Zo betaal je voor het openbaar vervoer in Nederland

Deze gids is voor mensen die nieuw zijn in Nederland en dagelijkse reizen willen plannen. Zoek je route en de ritprijs op in de reisplanner 9292 (Externe website, opent in een nieuw tabblad).

Iedere reiziger gebruikt een eigen pas of apparaat. De betaalpas op je telefoon en je fysieke pas tellen als twee verschillende passen. Dat geldt ook als ze aan dezelfde bankrekening zijn gekoppeld. Je hoeft geen ov-kaart te kopen om met een betaalpas te reizen. Voor huidige abonnementen van NS (Externe website, opent in een nieuw tabblad) (Nederlandse Spoorwegen) heb je nog wel een persoonlijke OV-chipkaart nodig.

Met een OV-pas reis je op saldo. Bestel de pas via OVpay en laad vóór je reis saldo op. Je kunt ook automatisch opladen aanzetten. Daarvoor heb je een Nederlandse bankrekening nodig.

De OV-pas vervangt stap voor stap de OV-chipkaart. Sommige reisproducten blijven voorlopig op de oude kaart staan. Sinds 1 juli 2026 worden geen anonieme OV-chipkaarten meer verkocht. Volgens NS kun je bestaande anonieme kaarten nog tot eind 2027 gebruiken. Persoonlijke kaarten met reisproducten stoppen niet allemaal op dezelfde datum.

NS begint eind 2026 met het overzetten van abonnementen. Dit gaat door tot eind 2027. NS laat je weten wanneer je kunt overstappen. Gebruik je huidige kaart totdat NS of je andere aanbieder zegt dat je kunt overstappen. De Overstaphulp van OVpay laat zien welk betaalmiddel bij je producten past.

Ben je gewend je kaartje alleen aan het begin van de reis te gebruiken? Met OVpay check je aan het einde ook uit. De incheck legt vast waar je reis begint. Met de uitcheck kan de vervoerder de ritprijs berekenen. Dit geldt ook op stations met open perrons zonder poortjes.

Op treinstations vind je de lezers bij poortjes of op paaltjes. In de bus staan ze bij de deur. In de tram staan de lezers meestal in het voertuig. In de regio Utrecht staan ze op het perron. Boven de lezer staat de naam van de vervoerder. De lezers van NS zijn geel.

1. Kies één pas, telefoon of horloge voor de hele reis.
2. Zoek de lezer van de juiste vervoerder.
3. Houd je pas of apparaat vóór de reis tegen de lezer om in te checken.
4. Controleer of de lezer je incheck accepteert.
5. Check aan het einde uit bij de lezer van de juiste vervoerder met dezelfde pas of hetzelfde apparaat.

Stap je over op een andere bus of tram? Check uit in het eerste voertuig en check in bij het volgende. Stap je over op een trein van dezelfde vervoerder, dan blijf je ingecheckt. Je checkt alleen opnieuw als je door uitgangspoortjes moet. Bij een andere vervoerder check je eerst uit en daarna opnieuw in. Dat doe je ook bij een overstap van bus naar trein.

Check je bij NS binnen 60 minuten uit op hetzelfde station, dan wordt je incheck gratis geannuleerd. Na 60 minuten kunnen er kosten zijn. Check binnen zes uur na het inchecken uit. Reis je bij NS op saldo van een OV-chipkaart? Dan moet je vóór 04.00 uur uitchecken als de dienstregelingdag eerder eindigt dan die zes uur. Corrigeer de reis achteraf als je te laat bent.

Werkt je incheck niet en ben je nog op het station? Probeer de juiste lezer of vraag personeel om hulp. Zit je al zonder geldige incheck in de trein? Meld dit vóór een controle bij de conducteur. Je kunt nog steeds een boete krijgen.

Bij een gewone reis op saldo met bus, tram of metro betaal je in 2026 eerst € 1,16 basistarief. Daar komt het kilometertarief van de vervoerder of regio bij. Bijzondere diensten en kaartjes kunnen een andere prijs hebben. Bekijk de ritprijs voor je route in 9292.

Met de gids over kosten van levensonderhoud in Nederland vergelijk je vervoer met je uitgaven voor huur, eten en verzekeringen.

