Studiefinanciering van DUO: welke verblijfsvergunningen tellen mee, wat de basisbeurs uitbetaalt in 2026, en welke delen je moet terugbetalen

Studiefinanciering is maandelijks geld van DUO, de onderwijsuitvoeringsorganisatie van de overheid, voor mensen die in Nederland mbo, hbo of een universitaire opleiding volgen. Een deel is een beurs, een deel is een lening, en een deel betaalt je collegegeld. Het is niet beperkt tot Nederlandse staatsburgers. Deze gids behandelt wie in aanmerking komt, wat het geld waard is in 2026, wat het collegegeld kost, en welke delen je moet terugbetalen.

DUO controleert drie dingen voordat het naar je opleiding kijkt: je nationaliteit of verblijfsdocument, je leeftijd, en of je je recht al eerder hebt opgemaakt.

Je verblijfsdocument heeft een typenummer. De IND drukt dit af op de pas. De types betekenen het volgende:

• Type I: een reguliere verblijfsvergunning voor bepaalde tijd. Dit dekt de meeste gezins-, werk- en studievergunningen.
• Type II: een reguliere verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd.
• Type III: een asielverblijfsvergunning voor bepaalde tijd. Dit is de vergunning die de meeste statushouders als eerste hebben.
• Type IV: een asielverblijfsvergunning voor onbepaalde tijd.
• Type V: de vergunning voor EU-langdurig ingezetenen.

Type II, III, IV en V geven volledig recht op studiefinanciering. Een type I-document geeft dat recht niet automatisch. Of een houder van type I in aanmerking komt, hangt af van het verblijfsdoel dat op de vergunning staat, dus heeft DUO daarvoor een controletool gebouwd op de type I-pagina. Doe die controle voordat je aanvraagt. Vergunningen voor gezinsmigranten en studievergunningen zijn beide type I, en DUO behandelt ze verschillend. Mensen die op grond van de Richtlijn Tijdelijke Bescherming voor Oekraïne in Nederland verblijven, kunnen geen studiefinanciering krijgen.

Burgers van een EU- of EER-land, Zwitserland of het Verenigd Koninkrijk volgen een eigen reeks voorwaarden. Je komt in aanmerking als je aan een van deze voldoet:

• Je woont al 5 jaar of langer aaneengesloten in Nederland.
• Je bent migrerend werknemer met betaald werk in Nederland van minstens 32 uur per maand. Een maandinkomen van minstens 50% van de bijstandsnorm telt ook mee. In 2026 is dat €700,75 netto per maand, of €173 per maand als je jonger bent dan 21.
• Jij, je ouder of je partner werkt al 6 maanden of langer. Dan is een gemiddelde van 24 uur per maand voldoende.
• Je ouder of je partner is migrerend werknemer en voldoet aan de werk- of inkomenstoets.

Als je gemiddeld minder dan 24 uur per maand werkt, heb je geen recht op studiefinanciering via de werkroute. Burgers van het VK hebben ook een Nederlands Artikel 50 VEU-verblijfsdocument nodig, of een ouder of partner die dat heeft.

Voor mbo moet je minstens 18 zijn om een beurs of een rentedragende lening te krijgen. Het geld gaat in in het kwartaal na je 18e verjaardag, dus op 1 januari, 1 april, 1 juli of 1 oktober. Voor hbo en universiteit is er geen minimumleeftijd. Het geld gaat in wanneer je opleiding begint, meestal op 1 september. De bovengrens is voor beide gelijk: je moet jonger zijn dan 30 op de dag dat je studiefinanciering ingaat. Als je 30 wordt terwijl het loopt, blijft het doorlopen, maar zodra het stopt kun je het niet opnieuw starten.

De opleiding zelf moet aan vier voorwaarden voldoen. Ze moet voltijd of duaal zijn, want een deeltijdopleiding geeft geen recht op studiefinanciering. Ze moet officieel erkend zijn in Nederland, en je school kan dat bevestigen. Ze moet minstens 1 jaar duren. En je moet ingeschreven zijn op de eerste dag van de maand, anders gaat je recht een maand later in. Als je Nederlands nog niet op het niveau is dat een opleiding vereist, kijk dan naar de onderwijsroute. Dat is de inburgeringsroute die je voorbereidt op een mbo-, hbo- of universitaire opleiding. De gids over het Nederlandse schoolsysteem legt uit hoe mbo, hbo en universiteit samenhangen.

