-s of -en? Het Nederlandse meervoud kiezen

Het Nederlands heeft twee belangrijke meervoudsuitgangen, -en en -s, en voor een gegeven zelfstandig naamwoord is meestal maar één ervan correct: de boeken maar de tafels. Deze pagina gaat over hoe je goed gokt als je een nieuw woord tegenkomt.

Ga ervan uit dat een zelfstandig naamwoord -en krijgt, en stap alleen over op -s voor een kort lijstje uitgangen en woordtypes. Een handige test is de klemtoon: als de laatste lettergreep onbeklemtoond is, neigt het woord naar -s; als het woord één lettergreep heeft of op een beklemtoonde lettergreep eindigt, neigt het naar -en. Het Nederlands vermijdt het om een woord op twee zwakke 'uh'-lettergrepen te laten eindigen, en daarom wordt ta-fel ta-fels, niet ta-fe-len.

Neem -s in deze gevallen:

• Onbeklemtoonde uitgangen -el, -em, -en, -er, -erd: de sleutel → de sleutels, de bodem → de bodems, de deken → de dekens, de winkel → de winkels.
• Verkleinwoorden op -je, altijd: het broodje → de broodjes, het huisje → de huisjes.
• Woorden die eindigen op een onbeklemtoonde -ie: de familie → de families, de vakantie → de vakanties.
• Enkele klinkers a, o, u, i, y, die -'s krijgen: de auto → de auto's, de baby → de baby's.
• Leenwoorden die hun meervoud in de brontaal al met -s vormen: de garage → de garages, de tram → de trams.
• Beklemtoonde uitgangen -eur en -foon: de monteur → de monteurs, de telefoon → de telefoons.

Al het andere krijgt -en. Dat geldt voor bijna alle eenlettergrepige woorden en woorden die op een beklemtoonde lettergreep eindigen:

Sommige zelfstandige naamwoorden accepteren -s en -en, waarbij de -en-vorm meestal formeler of schrijftaliger klinkt en de -s-vorm alledaagser.

• de aardappel → de aardappels of de aardappelen; de appel → de appels of de appelen.
• Woorden op -te: de ziekte → de ziektes of de ziekten; de gemeente → de gemeentes of de gemeenten.
• Woorden op -aar: in Nederland krijgen die vaak -en — de leraar → de leraren, de eigenaar → de eigenaren, de ambtenaar → de ambtenaren — hoewel -s ook voorkomt.

Een aparte groep verandert het woord zelf in plaats van alleen de uitgang (het kind → de kinderen, de stad → de steden, het museum → de musea). Die vind je bij onregelmatige en buitenlandse meervouden.

Engelstaligen hebben de neiging om overal -s toe te voegen, omdat het Engels bijna alleen -s heeft. De meeste Nederlandse zelfstandige naamwoorden krijgen -en, dus boeks, huizes en stoels zijn fout — het zijn boeken, huizen, stoelen. Bij twijfel kies je standaard -en en houd je -s voor de hierboven genoemde uitgangen.