dan of als? Een snelle regel voor vergelijkingen

Als je twee dingen vergelijkt, is het verbindingswoord dan of als. De keuze hangt af van het soort vergelijking: Hij is groter dan ik gebruikt dan, maar Hij is even groot als ik gebruikt als.

Gebruik dan na een vergrotende trap — een woord op -er of een van de onregelmatige vormen zoals meer, minder, beter. Gebruik als wanneer de twee dingen gelijk worden genoemd, in de patronen even ... als en (net) zo ... als.

1. Wordt het ene meer of minder genoemd dan het andere? Dan is er een vergrotende trap (groter, kleiner, meer, beter), en die krijgt dan: Deze tas is duurder dan die.
2. Worden de twee dingen gelijk genoemd, met even of (net) zo? Dan krijgt het als: Zij is even oud als haar broer.
3. als volgt ook op dezelfde/hetzelfde en anders krijgt dan: Ik heb dezelfde jas als jij; Dat is anders dan ik dacht.

• dan — voor ongelijkheid, na elke vergrotende trap: warmer dan, sneller dan, meer dan, beter dan.
• als — voor gelijkheid, in even ... als en (net) zo ... als: even mooi als, net zo groot als.
• als — na dezelfde, hetzelfde, eenzelfde: hetzelfde boek als jij.

Je hoort vaak groter als in spreektaal, en veel mensen zeggen het ook. In standaardnederlands op schrift — examens, brieven, werk — geldt het als een fout: na een vergrotende trap is het woord dan, dus schrijf groter dan, beter dan, meer dan. Een ezelsbruggetje: dan hoort bij de uitgang -er; als hoort bij even en zo.

Nog een detail: de zorgvuldige standaard is dan ik (met de onderwerpsvorm), zoals in Hij is ouder dan ik. In alledaagse spreektaal is dan mij gewoon en breed geaccepteerd. Voor het volledige beeld, inclusief hoe ... hoe-patronen, zie dan of als in vergelijkingen.