Bağımsız iyelik biçimleri: de mijne (benimki), het jouwe (seninki), van mij (benim)
de mijne, van mij ve die van mij gibi bağımsız biçimlerin, de/het uyumunun ve jullie için eksik olan bağımsız biçimin kullanımı.
Is dit jouw boek of het mijne? (Bu senin kitabın mı, benimki mi?) Bağımsız iyelik zamiri, hangi isimden söz edildiği belliyse o ismin yerini tutar. Hollandacada birbiriyle ilişkili üç yapı vardır. De/het mijne (benimki) ismin yerini tutar. Van mij (benim; kelimesi kelimesine, benden) bir şeyin kime ait olduğunu söyler. Die/dat van mij (bana ait olan) bilinen bir ismin yerini van öbeğiyle doldurur. Buna karşılık normal iyelik zamiri ismin önünde kalır: mijn boek (benim kitabım).
Bağımsız iyelik biçimleri de veya het alır
Standart Hollandacada bağımsız iyelik biçiminin önünde belirli tanımlık bulunur: de mijne veya het mijne, yalnız mijne değil. Tanımlığı, söylenmeyen isme göre seç. de alan bir isim ve bütün çoğullar de; tekil bir het ismi ise het alır. Aşağıdaki her satırı tam bir biçim olarak öğren; sonuna bir ek getirerek kendin üretmeye çalışma.
| Sahip | de alan isim veya çoğul için biçim | Tekil het ismi için biçim |
|---|---|---|
| ik (ben) | de mijne | het mijne |
| jij (sen, tekil ve samimi) | de jouwe | het jouwe |
| u (siz, kibar) | de uwe | het uwe |
| hij / het (o [erkek] / o [cansız]) | de zijne | het zijne |
| zij (o [kadın]) | de hare | het hare |
| wij (biz) | de onze | het onze |
| jullie (siz, çoğul) | bağımsız biçim yoktur; die van jullie kullan | bağımsız biçim yoktur; dat van jullie kullan |
| zij (onlar) | de hunne | het hunne |
| Söylenmeyen isim | Örnek | Neden |
|---|---|---|
| de jas (palto) | Is dit jouw jas? Nee, de mijne is zwart. (Bu senin palton mu? Hayır, benimki siyah.) | de alan bir isim de alır. |
| het boek (kitap) | Jouw boek ligt hier; het mijne ligt thuis. (Senin kitabın burada; benimki evde.) | Tekil bir het ismi het alır. |
| de sleutels (anahtarlar) | Jouw sleutels liggen hier; de mijne liggen thuis. (Senin anahtarların burada; benimkiler evde.) | Bütün çoğullar de alır. |
Sahip, tablodaki satırı; söylenmeyen isim ise de veya het seçimini belirler. Bir ismin tanımlığından emin değilsen de mi het mi konusuna bak. Konuşmalarda de/het mijne ve de/het jouwe biçimlerini de duyarsın. Diğer bağımsız biçimler yazıda daha sık görülür; bu yüzden bütün grubu yalnızca “resmî” diye etiketlemek yanıltıcıdır.
Sahip mutlaka insan olmak zorunda değildir; bir hayvan, nesne veya kurum da olabilir. Hollandacada İngilizcedeki “its” anlamına ayrılmış ayrı bir bağımsız biçim yoktur. Aynı zijne biçimi hem hij (o, erkek) hem de het (o, cansız) için kullanılır: Het ministerie publiceerde zijn plan; het bedrijf publiceerde het zijne. (Bakanlık planını yayımladı; şirket de kendisininkini yayımladı.) Burada plan bir het ismidir; bu nedenle şirket, yani het bedrijf, het zijne kullanır.
Van mij bir şeyin kime ait olduğunu söyler
Die tas is van mij. (O çanta benim.) Burada isim cümlede kalır; van ile bir nesne zamiri, onun kime ait olduğunu söyler. Bu standart yapı hem konuşmada hem yazıda yaygındır: van mij, van jou, van u, van hem, van haar, van ons, van jullie, van hen. Özellikle van jullie, bağımsız jullie biçimi bulunmadığı için çoğul “sizin” anlamını karşılar.
Die tas is de mijne. (O çanta benimki.) Bağımsız iyelik biçimli bu cümle de doğrudur, ancak iki yapı tam olarak aynı şekilde çalışmaz. Van mij, tanımlık olmadan zijn fiilinin bir biçiminden sonra gelir. De/het mijne söylenmeyen ismin yerini tutar ve her zaman de veya het içerir. Sahibi adlandırmak için van sözcüğünün daha geniş kullanımı van ile iyelik bildirme konusunda açıklanır.
