Eerste 90 dagen in Nederland: checklist na aankomst
Voor mensen die zich langer dan vier maanden vestigen: schrijf je binnen vijf dagen in en pak daarna taken parallel aan. Verblijf, werk en studie bepalen wat volgt.
- Auteur
- Door Inburgering.org team
- Reviewer
- Gereviewd door Kirill Svavolia
- Laatst bijgewerkt

Deze checklist is voor mensen die zich langer dan vier maanden in Nederland vestigen. Voor een kort verblijf geldt een andere inschrijving. Burgers van de Europese Unie (EU), Europese Economische Ruimte (EER) en Zwitserland hebben normaal geen verblijfsvergunning nodig. Derdelanders — mensen zonder een van die nationaliteiten — moeten ook hun besluit van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) volgen. Werk, studie, asielopvang en grensoverschrijdend werk kunnen de stap voor de zorgverzekering veranderen.
Wat moet ik in mijn eerste 90 dagen regelen?
Bevestig vóór vertrek je verblijfs- en arbeidsrecht, boek de inschrijving bij de gemeente en verzamel de gevraagde documenten. Woon je langer dan vier maanden in Nederland, schrijf je dan binnen vijf dagen na aankomst persoonlijk in. Je komt in de Basisregistratie Personen (BRP) en krijgt een burgerservicenummer (BSN). Na het BSN kunnen DigiD, verzekering, bankzaken en zorg parallel lopen. Je nationaliteit, vergunning, werk en studie bepalen de extra acties.
Vóór aankomst: neem de eerste blokkades weg
| Actie | Voor wie | Deadline of voorwaarde | Reden en volgende link |
|---|---|---|---|
| Bevestig verblijfs- en arbeidsrecht | Iedereen, vooral derdelanders | Vóór vertrek en vóór je begint te werken | De juridische route bepaalt vergunning, referent en arbeidsaantekening. Gebruik het overzicht verblijfsvergunningen en de gids over arbeidsrechten. |
| Boek de afspraak bij de gemeente | Iedereen die langer dan vier maanden blijft | Boek vóór vertrek; inschrijving moet binnen vijf dagen na aankomst | Wachttijden kunnen lang zijn. Ga verder met de gids over BSN en gemeente. |
| Verzamel documenten voor inschrijving | Iedereen die zich inschrijft, ook partner en kinderen | Vóór vertrek uit het land dat de documenten heeft afgegeven | De gemeente kan akten en adresbewijs vragen. Regel vertaling en legalisatie met de documentengids vóór vertrek. |
Dag 1–5: schrijf je in en krijg je BSN
Woon je langer dan vier maanden in Nederland, schrijf je dan binnen vijf dagen persoonlijk in bij je gemeente. Een partner en kinderen die meeverhuisden komen ook mee. Neem de documenten van de gemeentelijke lijst mee. Een EU-, EER- of Zwitserse burger gebruikt normaal een paspoort of identiteitskaart; een derdelander kan ook een verblijfsdocument of IND-brief nodig hebben. De gemeente neemt je op in de BRP en geeft een BSN als je dat nog niet hebt. Blijf je korter dan vier maanden en heb je voor werk of studie een BSN nodig, gebruik dan de Registratie Niet-Ingezetenen (RNI).
