erop, ermee, eraan: edat + o/onlar

Bir edat daha önce sözü edilen bir nesneye gönderme yapıyorsa, Hollandaca normalde er sözcüğünü bu edattan önce getirir: Ik wacht op de trein. → Ik wacht erop. (Treni bekliyorum. → Onu bekliyorum.) Aynı iki parça ayrı da durabilir: Ik heb er lang op gewacht. (Onu uzun süre bekledim.) Buradaki er, önceden bilinen bir nesneye, insan olmayan bir hayvana, fikre veya duruma gönderme yapar. Bu yapıya çoğu zaman zamir zarfı denir.

Edatı fiil, sıfat veya ifade seçer; er seçmez. Tam sabit fiil + edat birleşimiyle başla ve bir nesneye gönderme yapan ögeyi değiştirirken bu edatı koru.

1. Seçilen edatı bul: wachten op (beklemek), denken aan (düşünmek), praten over (hakkında konuşmak).
2. Nesnenin yerine er getir ve edatı koru: Ik wacht op het rapport. → Ik wacht erop. (Raporu bekliyorum. → Onu bekliyorum.)
3. İki parça yan yana duruyorsa bunları tek sözcük olarak yaz. İki biçim değişir: met (ile), mee olur ve ermee biçimini verir; tot (-e/-a), toe olur ve ertoe biçimini verir.

Bir insan için genellikle edatı, ardından gelen bir ad veya vurgulu nesne zamiriyle birlikte koru: Ik wacht op Noor. / Ik wacht op haar. (Noor'u / onu bekliyorum.) Bir nesne için er kullan: Ik wacht op de bus. → Ik wacht erop. (Otobüsü bekliyorum. → Onu bekliyorum.) Bu yüzden op het dizisi her zaman yanlış değildir. het, op het rapport (raporu beklemek) örneğindeki gibi bir isimden önce gelen tanımlıksa normaldir. Tanımlık Türkçede bulunmayan bir sözcük türüdür. Yalın op het biçimini onun için anlamında kullanma.

er ve edatı yan yana durduğunda yazıda tek sözcük oluşturur. Aralarına başka cümle ögeleri girdiğinde iki parçayı ayrı yaz. Birçok birleşimde hem bitişik hem de ayrılmış yapı normaldir. Bir niteleyici eklemek her biçimin mutlaka ayrılacağı yönünde mekanik bir kural oluşturmaz. Vurgusuz er çoğu zaman erken gelir; bu yüzden ayrılmış biçimler özellikle yaygındır.

• Araya başka öge girmediğinde: Ik reken erop. (Buna güveniyorum.) We praten erover. (Bunun hakkında konuşuyoruz.)
• Araya başka öge girdiğinde: Ik reken er niet op. (Buna güvenmiyorum.) Ik heb er lang op gewacht. (Onu uzun süre bekledim.)
• Sondaki fiil grubundan önce: Ik zal er morgen op letten. (Yarın buna dikkat edeceğim.) Ik heb er lang op moeten wachten. (Onu uzun süre beklemek zorunda kaldım.)
• Yan cümlede fiil grubu sonda durur, ama er yine eşlik eden edattan önce gelir: ... omdat ik er lang op heb gewacht. (... çünkü onu uzun süre bekledim.)

Ayrılmış biçimde sonra gelen edat tek başına kalmış gibi görünebilir; ancak gönderme er ile tamamlanır: Ik wacht er nog op. (Onu hâlâ bekliyorum.) Nesneler hakkındaki sorular da aynı şekilde çalışır. Waarop wacht je? ve Waar wacht je op? sorularının ikisi de Neyi bekliyorsun? anlamına gelir. İkincisi, nesnesi unutulmuş bir soru değil, normal bir ayrılmış biçimdir.

Tabloda dört sözcük de gerçek konumlara değil, nesnelere gönderme yapar. Hier, daar ve waar da edatlarıyla bitişik durabilir veya onlardan ayrılabilir: hiermee / hier ... mee, daarop / daar ... op, waarover / waar ... over. Bir insan için edat + wie kullan: Op wie wacht je? (Kimi bekliyorsun?) İlgi cümlesi yapısı için waarmee, waarover sayfasına bak.

Bu dersteki er bir nesneye gönderme yapar ve ona eşlik eden bir edatı vardır. Diğer kullanımlar farklı ölçütlerle anlaşılır. Er staat een fiets buiten. (Dışarıda bir bisiklet var.) bir şeyin varlığını bildirir. Ik heb er drie. (Ondan üç tane var.) er sözcüğünü bir miktarla eşleştirir. Ik woon in Utrecht. → Ik woon er. (Utrecht'te yaşıyorum. → Orada yaşıyorum.) konum bildiren er kullanır; bu yüzden kaynak edat in otomatik olarak korunmaz. Son örneği gerçek bir nesne göndermesiyle karşılaştır: Ik geloof in dat plan. → Ik geloof erin. (O plana inanıyorum. → Ona inanıyorum.)

• İngilizcedeki "for it" veya "with it" ifadelerini sözcüğü sözcüğüne op het veya met het diye çevirme. Bunun yerine erop veya ermee kullan. Edattan sonra het sözcüğünü yalnızca bir isimden önce geldiğinde koru: op het plan, met het gereedschap.
• Her niteleyiciyi tek bir konum formülüne zorlama. Ik denk eraan. ve Ik denk er vaak aan. doğrudur; biçimin bitişik mi ayrı mı olacağını tüm cümle belirler.
• Bir insan için nesne biçimini kullanma: Ik praat met hem. (Onunla konuşuyorum); bu anlamda Ik praat ermee kullanma.
• Korunan edatı ayrılabilen fiilin parçasından ayır. Daar tel ik de btw bij op. (KDV'yi buna ekliyorum) cümlesinde bij, daar ile eşleşir; op ise optellen fiiline aittir.