Sık kullanılan Hollandaca yapılarda tanımlıklar
Meslekler, enstrümanlar, mevsimler, diller ve kalıp ifadelerdeki Hollandaca tanımlık kullanımını Türkçeyle karşılaştırarak öğren.
Türkçede de ve het gibi belirli tanımlıklar yoktur; bir ise sayı veya belirsizlik bildirebilir. Burada tanımlık terimi Hollandacadaki de, het ve een sözcüklerini anlatır. Ik ben leraar. (Ben öğretmenim.) gibi bazı cümlelerde tanımlık kullanılmaz. Her Hollandaca kalıbı anlamı ve sınırıyla birlikte öğren.
Sık kullanılan beş yapıyı öğren
Tablo, A2 düzeyindeki olağan kullanımı gösterir. Son sütun, Türkçeden hareket ederken neye dikkat etmen gerektiğini açıklar.
| Bağlam | Felemenkçe | Türkçe | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|---|
| Mesleği nötr biçimde belirtme | Mijn zus is advocaat. | Kız kardeşim avukat. | Hollandaca, nötr bir bildirimde zijn (olmak) fiilinden sonra meslek adını genellikle tanımlıksız bırakır. Bu yapı Türkçeye benzer. een ve tanımlığı atma konusuna bak. |
| Etkinlik olarak enstrüman | Zij speelt viool. | O keman çalar. | spelen (çalmak) bir enstrümanı doğrudan etkinlik veya beceri olarak adlandırdığında Hollandaca tanımlık kullanmaz. Türkçe de keman çalmak derken ayrı bir tanımlık kullanmaz. |
| Mevsim | de lente (ilkbahar), de zomer (yaz), de herfst (sonbahar), de winter (kış). In de winter is het vaak koud. | Kışın hava sık sık soğuk olur. | Hollandaca dört mevsimde de de kullanır. Türkçedeki kışın biçimi bu tanımlığı hatırlatmaz. |
| İletişim aracı olarak dil | Kun je dat in het Nederlands zeggen? | Bunu Hollandaca söyleyebilir misin? | Burada in, konuşmak veya yazmak için kullanılan dili gösterir; bu yüzden Hollandaca het kullanır. Türkçedeki Hollandaca sözcüğünde ayrı bir tanımlık yoktur. |
| Bazı genel ifadeler | Het leven is mooi. De natuur is kwetsbaar. | Hayat güzeldir. Doğa kırılgandır. | Türkçede ayrı bir belirli tanımlık yoktur; bu iki Hollandaca ifadede ise het ve de gerekir. Her genel isim tek bir kurala uymaz, bu yüzden ifadeleri tek tek öğren. |
Meslek, enstrüman ve dil yapılarının sınırlarını aklında tut
Üç kalıpta önce anlamı kontrol etmen gerekir. Kısa biçim kullanışlıdır, ama her zaman ya da hiçbir zaman geçerli bir kural oluşturmaz.
| Kalıp | Kısa biçim ve kullanım | Sınır | Fark |
|---|---|---|---|
| Meslek | Zij is arts. (O doktor.) Tanımlıksız ad, mesleği nötr biçimde belirtir. | Zij is een goede arts. (O iyi bir doktor.) İfade kişiyi betimlediğinde veya değerlendirdiğinde een dilbilgisi açısından doğrudur. | Wat is je beroep? (Mesleğin ne?) sorusuna tanımlıksız bir meslek adıyla cevap ver. |
| Enstrüman | Hij speelt orgel. (O org çalar.) Tanımlıksız doğrudan nesne belirli bir enstrümanı değil, etkinliği veya beceriyi adlandırır. | Hij speelt in de kerk op het orgel. (O kilisede org çalar.) Somut bir enstrüman tanımlık alabilir. | Türkçe çeviri iki durumda da benzer görünebilir. Hollandaca ise anlam ve yapıya göre değişir. |
| Dil yapısı | in het Nederlands (Hollandaca) bir dilde konuşmayı veya yazmayı belirtir. | Bir fiilin nesnesi olan dil adı genellikle tanımlıksız kalır: Ik spreek Nederlands. (Hollandaca konuşuyorum.) | Bir dil adından önceki her edatın het gerektirdiği sonucuna varma. |
Ulaşım, yer ve zaman kalıplarını bütün olarak öğren
Kalıp ifadelerde edat ile tanımlık birlikte kullanılır. Türkçe aynı anlamı bir ekle veya başka bir edatla verebilir. Bu yüzden Hollandaca kalıbın tamamını öğren.