Een dagmaximum hangt af van de vervoerder en het reisproduct. GVB (Externe website, opent in een nieuw tabblad) (Gemeentevervoerbedrijf), de vervoerder in Amsterdam, biedt GVB Max. Daarmee betaal je in 2026 maximaal € 10,50 per dag voor de reizen die onder de regeling vallen. Dit maximum geldt alleen bij GVB. Gebruik dezelfde betaalpas, hetzelfde apparaat of dezelfde OV-pas en check elke keer in en uit. Reizen met een OV-chipkaart, nachtbussen en andere vervoerders vallen buiten het maximum.

Het gewone volle treintarief van NS hangt af van je route. De prijs blijft gelijk in de spits en de daluren. Met een gewone betaalpas betaal je het volle tweedeklastarief. Voor een enkele reis tussen Schiphol Airport en Rotterdam met de snelle treinen Intercity direct of Eurocity Direct betaal je in 2026 ook € 3,20 toeslag. Dit geldt bij een betaalpas of een gewoon binnenlands kaartje. Bij sommige papieren kaartjes uit een automaat of bij een servicebalie komt er € 1,60 bij.

Reizen met je betaalpas op één dag worden meestal de volgende dag samen afgeschreven. OVpay kan eerder afschrijven als je de grens voor een betaling bereikt. Op je bankafschrift staat een betalingskenmerk van 18 tekens dat begint met NLOV. Met dit kenmerk en het afgeschreven bedrag kun je je reizen zonder account opzoeken (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Je ritten staan ook in de OVpay-app.

Reis je met saldo op een OV-chipkaart, dan wordt bij het inchecken tijdelijk een instaptarief afgeschreven. Bij NS is dat € 20 zonder abonnement. Met een NS-abonnement voor reizen op saldo is het € 10. In Gelderse bussen is het instaptarief in 2026 bijvoorbeeld € 4. Na het uitchecken wordt het bedrag vervangen door de echte ritprijs. Controleer vóór je reis welk instaptarief je vervoerder gebruikt.

Huidige NS-abonnementen staan op een persoonlijke OV-chipkaart. Je kunt je abonnement naar een OV-pas overzetten als NS contact met je opneemt. Sommige regionale trein-, bus-, tram- en metrovervoerders bieden al producten voor een betaalpas of OV-pas. Kijk bij een product zowel naar de route als naar de pas die je nodig hebt.

Dal Voordeel (Externe website, opent in een nieuw tabblad) kost in 2026 normaal € 6,35 per maand voor volwassenen. Je krijgt 40% korting op treinreizen waarvoor de dalkorting geldt. De maandprijs is 40% van ongeveer € 15,88. Reis je per maand voor meer dan ongeveer € 16 tegen het volle tarief op deze tijden? Dan begin je met dit abonnement te besparen.

Een voorbeeld: ritten die normaal samen € 20 kosten, kosten met 40% korting € 12. Met de maandprijs van € 6,35 erbij betaal je € 18,35. Je bespaart dan € 1,65 per maand.

Dal Voordeel geeft korting op je ritprijs. Met de andere abonnementen in de tabel reis je onbeperkt op de genoemde tijden. De tabel toont de normale tweedeklasprijzen voor volwassenen in 2026. Het zijn NS Flex-abonnementen: je betaalt je reizen maandelijks achteraf.

Reis je regelmatig met bus, tram of metro? Vergelijk je route in de uitleg van 9292 over het kiezen van een abonnement (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Een dagkaart of maandproduct kan goedkoper zijn. Zo’n product geldt soms maar bij één vervoerder, in één zone of met één betaalmiddel.

De daluren van NS zijn op werkdagen vóór 06.30 uur, van 09.00 tot 16.00 uur en na 18.30 uur. Ook weekenden en erkende feestdagen tellen mee. Bekijk de feestdagenlijst van NS. Niet elke herdenkingsdag telt ieder jaar mee.

