niet mi geen mi? Bir Hollandaca cümle nasıl olumsuz yapılır

Hollandacada “değil” demek için iki kelimeden birine başvurursun. niet gündelik “değil”dir: Ik werk niet. (Çalışmıyorum.) geen ise “hiç / bir ... değil / hiçbir” anlamına gelir ve yalnızca bir ismi olumsuzlar: Ik heb geen auto. (Arabam yok. / Hiç arabam yok.) Doğru olanı seçmek, bu sayfanın tüm becerisidir.

een alan ya da hiç tanımlığı olmayan bir ismi olumsuzlamak için geen kullan (tanımlık, Hollandacada de, het ve een gibi sözcüklerdir; Türkçede tanımlık yoktur); diğer her şey için niet kullan. Hızlı bir test: olumlu cümle ismin önünde een ya da hiçbir şey kullanacaksa, onu geen ile olumsuzla — geen'i olumsuza dönmüş een gibi düşün.

1. Neyi olumsuzladığına bak. Bir isim mi?
2. Evet ise, tanımlığına bak. een mi var, yoksa tanımlık yok mu (yalın bir tekil, yalın bir çoğul ya da geld veya koffie gibi sayılamayan bir isim)? O zaman geen kullan: Ik heb geen tijd. (Zamanım yok.)
3. İsim bunun yerine de/het, bir işaret sözcüğü (deze, die, dit, dat), bir iyelik sözcüğü (mijn, jouw…) alıyorsa ya da bir özel isimse, niet kullan: Ik ken die man niet. (O adamı tanımıyorum.)
4. Hiç isim olumsuzlamıyorsan — bir fiil, bir sıfat, bir zarf, bir edat öbeği — niet kullan: Ik ga niet. (Gitmiyorum.)

geen, olumlu cümlede een taşıyan ya da hiç tanımlığı olmayan bir ismi olumsuzlar.

• een almış sayılabilir bir isim: een hond → geen hond. Ze heeft geen hond. (Onun köpeği yok.)
• Yalın bir çoğul (İngilizcede “any”): Ik heb geen vrienden in Utrecht. (Utrecht'te hiç arkadaşım yok.)
• Tanımlıksız, sayılamayan bir isim: Er is geen melk meer. (Artık süt yok.) Ayrıca geld (para), tijd (zaman), honger (açlık).
• Diller ve yalın miktarlar: Ik spreek geen Spaans. (İspanyolca konuşmam.)
• geen tanımlığın yerini alır, bu yüzden geen ile een/de/het'i asla birlikte yazmazsın: geen boek de, asla geen een boek değil.

niet, varsayılan olumsuzluktur. een'li bir isim olmayan her şey için kullan. niet'in cümlede tam olarak nerede durduğu için Hollandaca cümlede niet nereye gelir sayfasına bak.

• Bir fiili / bütün eylemi olumsuzlamak için: Ik begrijp het niet. (Onu anlamıyorum.)
• Bir sıfatı ya da zarfı olumsuzlamak için: Het is niet duur. (Pahalı değil.) Hij rijdt niet snel. (Hızlı araba sürmüyor.)
• Belirli bir ismi olumsuzlamak için — de/het, deze/die/dit/dat, bir iyelik sözcüğü ya da bir özel isim alan bir isim: Ik zie de bus niet. (Otobüsü görmüyorum.) Ik ken Anna niet. (Anna'yı tanımıyorum.)
• Bir edat öbeğini olumsuzlamak için: Ze gaat niet naar het feest. (Partiye gitmiyor.)

İngilizce konuşanlar “I don't have a car” cümlesini doğrudan Ik heb niet een auto yapar. Bu, İngilizceyi yansıtır ama Hollandacada yanlıştır: isim een alacaksa olumsuzluk geen'dir ve tanımlığı yutar: Ik heb geen auto. Aynı tuzak yalın isimleri de vurur — Ik drink niet koffie değil, Ik drink geen koffie. Olumsuzlamak istediğin ismin önünde een ya da hiç tanımlık olduğunda geen'e geç. Hangi isimlerin een ya da hiç tanımlık aldığı hakkında daha fazlası een ve Hollandaca tanımlığı ne zaman düşürür sayfasında.