Na het BSN: start deze taken parallel
| Actie | Voor wie | Deadline of voorwaarde | Reden en volgende link |
|---|---|---|---|
| DigiD aanvragen en activeren | Iedereen met een BSN en gemeenteadres | Vraag aan zodra de BRP-inschrijving actief is; activeer binnen 21 dagen na de codebrief | DigiD is je persoonlijke login voor overheidsdiensten. Gebruik de DigiD-gids. |
| Bepaal of de Nederlandse zorgverzekering verplicht is | Iedereen die in Nederland woont, werkt of studeert | Controleer zodra verblijf of betaald werk begint; indien verplicht, regel binnen vier maanden | Plicht en startdatum hangen af van je situatie. Gebruik de zorgverzekeringsgids. |
| Open een bankrekening | Iedereen die salaris of Nederlandse incasso's nodig heeft | Geen wettelijke deadline; bankeisen verschillen | Een BSN helpt vaak, maar sommige banken accepteren het later. Vergelijk routes in de bankrekeninggids. |
| Schrijf je in bij een huisarts | Iedereen die zich lokaal vestigt | Geen wettelijke deadline; doe dit vóór je zorg nodig hebt | De huisarts levert eerstelijnszorg en verwijzingen. Gebruik de huisartsgids. |
| Geef je BSN en adres door aan de organisatie die ze nodig heeft | Werknemers, studenten en ouders | Volg de deadline van werkgever, instelling of school | Dit maakt salarisadministratie en dossiers mogelijk. Bekijk de routespecifieke tabel hieronder. |
Zorgverzekering: kies de juiste tak
| Situatie | Actie | Deadline of voorwaarde | Volgende link |
|---|---|---|---|
| Je woont of werkt volgens de Nederlandse socialeverzekeringsregels | Sluit een Nederlandse basisverzekering af met dekking vanaf het begin van de plicht | Zo snel mogelijk en uiterlijk vier maanden na de ingangsdatum van de verzekeringsplicht, bijvoorbeeld je eerste Nederlandse werkdag of de ingangsdatum van je verblijfsvergunning | Controleer startdata en terugwerkende kracht in de zorgverzekeringsgids. |
| Je kwam alleen om te studeren en werkt niet | Houd passende dekking uit je thuisland of een internationale polis; een basisverzekering is meestal niet toegestaan of verplicht | Controleer opnieuw vóór betaald werk, betaald vrijwilligerswerk of een stage | Werk kan je status onder de Wet langdurige zorg (Wlz) veranderen. Gebruik de zorgverzekeringsgids. |
| Je werkt voor een buitenlandse werkgever, bent gedetacheerd of werkt alleen voor een EU-instelling | Bevestig welk land jouw verzekering regelt | Vóór je een Nederlandse polis afsluit | Vraag bij twijfel de Sociale Verzekeringsbank (SVB) om beoordeling; zie de zorgverzekeringsgids. |
| Je wacht op een verblijfsbesluit of verblijft in asielopvang | Volg de tijdelijke dekking of opvangregeling die voor jou geldt | Tot je een Nederlandse basisverzekering kunt en moet afsluiten | Neem de standaardregel niet zomaar over; volg instructies van IND of opvang. |
Betaald werk kan de verzekeringsplicht laten beginnen, ook als alleen studeren dat niet deed. Een polis binnen de toegestane termijn kan ingaan op de datum waarop de plicht begon; je betaalt dan ook premie over die eerdere periode. Vraag bij twijfel een Wlz-beoordeling aan bij de SVB. Negeer geen brief van het CAK, dat controleert op onverzekerden.
Verblijfsstatus: rond de actie af die geldt
| Status | Actie | Deadline of voorwaarde | Volgende link |
|---|---|---|---|
| EU-, EER- of Zwitserse burger | Bewaar nationaliteitsbewijs en controleer de voorwaarden voor vrij verkeer na drie maanden | Geen verblijfsvergunning of gewone IND-inschrijving; BRP geldt wel na vier maanden | Gebruik het overzicht verblijfsvergunningen. |
| Niet-EU-familielid van een Unieburger | Volg de aparte toetsing aan het EU-recht | De aanvraag gebeurt vanuit Nederland; volg de IND-voorwaarden | Begin met het overzicht verblijfsvergunningen. |
| Derdelander met verblijfsvergunning | Geef biometrie als daarom is gevraagd en haal de kaart pas op nadat de IND meldt dat die klaar is; controleer datums en arbeidsaantekening | Gebruik plaats en tijd uit het IND-bericht | Gebruik voor de arbeidsaantekening de gids over arbeidsrechten. |
| Vergunninghouder bij wie een tbc-test in de aanvraag stond | Boek de test bij de gemeentelijke gezondheidsdienst (GGD) en neem het verwijzingsformulier mee | Binnen drie maanden na ontvangst van de verblijfsvergunning | Volg de voorwaarde in je IND-besluit; die geldt niet voor elke nationaliteit of vergunning. |
Werk, studie en gezin: houd de routes apart
| Situatie | Actie | Deadline of voorwaarde | Volgende link |
|---|---|---|---|
| Werknemer | Controleer vóór de start de arbeidsaantekening en geef daarna je BSN aan de salarisadministratie | Vóór de eerste werkdag of zodra het BSN er is | Gebruik de gids over arbeidsrechten. |