NS gebruikt een marge van vijf minuten rond de daluren. Je moet binnen 30 minuten na het inchecken beginnen met reizen. Bij NS Flex bepaalt je eerste incheck het tarief. Dat blijft zo als je binnen 35 minuten na je uitcheck bij de volgende treinvervoerder incheckt. Heb je een kortingsproduct voor reizen op saldo, dan moet je bij elke nieuwe vervoerder in de daluren inchecken.

Met Samenreiskorting (Externe website, opent in een nieuw tabblad) krijgen maximaal drie medereizigers 40% korting op de tijden waarop de korting geldt. Iemand met een geschikt NS-abonnement of studentenreisproduct deelt een code. Die code is drie dagen geldig. Elke medereiziger gebruikt de code vóór vertrek. Je koopt daarmee een Samenreisticket Dal of voegt de korting toe aan NS Flex Basis of NS Flex Weekend Vrij. NS Flex Basis is reizen zonder kortingsabonnement.

Een Samenreisticket Dal is alleen geldig in de daluren. Je mag hiermee niet in de spits reizen, ook niet als je eerder bent vertrokken. Bij een geschikt NS Flex-product bepaalt de inchecktijd je tarief. Je mag dan in de trein blijven als de spits begint. Je moet samen in dezelfde coupé reizen en een identiteitsbewijs meenemen. Gebruik het kaartje of het geschikte NS Flex-product. Met een gewone betaalpas of OV-pas krijg je deze korting niet.

Kinderen onder 4 jaar reizen gratis en hebben geen pas nodig. Vanaf 4 jaar hangen de kosten af van het vervoermiddel en het product. Voor gewone treinreizen betaalt een kind met Kids Vrij niets. Railrunner is een dagkaart voor kinderen. Voor leeftijdskorting in bus, tram en metro gelden andere regels.

9292 plant reizen met verschillende vervoerders en toont de ritprijs, storingen en informatie over toegankelijkheid. Gaat een deel van je reis met een veerboot? Controleer dat deel vóór vertrek bij de vervoerder.

Neem bij een vraag over een tarief, correctie of probleem met een dienst contact op met de vervoerder.

Op de ene veerboot kun je OVpay gebruiken. Een andere veerboot is gratis of verkoopt aparte kaartjes. Controleer vóór je reis hoe je op de veerboot op je route betaalt.

Voor OV-fiets heb je een persoonlijke OV-chipkaart nodig. Als nieuwe gebruiker heb je NS Flex nodig. NS Flex Basis heeft geen abonnementskosten. Heb je al een los OV-fiets-abonnement, dan kun je dat blijven gebruiken. NS biedt geen nieuwe losse abonnementen meer aan. Huur de fiets met je OV-chipkaart. Met een betaalpas of OV-pas gaat het slot nog niet open.

In 2026 kost een OV-fiets de eerste drie dagen € 4,80 per 24 uur. Na drie dagen betaal je € 9,80 per dag. Je mag de fiets maximaal zeven dagen huren.

Neem je een gewone eigen fiets mee op een gewone binnenlandse treindienst? Koop dan een Fietskaart Dal. Deze kost in 2026 € 8,50. Op werkdagen mag de fiets mee van 09.00 tot 16.00 uur en van 18.30 tot 06.30 uur. In het weekend, in juli en augustus en op feestdagen mag dat de hele dag. Koningsdag is een uitzondering. Is de fietsruimte vol, wacht dan op de volgende trein.

In de internationale treinen ICE, Eurostar en Nightjet mag een gewone fiets niet mee op een binnenlandse reis. Voor Eurocity Direct en EuroCity gelden aparte regels. Reis je daarmee in de spits of in juli of augustus? Dan heb je een internationaal fietskaartje en een fietsreservering nodig. Buiten die periodes heb je op hun binnenlandse routes wel een fietskaartje nodig, maar geen reservering.

Een volledig opgevouwen fiets kleiner dan 45 × 86 × 80 cm mag de hele dag gratis mee. Bekijk vóór vertrek de fietsregels van NS (Externe website, opent in een nieuw tabblad).

De uitleg van 9292 over toegankelijk reizen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) helpt je een route te kiezen met geschikte haltes, stations en voertuigen. De toegankelijkheid verschilt per vervoerder en voertuig. Bekijk bij de vervoerder welke maximale afmetingen gelden voor een rolstoel of scootmobiel.

