Ik reken erop dat ... : er + préposition avant une proposition
Comment er + une préposition fixe annonce une proposition en dat ou en te dans des constructions comme erop rekenen et ertoe leiden.
Dans Wij rekenen erop dat de aanvraag wordt goedgekeurd (Nous nous attendons à ce que la demande soit approuvée), erop annonce la proposition qui suit au lieu de remplacer un nom mentionné auparavant. Le néerlandais emploie cette construction er + préposition fixe parce que rekenen régit op, alors qu’une proposition en dat ne peut pas simplement suivre cette préposition sous la forme op dat ....
Pourquoi le néerlandais place-t-il er + préposition avant une proposition ?
Lorsqu’un verbe, un adjectif ou une expression figée régit une préposition et que son complément est une proposition entière, er + préposition peut annoncer cette proposition à l’intérieur de la principale. Les grammaires parlent de voorlopig voorzetselvoorwerp (objet prépositionnel anticipatif).
| Avec un groupe nominal | Avec une proposition | Préposition fixe |
|---|---|---|
| We rekenen op een snelle reactie. | We rekenen erop dat u snel reageert. | op |
| Zij slaagde in haar opdracht. | Zij slaagde erin de opdracht af te ronden. | in |
| De wijziging leidde tot vertraging. | De wijziging leidde ertoe dat alles later begon. | tot |
| Hij twijfelt over de aanpak. | Hij twijfelt erover of de aanpak werkt. | over |
La préposition sélectionnée vient de l’expression : rekenen op, slagen in, leiden tot, twijfelen over. Apprenez d’abord cette combinaison dans verbe + préposition fixe. Transformez ensuite le groupe prépositionnel en er + préposition lorsqu’il annonce une proposition.
Quels types de propositions peuvent suivre ?
L’expression détermine si le contenu qui suit est une affirmation, une question ou une action. Vous obtenez ainsi une proposition en dat, une interrogative indirecte ou une proposition infinitive en te.
| Type de proposition | Construction | Exemple |
|---|---|---|
| Affirmation | er + préposition + dat + proposition à verbe final | Ik ga ervan uit dat de afspraak doorgaat. |
| Question fermée | er + préposition + of + proposition à verbe final | We twijfelen erover of dit haalbaar is. |
| Question ouverte | er + préposition + mot interrogatif + proposition à verbe final | De klant informeerde ernaar wanneer het pakket kwam. |
| Action | er + préposition + (om) te + infinitif | Zij slaagde erin om iedereen te bereiken. |
Conservez l’ordre ordinaire de la subordonnée après dat, of ou un mot interrogatif : dat de afspraak doorgaat, et non dat gaat de afspraak door. Avec un infinitif, appliquez les règles habituelles de om + te et des verbes séparables : erin slagen het formulier in te vullen.
Quand er + préposition est-il obligatoire ?
Certaines expressions exigent normalement l’objet prépositionnel anticipatif. Sans lui, la préposition fixe ne peut apparaître nulle part et la phrase obtenue n’est pas standard dans le sens visé.
| Expression | Construction obligatoire | À ne pas écrire |
|---|---|---|
| rekenen op | Ik reken erop dat Noor komt. | Ik reken dat Noor komt. |
| wachten op | We wachten erop dat de deur opengaat. | We wachten dat de deur opengaat. |
| genieten van | Hij geniet ervan dat hij meer vrije tijd heeft. | L’omission est au mieux douteuse en dehors d’emplois limités. |
| ervan uitgaan | De arts gaat ervan uit dat de klacht tijdelijk is. | De arts gaat uit dat ... |
| leiden tot | De storing leidde ertoe dat de dienst uitviel. | De storing leidde dat ... |
Avec slagen in + proposition en te, conservez erin : We zijn erin geslaagd de fout te herstellen. Avec aandringen op + proposition en dat, la construction écrite neutre est De bewoners drongen erop aan dat er een onderzoek kwam. Apprenez ces cadres lexicaux complets au lieu d’inventer une règle à partir d’une traduction.
Quand peut-on omettre er + préposition ?
D’autres expressions admettent la proposition avec ou sans la forme anticipative. Il s’agit d’une variation lexicale : l’omission possible avec une expression ne la rend pas sûre avec une autre.
| Avec er + préposition | Sans cette forme | Statut |
|---|---|---|
| Ze klaagde erover dat de kamer koud was. | Ze klaagde dat de kamer koud was. | Les deux sont possibles. |
| Ik twijfel erover of we genoeg tijd hebben. | Ik twijfel of we genoeg tijd hebben. | Les deux sont possibles. |
| Wij zijn ervan overtuigd dat dit helpt. | Wij zijn overtuigd dat dit helpt. | Les deux se rencontrent dans l’usage standard. |
| Zij zorgt ervoor dat de deur open is. | Zij zorgt dat de deur open is. | Les deux sont corrects ; ervoor n’est pas obligatoire ici. |
| Hij is er bang voor om fouten te maken. | Hij is bang om fouten te maken. | Les deux sont possibles. |
Aucun test simple ne permet de prédire l’omission pour toutes les expressions. Pour produire une phrase fiable, notez l’expression avec un exemple de proposition : erop rekenen dat, (erover) twijfelen of, (ervoor) zorgen dat. Un bon dictionnaire permet de vérifier la construction d’une expression moins familière.