Je kiest bij je aanvraag welke onderdelen je wilt, en je kunt de meeste later nog wijzigen. DUO betaalt uit aan het einde van elke maand, ook tijdens de zomervakantie.

Hoelang je elk onderdeel krijgt hangt af van je niveau. De cijfers hieronder gelden voor een 4-jarige opleiding.

Buiten mbo 1-2 geldt ook een tijdslimiet. Je hebt 10 jaar om je recht op te maken, gerekend vanaf de eerste maand waarin je iets ontving.

DUO publiceert de bedragen per periode, niet per studiejaar. De tabellen hieronder tonen de cijfers voor de maanden van het studiejaar 2026-2027 die in 2026 vallen. DUO had de bedragen vanaf januari 2027 nog niet gepubliceerd toen deze gids in juli 2026 werd gecontroleerd, dus beschouw dit als het huidige tarief en controleer de pagina opnieuw in januari.

Mbo, per maand, augustus tot en met december 2026:

Hbo en universiteit, per maand, september tot en met december 2026:

De mbo-basisbeurs voor een uitwonende student is hoger dan die van hbo en universiteit. In het hoger onderwijs is de aanvullende beurs de grootste beurs van allemaal. Met €491,08 per maand is dat bijna vier keer de basisbeurs van een thuiswonende student. Vraag de aanvullende beurs dus ook aan als je een laag bedrag verwacht.

De aanvullende beurs hangt af van het inkomen van je ouders, niet van dat van jou. DUO vraagt automatisch het inkomen van je ouders op bij de Belastingdienst en gebruikt het inkomen van twee jaar eerder. Voor een beurs in 2026 is het peiljaar 2024. Voor 2027 is dat 2025. Hoe lager hun inkomen, hoe hoger je beurs, tot het maximum in de tabellen hierboven. Je vraagt hem eenmaal aan. Daarna herberekent DUO hem elk jaar zelf.

Twee situaties veranderen de berekening. Als het gezamenlijke inkomen van je ouders sinds het peiljaar met 15% of meer is gedaald, kunnen zij DUO vragen een recenter jaar te gebruiken. En als je ouders buiten Nederland wonen, heeft de Belastingdienst geen gegevens over hen. Ze moeten dan zelf hun bruto jaarinkomen aan DUO doorgeven, met bewijs van hun eigen belastingdienst, vertaald in het Nederlands of Engels. DUO geeft aan dat deze aanvragen vaak langer duren dan 8 weken, dus begin op tijd.

Voor 2026-2027 bedraagt het wettelijk collegegeld bij een hbo- of universitaire opleiding €2.694 voor een voltijdopleiding. In 2025-2026 was dat €2.601. Deeltijd- en duale opleidingen kosten tussen €1.604 en €2.694. Elke bekostigde instelling rekent hetzelfde wettelijke bedrag, omdat de overheid het vaststelt.

Je betaalt het wettelijk collegegeld alleen als je aan de nationaliteitseis voldoet. Je voldoet eraan als een van deze op jou van toepassing is:

• Je hebt de Nederlandse nationaliteit.
• Je hebt de nationaliteit van een EU- of EER-land, Suriname of Zwitserland.
• Je hebt een verblijfsdocument van het type EU/EER, of van het type EU/EER-gezinslid.
• Je hebt een verblijfsdocument van type II, III, IV, V of Artikel 50 VEU.
• Je hebt een verblijfsdocument type I met de juiste vergunningsvoorwaarde erop.

Daar bovenop geldt nog een regel. Je mag nog geen bachelordiploma van een bekostigde Nederlandse instelling hebben als je aan een bachelor begint, of nog geen masterdiploma als je aan een master begint. Er zijn twee uitzonderingen: een eerste opleiding in onderwijs of zorg, en een tweede opleiding die je zonder onderbreking tijdens de eerste bent begonnen. Voldoe je niet aan de voorwaarden, dan betaal je het instellingscollegegeld. De instelling stelt dat bedrag zelf vast, en het is nooit lager dan het wettelijk collegegeld.

