlamına bak.
İşaret sözcüğü, hangi kişi veya şeyden söz ettiğini gösterir: deze, die, dit veya dat.
deze, die, dit ve dat arasında nasıl seçersin?
Deze fiets (bu bisiklet) ve dit huis (bu ev) daha yakın ya da özellikle vurgulanan bir şeyi gösterir. Biçimler farklıdır; çünkü fiets de ile, huis het ile kullanılır.
- Biçimi isimle eşleştir. Hollandacada de ve het tanımlıktır; Türkçede tanımlık yoktur. Tekil bir de-sözcüğü deze veya die alır; tekil bir het-sözcüğü dit veya dat alır. Bkz. de mi het mi?.
- Çoğulda deze veya die kullan; çünkü her çoğul de alır. Het boek (kitap) çoğulda de boeken olur; buna göre deze boeken (bu kitaplar) veya die boeken (şu kitaplar) dersin.
- Ardından işaretin anlamını seç. Deze ve dit çoğu zaman daha yakın bir şeyi gösterir veya onu daha çok vurgular. Die ve dat çoğu zaman daha uzaktaki bir şeyi gösterir veya ondan daha nötr biçimde söz eder. Fiziksel uzaklık yararlı bir başlangıçtır, ama tek etken değildir.
| İsim | Daha yakın veya vurgulu (bu / bunlar) | Daha uzak veya nötr (şu/o / şunlar/onlar) |
|---|---|---|
| Tekil de-sözcüğü: de fiets | deze fiets | die fiets |
| Tekil het-sözcüğü: het huis | dit huis | dat huis |
| Çoğul: de huizen | deze huizen | die huizen |
Tanımlık biçimi belirler. Sonlar yalnızca hatırlamayı kolaylaştırır; dil bilgisel neden değildir: de, deze ve die -e ile, het, dit ve dat -t ile biter.
İşaret sözcüğü tanımlığın yerini alır
Dit huis (bu ev), dit het huis değil: işaret sözcüğü doğrudan ismin önüne gelir ve de veya het tanımlığının yerini alır. Aynı şekilde de trein (tren), deze trein (bu tren) olur.
İsim atıldığında ya da bir veya birkaç kişiyi Dit is … (bu …) veya Dat zijn … (şunlar …) ile tanıttığında ek kurallar geçerlidir. Bkz. yerine geçen die ve dat: isim olmadan işaret etme.
- Boşluğu doldur: *___ huis is te koop.* (bu ev — *het huis*)
- *Deze*
- *Dit*
- *Die*
- *Dat*
*Huis* bir *het*-sözcüğüdür. Bu, daha yakın veya vurgulu seçenektir; bu yüzden *dit* kullan: *Dit huis is te koop.* (Bu ev satılık.)
- “Şu bisiklet” için hangi biçim doğru (*de fiets*, daha uzakta)?
- *dit fiets*
- *deze fiets*
- *dat fiets*
- *die fiets*
*Fiets* bir *de*-sözcüğüdür; bu yüzden *deze* veya *die* alır. Daha uzak seçenek için *die fiets* kullan.
- “Bu tren dokuzda kalkıyor” anlamına gelen doğru cümle hangisi?
- *De deze trein vertrekt om negen.*
- *Dit trein vertrekt om negen.*
- *Deze trein vertrekt om negen.*
- *Deze de trein vertrekt om negen.*
*Trein* bir *de*-sözcüğüdür; bu yüzden daha yakın veya vurgulu biçim *deze* olur. İşaret sözcüğü *de* tanımlığının yerini alır: *Deze trein vertrekt om negen.*
- “Bu kitaplar” için hangi biçim doğru (*het boek* → *de boeken*)?
- *dit boeken*
- *deze boeken*
- *dat boeken*
- *die boeken*
Her çoğul *de* alır; bu yüzden *deze* veya *die* kullanılır. Bu kitaplar için *deze boeken* seç; tekil *het boek* *dit* kullansa bile.
- Neden *dit kind* (bu çocuk) doğrudur da *deze kind* değildir?
- çünkü *kind* bir *het*-sözcüğüdür (*het kind*)
- çünkü çocuk uzaktadır
- çünkü *kind* çoğuldur
- çünkü *kind* bir özel addır
*Kind* bir *het*-sözcüğüdür (*het kind*); bu yüzden *dit* (yakın) veya *dat* (uzak) alır, asla *deze* veya *die* almaz.
Kendini test et
Question 1 of 5
Boşluğu doldur: ___ huis is te koop. (bu ev — het huis)