Vraag voor een NS-reis minstens één uur vóór vertrek NS Reisassistentie (Externe website, opent in een nieuw tabblad) aan. NS adviseert om niet meer dan drie dagen vooruit te boeken. Je vraagt hulp aan via de NS-app, de website of de assistentietelefoon. Controleer welke hulp je station biedt. Zorg dat je 15 minuten vóór vertrek op de afgesproken ontmoetingsplek bent.

Bij een onvolledige reis betaal je een correctie- of instaptarief in plaats van de echte ritprijs. Het bedrag hangt af van de vervoerder, klasse en pas. Bij tweedeklas NS-reizen met een betaalpas of OV-pas is het in 2026 € 33,30 voor een gemiste uitcheck. Een gemiste incheck kost € 20. Kies de correctiemethode voor je betaalmiddel:

• Corrigeer een reis met een betaalpas, telefoon of horloge in OVpay vanaf zes uur na de reis en binnen 60 dagen. Zonder account gebruik je het NLOV-kenmerk en het afgeschreven bedrag op de OVpay-pagina voor reizen zonder account (Externe website, opent in een nieuw tabblad).
• Gebruik voor een OV-pas de OVpay-app. NS verwijst je voor correcties met de OV-pas nu naar die app. Ook hier kun je vanaf zes uur na de reis en binnen 60 dagen corrigeren.
• Gebruik voor een OV-chipkaart Uitcheckgemist (Externe website, opent in een nieuw tabblad) als de vervoerder je rit daar ondersteunt. Via deze dienst kun je voor een gemiste uitcheck geld terugvragen tot 180 dagen na je reis. Gebruik voor reizen met NS Flex bij NS de correctiemethode van NS zelf.

Je kunt bij NS drie gemiste uitchecks per kalenderjaar corrigeren. Bij NS Flex tellen handmatige en automatische correcties samen mee. Heeft NS je rit na een gemiste uitcheck automatisch gereconstrueerd en daarbij een verkeerde ritprijs bepaald? Dan kun je binnen zes maanden na de reisdatum bezwaar tegen die reconstructie maken. Dat verzoek telt niet mee voor de grens van drie correcties. NS kan het verzoek wel afwijzen.

Hoe snel je geld op je betaalpas terugkrijgt, verschilt per vervoerder. Bij NS kan het tot vijf dagen duren. GVB noemt maximaal 15 dagen voor een terugbetaling of verrekening. Lees het bericht over de correctie van je vervoerder.

Neem rechtstreeks contact op met de vervoerder als een kapotte lezer, storing of systeemfout het probleem heeft veroorzaakt.

Kijk waardoor de lezer je pas weigert. Daarvan hangt af wat je moet doen:

• Een eerdere rit die niet is betaald, kan je betaalpas voor het ov blokkeren. Betaal het openstaande bedrag via OVpay. Na een geslaagde betaling kan het tot 15 minuten duren voordat je de pas weer kunt gebruiken.
• Je bank of soort pas wordt mogelijk niet geaccepteerd. Gebruik een andere geschikte pas of koop vóór het instappen een kaartje bij de vervoerder.
• Op een OV-pas of OV-chipkaart kan te weinig saldo staan. Ook kan een reisproduct geblokkeerd zijn. Controleer de app of je account, laad saldo op of vraag de kaartaanbieder om hulp.

Je betaalpas op de telefoon en je fysieke pas tellen als verschillende passen. Check je met de ene in en met de andere uit, dan ontstaan twee onvolledige reizen. Corrigeer beide reizen in OVpay. Gebruik bij je volgende reis steeds dezelfde pas of hetzelfde apparaat.

Meld een mislukte NS-incheck bij de conducteur zodra je die opmerkt. In 2026 krijgen gebruikers van NS Flex en de NS-Business Card, de zakelijke reiskaart, een boete van € 70 op de volgende factuur. Andere reizigers betalen de ritprijs plus € 70 als ze later of direct contant betalen. Betaal je direct met een betaalpas, dan is de boete € 50 plus de ritprijs. Andere vervoerders bepalen hun eigen bedragen en procedures.