| Felemenkçe | Türkçe | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| met de trein | trenle | Türkçe araç bildiren -le ekini kullanır; Hollandacada met de gerekir. |
| met de auto | arabayla | Türkçedeki -la eki ayrı bir tanımlık göstermez; Hollandacada met de gerekir. |
| op de fiets | bisikletle | op de kalıbını Türkçe ekten hareketle tahmin etme; ifadeyi bütün olarak öğren. |
| naar de kerk | kiliseye | Bir ayine katılma anlamında Hollandacada naar de gerekir. |
| op kantoor | ofiste | Burada Hollandaca da Türkçe de ayrı bir tanımlık kullanmaz. Hollandaca ifadeyi op kantoor olarak öğren. |
| 's ochtends / 's avonds | sabahları / akşamları | Hollandaca, sıradan bir tanımlıklı ifade yerine sabit zaman biçimleri kullanır. |
's ochtends ve 's avonds ifadelerindeki baştaki 's, eski sabit biçim des'ten gelir. Kesme işareti bazı harflerin eksik olduğunu gösterir. 's sonrasındaki boşluğu koru ve de ya da het ekleme.
Tanımlık seçmeden önce anlamı kontrol et
Önce anlamı belirle: nötr bir meslek, etkinlik olarak bir enstrüman, bir mevsim ya da konuşmak veya yazmak için kullanılan bir dil. Ulaşım, yer ve zaman için Hollandaca ifadenin tamamını hatırla. Türkçe biçim, tanımlığın gerekip gerekmediğini tek başına göstermez.
- Boşluğu doldur: *___ is het vaak koud.* (Kışın hava sık sık soğuk olur.)
- In winter
- In de winter
- In het winter
- Winter
Hollandaca *winter* ile *de* tanımlığını kullanır: *in de winter*. Türkçedeki *kışın* biçiminde ayrı bir tanımlık olmasa da Hollandacada *de* gerekir.
- Etkinlik olarak “O gitar çalar” anlamına gelen nötr Hollandaca cümle hangisi?
- Hij speelt de gitaar.
- Hij speelt gitaar.
- Hij speelt een gitaar.
- Hij speelt het gitaar.
*spelen* bir enstrümanı doğrudan etkinlik olarak adlandırdığında Hollandaca enstrümanı tanımlıksız bırakır: *Hij speelt gitaar.*
- Boşluğu doldur: *Ze schrijft het rapport ___.* (Raporu Hollandaca yazıyor.)
- in Nederlands
- in het Nederlands
- in de Nederlands
- in een Nederlands
Burada *in*, iletişim aracı olarak kullanılan dili getirir; bu yüzden Hollandaca *in het Nederlands* kullanır. Dil doğrudan nesne olduğunda tanımlıksız kalır: *Ik spreek Nederlands.*
- Hollandaca “trenle” nasıl denir?
- met trein
- bij de trein
- met de trein
- per een trein
*Met de trein* günlük Hollandaca kalıptır. *met de* bölümünü ifadenin bir parçası olarak öğren.
- *Wat is je beroep?* (Mesleğin ne?) sorusuna “Ben öğretmenim” anlamındaki nötr Hollandaca cevap hangisi?
- Ik ben leraar.
- Ik ben een goede leraar.
- Ik ben de leraar.
- Ik heb leraar.
Tanımlıksız meslek adı nötr meslek anlamını verir: *Ik ben leraar.* *een* içeren bir biçim dilbilgisel olabilir; ancak yalnızca mesleği adlandırmak yerine betimleyici veya değerlendirici bir anlam ekler.
Kendini test et
Question 1 of 5
Boşluğu doldur: ___ is het vaak koud. (Kışın hava sık sık soğuk olur.)