Die/dat van bilinen bir ismin yerini tutar
| İsim türü | Yerine kullanılan yapı | Örnek |
|---|---|---|
| tekil de ismi | die van + zamir | Jouw fiets staat binnen; die van mij staat buiten. (Senin bisikletin içeride; benimki dışarıda.) |
| tekil het ismi | dat van + zamir | Jouw idee is goed, maar dat van mij is beter. (Senin fikrin iyi, ama benimki daha iyi.) |
| çoğul | die van + zamir | Onze sleutels liggen hier; die van jullie liggen daar. (Bizim anahtarlarımız burada; sizinkiler orada.) |
die/dat van yapısı özellikle konuşmada yaygındır. Sahip jullie olduğunda da bu yapı zorunludur: die van jullie biçimini de alan bir isim veya çoğul için, dat van jullie biçimini tekil bir het ismi için kullan. de jullie veya het jullie gibi biçimler üretme. İsmin yerini tutan die ve dat hakkındaki genel kurala da bak.
Her yapının görevi farklıdır
| Görev | Yapı | Örnek |
|---|---|---|
| Bilinen bir ismin yerini bağımsız iyelik biçimiyle tutmak | de/het + tam biçim | Is dat jouw glas of het mijne? (O senin bardağın mı, benimki mi?) |
| Bir şeyin kime ait olduğunu söylemek | isim + zijn fiilinin bir biçimi + van + nesne zamiri | Dat glas is van mij. (O bardak benim.) |
| Bilinen bir ismin yerini van öbeğiyle tutmak | die/dat + van + nesne zamiri | Jouw glas is leeg; dat van mij is vol. (Senin bardağın boş; benimki dolu.) |
Konuşmada ve günlük yazıda van mij ile die/dat van mij güvenli seçimlerdir. De/het mijne ve de/het jouwe biçimlerini konuşmada da kullanabilirsin; diğer bağımsız biçimleri yazıda daha sık görürsün.
Tek başına mijn bağımsız kullanılamaz
Standart Hollandacada mijn ardından bir isim ister; bu nedenle Dit is mijn, “Bu benim” demenin standart yolu değildir. İsim cümlede kalıyorsa Dit boek is van mij. (Bu kitap benim.) de. Bilinen bir het ismi söylenmiyorsa Dit is het mijne. (Bu benimki.) diyebilirsin. Dat van mij ligt hier. (Benimki burada.) gibi bir yer tutma yapısı da kullanılabilir. Aynı kural jouw, zijn ve haar için de geçerlidir: Die pen is van jou de, Die pen is jouw deme.
- Vul in: *Is dit jouw jas? Nee, ___ is blauw.* (Cümleyi tamamla; isim *de jas*.)
- *de mijne*
- *het mijne*
- *mijn*
- *de mijn*
*Jas*, *de* alan bir isimdir; bu yüzden bağımsız iyelik biçimi *de* alır: *de mijne*. Tanımlığı sahip değil, söylenmeyen isim belirler.
- *zijn boek* ifadesinin yerini, *boek* zaten belliyken hangi bağımsız iyelik biçimi alabilir?
- *de zijne*
- *het zijne*
- *zijn*
- *het zijn*
*Boek* tekil bir *het* ismidir; bu nedenle bağımsız biçim *het zijne* olur. Sahibine göre *het zijne* (onunki), *hij* (o, erkek) veya *het* (o, cansız) için kullanılabilir.
- Hangi cümle çantanın kime ait olduğunu söylemek için *van* ile bir zamir kullanır?
- *Die tas is de mijne.*
- *Die tas is van mij.*
- *Die tas is mijn.*
- *Die tas mij.*
*Die tas is van mij* cümlesi, çantanın kime ait olduğunu söylemek için *van* + nesne zamirini *is* sonrasında kullanır. *Die tas is de mijne* de doğrudur, ancak bağımsız iyelik biçimi kullanır.
- Hangi düzeltme *Dit is jouw pen en dit is mijn* cümlesini standart Hollandacaya uygun hâle getirir?
- *Dit is jouw pen en dit is van mij.*
- *Dit is jouw pen en dit is mijn.*
- *Dit is jou pen en dit is mij.*
- *Dit is jouw pen en dit is de mijn.*
Standart Hollandacada *mijn* ardından bir isim ister. *Van mij* tek başına iyelik bildirebilir: *Dit is van mij.*
- Vul in: *Ons idee is goed, maar ___ is beter.* (İsim *het idee*.)
- *die van jullie*
- *dat van jullie*
- *het jullie*
- *de jullie*
*Idee* tekil bir *het* ismidir; bu yüzden yerine *dat* gelir. Hollandacada bağımsız *jullie* biçimi olmadığı için *dat van jullie* kullanılır.
Kendini test et
Question 1 of 5
Vul in: Is dit jouw jas? Nee, ___ is blauw. (Cümleyi tamamla; isim de jas.)