Onregelmatige trappen van vergelijking: goed, beter en best
Leer vier veelgebruikte Nederlandse reeksen: goed-beter-best, veel-meer-meest, weinig-minder-minst en graag-liever-liefst.
Dit plan is goed, maar dat plan is beter. Dit is het beste plan. De vergrotende trap beter vergelijkt twee plannen. De overtreffende trap best geeft de hoogste graad binnen een groep aan.
Hoe vorm je deze vier onregelmatige trappen van vergelijking?
Gebruik goed → beter → best en de andere vaste reeksen in de tabel. Voeg dus niet gewoon -er en -st aan het grondwoord toe.
| Grondwoord | Vergrotende trap | Overtreffende trap |
|---|---|---|
| goed | beter | best |
| veel | meer | meest |
| weinig | minder | minst |
| graag | liever | liefst |
Deze pagina behandelt vier reeksen, niet alle uitzonderingen in het Nederlands. Ook de betekenis is belangrijk: de reeks met graag geldt wanneer graag betekent dat je iets met plezier doet.
Wanneer gebruik je welke reeks?
- Gebruik goed → beter → best voor kwaliteit: Deze treinverbinding is beter dan de bus. Dit is de beste route naar het gemeentehuis.
- Gebruik veel → meer → meest voor een groter aantal of een grotere hoeveelheid: Ik heb meer tijd nodig voor het formulier. De meeste cursisten komen op tijd.
- Gebruik weinig → minder → minst voor een kleiner aantal of een kleinere hoeveelheid: Op zondag rijden er minder bussen. Deze route heeft de minste overstappen.
- Gebruik graag → liever → liefst voor een voorkeur: Ik reis graag met de fiets, liever met de trein en het liefst te voet.
Hoe veranderen de vormen in een zin?
Een beter plan, de betere route en het beste plan horen bij dezelfde onregelmatige reeks. De uitgang hangt af van de functie van het woord in de zin.
| Reeks | Regel | Voorbeelden |
|---|---|---|
| goed → beter → best | Voor een zelfstandig naamwoord volgen beter en best de gewone regel voor de bijvoeglijke -e. | een beter plan; de betere route; het beste plan |
| veel/weinig | Meer en minder blijven voor een zelfstandig naamwoord onveranderd. Na een lidwoord krijgen de overtreffende trappen de vormen meeste en minste. | meer tijd; minder fouten; de meeste cursisten; de minste fouten |
| graag → liever → liefst | In deze reeks zijn het bijwoorden. In neutrale schrijftaal is de overtreffende trap het liefst. | Ik ga liever met de trein; ik loop het liefst. |
Deze route is het best. In neutrale schrijftaal staat na is meestal het met de overtreffende trap zonder -e. Deze route is het beste is ook correct en komt vaak voor in spreektaal en informele schrijftaal. Voor een zelfstandig naamwoord gebruik je de bijvoeglijke uitgang: de beste route.
Welke twee betekenissen hebben liever en liefst?
In Ik ga liever met de trein hoort liever bij graag → liever → liefst. Dezelfde vormen vergelijken ook het bijvoeglijk naamwoord lief: een lieve buur → een lievere buur → de liefste buur. Uit de context blijkt om welk gebruik het gaat.
Waarom krijgen deze vier reeksen geen regelmatige uitgangen?
Gebruik beter als vergrotende trap van goed, niet goeder. Gebruik meer als vergrotende trap van veel, niet veeler, en minder als vergrotende trap van weinig, niet weiniger. Leer de hele reeks van drie woorden tegelijk met het grondwoord.
Welke regels voor vergelijking worden apart behandeld?
Klein → kleiner → kleinst volgt het regelmatige patroon. Lees meer over -er, -st, spellingsveranderingen en vormen met meer/meest bij regelmatige vergrotende en overtreffende trappen.
Het woord na de vergrotende trap volgt een aparte regel: Deze route is beter dan die. Lees bij dan of als in vergelijkingen hoe je het verbindingswoord kiest.
- Welke vorm past in *Deze route is ___ dan die*? Gebruik *goed*.
- *goeder*
- *beter*
- *meer goed*
- *best*
*Goed* heeft de vaste vergrotende trap *beter*: *Deze route is beter dan die.*
- Vul in: *De ___ cursisten komen op tijd.* Gebruik *veel*.
- *veelste*
- *meerste*
- *meeste*
- *meest*
*Veel → meer → meest* is een vaste reeks. Na *de* en voor het meervoudige zelfstandig naamwoord gebruik je *meeste*: *de meeste cursisten*.
- Welke reeks drukt een voorkeur voor een handeling uit?
- *goed → beter → best*
- *veel → meer → meest*
- *weinig → minder → minst*
- *graag → liever → liefst*
*Graag → liever → liefst* drukt een voorkeur voor een handeling uit: *Ik drink liever thee.*
- Vul in: *Ik heb dit jaar ___ geld dan vorig jaar.* Gebruik *weinig*.
- *weiniger*
- *minder*
- *minst*
- *meer weinig*
*Weinig* heeft de vaste vergrotende trap *minder*: *minder geld dan vorig jaar*.
- Welke zin gebruikt de juiste overtreffende trap van *goed*?
- *Zij is de goedste van de klas.*
- *Zij is de beste van de klas.*
- *Zij is de meest goede van de klas.*
- *Zij is de beterste van de klas.*
*Goed* heeft de vaste overtreffende trap *best*. Omdat het om de beste leerling van de klas gaat, krijgt de vorm na *de* een *-e*: *Zij is de beste van de klas.*
Test jezelf
Question 1 of 5
Welke vorm past in Deze route is ___ dan die? Gebruik goed.