Bij uitgestelde betaling geeft de brief van NS je 14 dagen om te betalen. Betaal je te laat, dan komt er € 20 bij. Na nog eens 14 dagen komen er € 25 incassokosten bij. Bewaar het betalingskenmerk en je bewijs voor een bezwaar.

Bij binnenlandse NS-reizen waarvoor je per rit betaalt, kun je in 2026 geld terugkrijgen als je reis aan de voorwaarden voldoet. Bij 30–59 minuten vertraging op je eindbestemming krijg je 50% van de ritprijs terug. Vanaf 60 minuten krijg je 100% terug. Reis je binnen de tijden of routes van een abonnement voor onbeperkt reizen, dan hangt de vergoeding af van je abonnement. Daarbuiten gelden de regels voor reizen waarvoor je per rit betaalt. Vraag de vergoeding binnen drie maanden aan. NS betaalt geen bedragen onder € 2,30.

NS geeft geen vergoeding als de vertraging vooraf was aangekondigd, een andere vervoerder de vertraging veroorzaakte of je geen geldig vervoerbewijs had. Ook bij bepaalde gevallen van overmacht, gebeurtenissen waar de vervoerder geen invloed op heeft, krijg je geen vergoeding. Voor snelle treinen gelden aparte regels. Op sommige routes kun je al vanaf 15 minuten vertraging geld terugkrijgen. Gebruik het formulier voor je betaalmiddel op de NS-pagina over geld terug bij een binnenlandse vertraging (Externe website, opent in een nieuw tabblad).

Verwacht NS minstens 60 minuten vertraging? Vraag personeel of de klantenservice naar doorreizen, teruggaan of een andere route. Wil je zelf een taxi of hotel boeken en de kosten bij NS terugvragen? Vraag normaal gesproken eerst uitdrukkelijke toestemming. Veroorzaakt een andere vervoerder de vertraging, vraag de vergoeding dan bij die vervoerder aan.

Voor vervangend vervoer aan het einde van de dag geldt een uitzondering. Door een storing of vertraging van een NS-trein kun je die dag niet meer thuis of op je eindbestemming komen. Je hebt meerdere keren geprobeerd NS te bereiken, maar dat lukt via geen enkel kanaal. Dan kun je redelijke vervoerskosten terugvragen zonder vooraf toestemming te krijgen. Bewaar bewijs van je contactpogingen en de bon of factuur. Deze uitzondering geldt niet voor een hotel dat je zelf boekt.

Neem bij een probleem met een reis, boete, vertraging of medewerker eerst contact op met de vervoerder. Ga met een probleem met je OV-pas, account of het OVpay-systeem naar OVpay. Bewaar de reisdatum, tijden, het kaartkenmerk, schermafbeeldingen en bonnen.

Lost de vervoerder je klacht niet op? Het onafhankelijke Klachtenloket Openbaar Vervoer (Externe website, opent in een nieuw tabblad) kan je gratis adviseren of bemiddelen. Daarna kun je naar de Geschillencommissie Openbaar Vervoer (Externe website, opent in een nieuw tabblad). De vervoerder moet bij die commissie zijn aangesloten. De uitspraak is bindend: beide partijen moeten zich eraan houden. In 2026 kost de procedure € 27,50. Je krijgt dat bedrag terug als de commissie je gelijk geeft. Houd je aan de termijn in het antwoord van de vervoerder.

Het saldo op je OV-chipkaart blijft van jou. Controleer je kaart en vraag het saldo terug op de website van OV-chipkaart (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Dat kan ook bij een verlopen kaart. Heeft je persoonlijke kaart nog een reisproduct? Bewaar die kaart totdat de aanbieder bevestigt dat je bent overgestapt. Vraag alleen saldo terug dat je niet meer nodig hebt.

Deze gidsen helpen je bij andere taken waarvoor je vervoer nodig kunt hebben:

• De checklist voor je eerste 90 dagen in Nederland zet een bankrekening en andere taken na aankomst in de juiste volgorde.
• In Locaties van het inburgeringsexamen lees je waar de examens plaatsvinden. Daarmee kun je de reis naar je examenlocatie plannen.