Het collegegeldkrediet dekt het collegegeld. Betaal je het wettelijk collegegeld, dan leen je een twaalfde daarvan per maand, wat vanaf september 2026 €224,50 is. Betaal je instellingscollegegeld, dan kun je meer lenen: tot 5 keer het wettelijk collegegeld, wat €13.470 per jaar of €1.122,50 per maand is in 2026-2027. Je leent nooit meer dan je daadwerkelijk betaalt. De lening komt bovenop de beurzen, en wordt altijd met rente terugbetaald.

Mbo heeft een ander bedrag. Ben je op 1 augustus 2026 18 jaar of ouder en volg je een bol-opleiding bij mbo (de schoolse leerweg) of een voltijd vavo-opleiding (voortgezet algemeen volwassenenonderwijs), dan betaal je lesgeld van €1.511 voor 2026-2027. DUO stuurt het betalingsverzoek begin september 2026. Je kunt in één keer betalen of in 9 termijnen van €167,89 via automatische incasso. Studenten in de bbl-leerweg (de beroepsbegeleidende leerweg) betalen in plaats daarvan cursusgeld. De overheid stelt dit vast en het bedrag hangt af van je mbo-niveau.

Op mbo-niveau 1 en 2 zijn de basisbeurs, de aanvullende beurs en het reisproduct vanaf het begin een gift. Bij mbo-niveau 3 en 4, bij hbo en bij universiteit zijn ze een prestatiebeurs. Dat betekent dat DUO ze je eerst leent. Ze worden pas een gift zodra je binnen 10 jaar je diploma haalt, gerekend vanaf de eerste maand waarin je studiefinanciering ontving. Rente wordt vanaf de eerste maand aan de prestatiebeurs toegevoegd, en ook die rente wordt een gift als je op tijd afstudeert.

Haal je binnen die 10 jaar geen diploma op niveau 3 of hoger, dan betaal je de basisbeurs, de aanvullende beurs en het reisproduct terug, plus de rente. Drie uitzonderingen verzachten dit:

• De eerste 12 maanden aanvullende beurs bij mbo-niveau 3 of 4, en de eerste 5 maanden bij hbo of universiteit, worden nooit terugbetaald. Ze vallen buiten de prestatiebeurs.
• Stop je met studeren vóór 1 februari in je eerste jaar, dan betaal je de prestatiebeurs helemaal niet terug. DUO noemt dit de eerstejaarsregeling en past haar automatisch toe. Je kunt haar eenmaal gebruiken voor mbo en eenmaal voor hbo of universiteit.
• Verhindert een blijvende medische of persoonlijke omstandigheid, zoals een chronische ziekte of een blijvende beperking, je om af te studeren, dan kan je studentendecaan of studiebegeleider DUO vragen de prestatiebeurs om te zetten in een gift. Ontvang je Wajong, dan kun je dit zelf aanvragen.

De rentedragende lening en het collegegeldkrediet vallen hier nooit onder. Die betaal je terug, wat er ook gebeurt.

Je vraagt online aan in Mijn DUO met DigiD, de inlog voor Nederlandse overheidsdiensten. Regel eerst je DigiD als je die nog niet hebt, want zonder DigiD kun je Mijn DUO niet openen. De gids over DigiD behandelt die stap. In Mijn DUO vink je de onderdelen aan die je wilt: basisbeurs, aanvullende beurs, reisproduct, lening, collegegeldkrediet.

• Vraag minstens 8 weken voordat de maand waarin je geld moet ingaan aan.
• Je kunt aanvragen voor maanden die al voorbij zijn, maar alleen terug tot het begin van het lopende studiejaar: 1 augustus voor mbo, 1 september voor hbo en universiteit.
• Het reisproduct is de uitzondering. Je kunt het nooit met terugwerkende kracht aanvragen voor een maand die al voorbij is.
• Je kunt aanvragen terwijl je nog wacht op examenuitslagen of een toelatingsbeslissing. Vraag aan voor de opleiding die je van plan bent te volgen, en geef in Mijn DUO door aan DUO als het verandert.
• Vraag de aanvullende beurs tegelijk aan. De beoordeling kost niets, en DUO herberekent hem daarna elk jaar automatisch.