| Internationale student | Volg instructies van de instelling over vergunning en inschrijving; controleer arbeidsrecht en verzekering vóór een baan of betaalde stage | Volg de instellingsdata en controleer vóór betaald werk | Begin met het overzicht verblijfsvergunningen. |
| Ouder met een schoolgaand kind | Neem contact op met een school en schrijf het kind in; meld het als het BSN nog onderweg is | Leerplicht geldt vanaf vijf jaar; wacht niet op alle andere administratie | Gebruik de gids over het Nederlandse schoolsysteem. |
| Iemand die mogelijk moet inburgeren | Lees brieven van gemeente en Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) en handel op de genoemde datums | De plicht volgt niet alleen uit nationaliteit; wacht op het formele bericht | Controleer wie moet inburgeren. |
Uiterlijk op dag 90: sluit de laatste gaten
| Actie | Voor wie | Deadline of voorwaarde | Reden en volgende link |
|---|---|---|---|
| Zet berichten van MijnOverheid aan | Iedereen met DigiD | Na activering van DigiD | Overheidsbrieven zijn na een verhuizing makkelijk te missen. De DigiD-gids legt de inlogketen uit. |
| Controleer toeslagen zonder te gokken | Mensen met Nederlandse verzekering, passende huur of kinderen | Nadat de polis of gezinssituatie begint; zorgtoeslag over 2026 vraag je uiterlijk 31 december 2027 aan | Begin met het toeslagenoverzicht. |
| Bewaar belastingstukken uit beide landen | Iedereen met inkomen, vermogen of een verhuizing in het belastingjaar | Nu; doe aangifte vóór de datum in een brief van de Belastingdienst | De aangifte over het verhuisjaar heeft aparte vragen. Gebruik de belastinggids voor nieuwkomers. |
| Controleer een buitenlands rijbewijs vóór je rijdt | Iedereen die wil rijden | Vóór het rijden; geldigheid hangt af van het land van afgifte | Gebruik de gids voor rijbewijs omwisselen. |
| Geef een adreswijziging door | Iedereen die na tijdelijke huisvesting verhuist | Gebruik de wijzigingstermijn van de gemeente; laat de BRP niet op het oude adres staan | Gebruik de gids voor adreswijziging. |
Als de volgorde vastloopt
| Blokkade | Actie | Reden en volgende link |
|---|---|---|
| Geen inschrijfbaar woonadres | Vraag de gemeente of een briefadres mogelijk is; verzin geen adres | De gemeente beslist en kan bewijs en toestemming vragen. Gebruik de gids over adresregistratieproblemen. |
| Geen afspraak binnen vijf dagen | Boek de vroegste afspraak, bewaar de bevestiging en vraag of inschrijving vanaf de boekingsdatum kan | Terugdateren is een gemeentelijk besluit, geen toezegging. Gebruik de gids over BSN en gemeente. |
| Het BSN is vertraagd | Neem contact op met de gemeente en ga door met taken waarvoor het nummer niet nodig is; mis geen IND-, tbc- of verzekeringsdatum | DigiD moet wachten, maar andere wettelijke termijnen misschien niet. Gebruik de passende gids hierboven en wacht niet stil af. |
Jouw volgende stap
Boek eerst de gemeentelijke inschrijving als je dat nog niet hebt gedaan. Markeer daarna alleen de rijen die passen bij jouw nationaliteit, vergunning, werk, studie en gezin. Zet elke echte datum in je agenda en open de gekoppelde specialistische gids zodra je bij die actie bent.
Officiële bronnen
Officiële bron gecontroleerd: augustus 2026.
- NederlandWereldwijd: Checklist verhuizen naar Nederland - het officiële overzicht van taken vóór aankomst, direct erna en later
- NederlandWereldwijd: Wanneer inschrijven bij een gemeente - inschrijving als inwoner binnen vijf dagen, aanwezigheid van gezinsleden en de grens van vier maanden
- NederlandWereldwijd: Inschrijven in de RNI - inschrijving als niet-ingezetene en de 19 RNI-loketten voor een verblijf korter dan vier maanden
- DigiD: DigiD aanvragen - de vereisten voor BSN, gemeenteadres en telefoon en de bezorging van de activeringsbrief
- DigiD: DigiD activeren - de termijn van 21 dagen voor de activeringscode
- IND: Wonen in Nederland - plichten na aankomst voor vergunninghouders, waaronder BRP, tbc-test en verzekering
- IND: Verblijfsdocument ophalen - wanneer en waar je na bericht van de IND een verblijfsdocument kunt ophalen
- IND: Verblijf als EU-, EER- of Zwitserse burger - vrij verkeer zonder vergunning en de voorwaarden na drie maanden
- Government.nl: Verplichte zorgverzekering na verhuizing - de termijn van vier maanden, start van dekking en uitzonderingen bij een buitenlandse werkgever
- SVB: Studie, stage en Wlz-verzekering - waarom alleen studeren meestal anders is en hoe betaald werk of stage de verzekering kan veranderen
- Dienst Toeslagen: Een toeslag aanvragen - BSN- en DigiD-vereisten en de deadline van 31 december in het volgende jaar
Bereid je je ook voor op het inburgeringsexamen?
Onze cursussen en gratis oefenmateriaal behandelen elk onderdeel van het examen.
Ontdek de cursussen