Peut-on séparer er et la préposition ?
Oui. Comme les autres adverbes pronominaux, erop, ervan et ertoe peuvent s’écrire ensemble ou être séparés par des éléments du champ médian. Leur relation grammaticale reste la même.
| Ensemble | Séparés | Proposition qui suit |
|---|---|---|
| Ik reken erop ... | Ik reken er niet op ... | dat hij vandaag belt. |
| Wij gaan ervan uit ... | Wij gaan er voorlopig van uit ... | dat de cijfers kloppen. |
| Het leidde ertoe ... | Het heeft er uiteindelijk toe geleid ... | dat de aanvraag opnieuw is bekeken. |
| Zij slaagde erin ... | Zij is er toch in geslaagd ... | om op tijd te vertrekken. |
Ne déplacez pas la proposition de contenu au milieu de la principale. Elle suit normalement le groupe verbal principal : Wij zijn ervan overtuigd dat dit werkt. Une forte mise en tête exige une construction de reprise en daar + préposition, comme Dat dit werkt, daarvan zijn wij overtuigd. C’est une structure informationnelle marquée, pas une raison d’omettre la préposition.
Quelle différence avec le het anticipatif ?
Employez le het anticipatif lorsque het occupe une place de sujet ou d’objet direct : Het is jammer dat ... et Ik vind het jammer dat .... Employez er + préposition lorsque l’expression régissante sélectionne une préposition fixe : Ik reken erop dat ... et Ik ben ervan overtuigd dat ....
| Construction régissante | Élément anticipatif | Exemple |
|---|---|---|
| Évaluation ayant la fonction de sujet | het | Het is duidelijk dat de regel geldt. |
| vinden + adjectif | het | Ik vind het duidelijk dat de regel geldt. |
| rekenen op | erop | Ik reken erop dat de regel geldt. |
| overtuigd zijn van | (ervan) | Ik ben ervan overtuigd dat de regel geldt. |
Erreurs à éviter
- Ne placez pas la préposition fixe directement devant dat : écrivez erop dat, et non op dat.
- Ne supprimez pas une forme obligatoire : Ik reken erop dat ..., et non Ik reken dat ....
- Ne considérez pas toutes les formes comme facultatives parce que zorgen dat est possible. Le caractère obligatoire ou facultatif dépend de l’expression.
- Gardez la proposition de contenu à droite, après le groupe verbal principal.
- Employez la préposition propre à l’expression : slagen in → erin, leiden tot → ertoe, uitgaan van → ervan uitgaan.
À voir aussi
Revoyez le er prépositionnel, les prépositions fixes et l’ordre des mots dans la subordonnée. La page sur om ... te traite des propositions de but et non des constructions à préposition fixe.
- Quelle phrase emploie correctement l’expression fixe *rekenen op* devant une proposition ?
- Ik reken dat de trein op tijd komt.
- Ik reken op dat de trein op tijd komt.
- Ik reken erop dat de trein op tijd komt.
- Ik erop reken dat de trein op tijd komt.
L’objet prépositionnel anticipatif obligatoire est *er + op* : *Ik reken erop dat ...*.
- Quelle phrase contient un adverbe pronominal correctement séparé ?
- Wij gaan er voorlopig van uit dat de cijfers kloppen.
- Wij er gaan voorlopig van uit dat de cijfers kloppen.
- Wij gaan voorlopig van dat de cijfers kloppen uit.
- Wij gaan voorlopig ervan dat de cijfers kloppen uit.
Des éléments peuvent se placer entre *er* et *van* : *er voorlopig van uitgaan dat ...*. La proposition reste à la fin.
- Quelle paire contient deux variantes standard ?
- *Ik reken erop dat ...* / *Ik reken dat ...*
- *Wij wachten erop dat ...* / *Wij wachten dat ...*
- *Zij zorgt ervoor dat ...* / *Zij zorgt dat ...*
- *Het leidt ertoe dat ...* / *Het leidt dat ...*
Avec *zorgen voor*, la forme anticipative peut être présente ou absente. Dans les autres secondes variantes, un élément obligatoire manque dans la construction visée.
- Quelle phrase emploie correctement une construction à l’infinitif en te ?
- Zij slaagde dat iedereen te bereiken.
- Zij slaagde erin iedereen te bereiken.
- Zij erin slaagde iedereen bereiken.
- Zij slaagde in dat iedereen te bereiken.
*Slagen in* conserve la préposition dans *erin* devant la proposition infinitive : *erin slagen iedereen te bereiken*.
- Quel élément anticipatif correspond à l’expression régissante ?
- *Ik vind erop jammer dat ...*
- *Ik reken het dat ...*
- *Het is ervan duidelijk dat ...*
- *Ik ben ervan overtuigd dat ...*
*Overtuigd zijn van* régit *van* et peut donc annoncer la proposition avec *ervan*. Les autres options mélangent les constructions en *het* et en *er + préposition*.
Testez-vous
Question 1 of 5
Quelle phrase emploie correctement l’expression fixe rekenen op devant une proposition ?