Terugbetalen begint niet zodra je afstudeert. Op 1 januari nadat je studiefinanciering stopt, begint een aanloopfase van 2 jaar waarin je niets betaalt. De terugbetaalfase begint op de 1e januari daarna. Iedereen die voor het eerst studiefinanciering ontving in of na het studiejaar 2023-2024 valt onder de regels die DUO SF35 noemt, met een terugbetaalfase van maximaal 35 jaar. Het rentepercentage voor die groep is 2,33% in 2026.

Het maandbedrag hangt af van je inkomen, niet alleen van je schuld. DUO noemt dit draagkracht. Onder SF35 betaal je nooit meer dan 4% van je inkomen boven een vrijgesteld bedrag. In 2026 is het vrijgestelde bedrag €26.819,42 voor een alleenstaande zonder kinderen, en €38.351,77 als je een partner hebt of alleenstaande ouder bent van een kind onder de 18. Komt je draagkracht uit onder €5 per maand, dan betaal je dat jaar niets. Mijn DUO toont de berekening. Wat er aan het einde van de terugbetaalperiode aan schuld overblijft, wordt kwijtgescholden. Een studieschuld wordt niet geregistreerd bij het kredietbureau BKR, maar een hypotheekverstrekker telt hem wel mee bij het berekenen van hoeveel je kunt lenen.

Je kunt geen studiefinanciering starten als je 30 jaar of ouder bent. Het levenlanglerenkrediet heeft geen ondergrens qua leeftijd. Het is alleen een lening voor collegegeld. Er zit geen beurs en geen reisproduct in. DUO stelt deze voorwaarden:

• Je hebt geen recht meer op reguliere studiefinanciering.
• Je volgt een erkende opleiding: voltijd, deeltijd, duaal of modulair bij hbo of universiteit, of een voltijd bol-opleiding bij mbo.
• Je bent jonger dan 57.
• Je collegegeld of lesgeld wordt niet volledig vergoed door een andere persoon of organisatie, bijvoorbeeld je werkgever. Dit is de voorwaarde die het vaakst mensen blokkeert die al een baan hebben.

De nationaliteitseis is dezelfde als bij studiefinanciering. Nederlanders komen in aanmerking, net als houders van een verblijfsdocument type II, III, IV, V of Artikel 50, EU- en EER-burgers, Zwitserse burgers en hun gezinsleden.

Je leent het collegegeld dat je daadwerkelijk betaalt. Voor 2026-2027 is de grens €2.694 per jaar bij hbo of universiteit en €1.511 bij mbo. Betaal je instellingscollegegeld, dan kun je respectievelijk tot €13.470 of €7.555 lenen. De rente is 2,33% in 2026, en de schuld wordt op dezelfde manier terugbetaald als een studielening.

Een type I-vergunning zonder het juiste doel is een veelvoorkomende reden voor afwijzing. Gezinsmigranten, partners en studenten hebben allemaal een type I-document. Het typenummer op de pas is voor allemaal hetzelfde, dus de pas alleen vertelt je niet of je in aanmerking komt. Lees het precieze doel dat op jouw eigen vergunning staat en doorloop DUO's type I-controle voordat je aanvraagt. Een wijziging van vergunning telt ook mee. Loopt je vergunningsaanvraag nog bij de IND, dan mag je toch alvast aanvragen. DUO raadt je dat aan. Je krijgt dan een afwijzing, omdat je nog niet aan de nationaliteitseis voldoet. Die afwijzingsbrief hoort bij de normale gang van zaken, het is geen fout. Komt je document binnen en is het type II, III, IV of V, neem dan binnen 6 weken na ontvangst van de vergunning contact op met DUO, zodat het geld zo vroeg mogelijk kan ingaan. Een eerdere afwijzing blokkeert geen nieuwe aanvraag nadat je vergunning verandert.

Studiefinanciering gaat nooit verder terug dan het begin van het lopende studiejaar. Een student die in september met een hbo-opleiding begint en in maart aanvraagt, krijgt toch geld vanaf 1 september, omdat dat hetzelfde studiejaar is. Een student die in oktober aanvraagt voor het jaar dat de vorige september begon, loopt elke maand van dat eerdere jaar mis. Het reisproduct kent een strengere regel. DUO kent het nooit toe voor een maand die al voorbij is, dus zelfs een correcte aanvraag met terugwerkende kracht laat een gat vallen in de reisproductmaanden. Vraag 8 weken voordat je het geld wilt laten ingaan aan, en vraag aan voordat je weet of je bent toegelaten.

De aanvullende beurs is de grootste beurs in het hoger onderwijs. Drie situaties weerhouden mensen ervan hem aan te vragen: de ouders wonen buiten Nederland, er is geen contact met hen, of niemand kan een Nederlandse belastinggegevens voor hen overleggen. Geen van drieën is een reden om de aanvraag over te slaan. Ouders in het buitenland geven hun bruto jaarinkomen zelf door aan DUO, met een document van hun eigen belastingdienst en een Nederlandse of Engelse vertaling. Kan of wil een ouder niet meewerken, dan kun je DUO vragen om het inkomen van die ouder buiten de berekening te laten. DUO berekent de beurs dan zonder het inkomen van die ouder. De gronden staan vermeld op DUO's pagina over problemen met ouders:

• Je ouder heeft je niet erkend.
• Het contact met je ouder is verbroken vóór je 12e verjaardag.
• Je hebt een ernstig en structureel conflict met je ouder over meer dan alleen geld.
• Een rechter heeft het ouderlijk gezag van je ouder beëindigd.
• Je bent als vluchteling zonder je ouder naar Nederland gekomen.
• De verblijfplaats van je ouder is onbekend.
• Je ouder heeft 12 maanden of langer geen alimentatie betaald.

Je vraagt dit aan in Mijn DUO, en DUO beoordeelt het bewijs dat je opstuurt.

Zodra je recht op het reisproduct eindigt, moet je het zelf stopzetten bij een OV-oplaadpunt. De deadline is de 10e dag van de eerste maand waarin je er geen recht meer op hebt. Uitschrijven bij je opleiding stopt het niet automatisch. Behoud je het product daarna, dan brengt DUO een ov-schuld in rekening van €96,09 per halve kalendermaand in de eerste maand, en €192,21 per halve maand daarna. De eerste helft van de maand loopt tot en met de 15e. Iemand die het drie maanden vergeet, is ongeveer €960 verschuldigd: €192,18 voor de eerste maand en €384,42 voor elke maand daarna. Zet het product eerst stop, regel daarna de rest van het papierwerk.

Buiten mbo-niveau 1 en 2 zijn de basisbeurs, de aanvullende beurs en het reisproduct een lening tot de dag dat je je diploma haalt. Niets aan de maandelijkse uitbetaling laat dit zien. Het bedrag komt precies als een gift op je rekening, en de brieven noemen het een beurs. De voorwaarde is het diploma, en de deadline is 10 jaar vanaf je eerste uitbetaling. Wissel je meerdere keren van opleiding, of studeer je jarenlang naast een baan, dan kun je de limiet van 10 jaar bereiken voordat je afstudeert. Twee controles helpen. Kijk in Mijn DUO hoeveel maanden recht je al hebt gebruikt. En zet de financiering stop in maanden waarin je niet echt studeert, want die maanden tellen nog steeds mee voor je 10 jaar.

Stop je met studeren, schrijf je dan eerst uit bij je school, of in Studielink voor hbo en universiteit. Zet daarna je studiefinanciering en je reisproduct stop in Mijn DUO. Uitbetalingen die blijven binnenkomen nadat je bent gestopt met studeren moeten worden terugbetaald, met de ov-schuld erbovenop. Zit je in je eerste jaar en stop je vóór 1 februari, dan houd je de prestatiebeurs als gift. Check de datum op de kalender voordat je de beslissing definitief maakt.

Twee gidsen bouwen hierop voort. Heb je in het buitenland gestudeerd en wil je dat je kwalificatie meetelt, begin dan bij diplomawaardering in Nederland. Studeer je naast het zoeken naar werk, dan behandelt de gids over een baan vinden zonder vloeiend Nederlands wat werkgevers accepteren zolang je Nederlands nog onder B1 zit.