Een buitenlands rijbewijs omwisselen in Nederland: wie kan omwisselen zonder examens, de gemeenteprocedure en de CBR-route als dat niet kan

Je buitenlandse rijbewijs blijft na je verhuizing naar Nederland nog een beperkte periode geldig. Voor rijbewijzen van buiten de EU en EVA (Noorwegen, IJsland, Liechtenstein en Zwitserland) is die periode kort: 185 dagen. Sommige mensen kunnen hun rijbewijs daarna zonder rijexamen omwisselen voor een Nederlands rijbewijs. Ze vragen dit aan bij hun gemeente, en de RDW (de nationale instantie voor voertuigen en rijbewijzen) keurt de omwisseling goed. Of je tot die groep behoort, hangt bijna volledig af van waar je rijbewijs is afgegeven. Deze gids behandelt hoelang je na de verhuizing mag blijven rijden, wie zonder examens kan omwisselen, de stappen en kosten bij de gemeente, de gezondheidsverklaring, en de examenroute wanneer omwisselen niet mogelijk is.

De toegestane periode hangt af van waar het rijbewijs is afgegeven en van de categorieën. De RDW-pagina over rijden met een buitenlands rijbewijs geeft deze periodes:

De deadline is absoluut, zonder respijtperiode. De RDW stelt dat je na de 185 dagen niet meer mag rijden zonder Nederlands rijbewijs, ook niet als je aanvraag al in behandeling is. De verwerking zelf duurt minstens 15 werkdagen. Begin dus ruim voordat je periode afloopt met de aanvraag, en reken er niet op dat je door de tussenliggende periode heen kunt rijden.

Een rijbewijs uit een EU- of EVA-land kan altijd worden omgewisseld als je aan de algemene voorwaarden voldoet. Dit werkt ook als het rijbewijs is verlopen. Rijbewijzen uit alle andere landen kunnen alleen worden omgewisseld als het land op de lijst van de RDW staat. Die lijst is kort, en voor meerdere landen geldt de lijst alleen voor bepaalde categorieën:

Dit is de volledige lijst in juli 2026. Een rijbewijs uit elk ander land kan niet worden omgewisseld; de RDW noemt zelf een rijbewijs uit Amerika als voorbeeld. Voor de vermelde landen gaan alleen de genoemde categorieën over. Achter elke omwisseling zit één algemene voorwaarde: je moet in het jaar waarin je het rijbewijs behaalde 185 dagen in het land van afgifte hebben gewoond. Dit is een andere regel dan de 185-dagen-rijperiode hierboven.

Eén uitzondering negeert de landenlijst volledig. Werknemers die vanuit het buitenland zijn geworven en de 30%-regeling hebben, kunnen een rijbewijs uit elk land omwisselen, zolang dat rijbewijs nog geldig is. Je voegt de beschikkingsbrief van de Belastingdienst (de Nederlandse belastingdienst), de beschikking voor de expatregeling, toe aan je aanvraag. De gids over inkomstenbelasting legt uit wat de 30%-regeling is en hoe je die krijgt.

Er is ook een regel voor mensen die ooit een Nederlands rijbewijs hadden. Als je op enig moment na 30 juni 1985 een Nederlands rijbewijs had, is omwisselen ook mogelijk. Deze route werkt zelfs voor een verlopen rijbewijs van buiten de EU/EVA.

De aanvraag loopt via de gemeente waar je staat ingeschreven, en de gemeente stuurt deze door naar de RDW. Inschrijving bij de gemeente komt dus eerst; de gids over BSN en inschrijving bij de gemeente legt uit hoe dat werkt. De stappen:

• Rijbewijs van buiten de EU/EVA? Vul eerst de gezondheidsverklaring in en wacht op het besluit van het CBR. De volgende paragraaf legt dit uit.
• Maak een afspraak bij je gemeente voor het omwisselen van een buitenlands rijbewijs.
• Neem een kleurenpasfoto mee, je buitenlandse rijbewijs en, als je die hebt, je verblijfsvergunning en je oude Nederlandse rijbewijs. Gebruik je de 30%-regeling? Neem dan ook de beschikkingsbrief van de Belastingdienst mee.
• Is je rijbewijs geschreven in tekens die in Nederland niet worden gebruikt? Laat het eerst vertalen door een beëdigd vertaler, de ambassade of het consulaat, en neem de vertaling mee.
• Betaal het tarief aan de balie. Gemeenten stellen hun eigen tarief vast. Het landelijke maximum voor een standaard rijbewijs is in 2026 €53,65, vastgesteld door de VNG (de vereniging van Nederlandse gemeenten). Gemeenten mogen tot dit maximum rekenen, en sommige rekenen minder. Den Haag rekent bijvoorbeeld het volledige tarief van €53,65 in 2026.
• Lever je buitenlandse rijbewijs in. De gemeente houdt het en geeft je een kopie en een bewijs van ontvangst. Je krijgt het niet terug: de RDW stuurt het naar de instantie die het heeft afgegeven.
• Wacht op de RDW. Deze heeft minstens 15 werkdagen nodig en stuurt je daarna een brief. Ongeveer 5 werkdagen later kun je je Nederlandse rijbewijs ophalen bij de gemeente. Den Haag vraagt je het binnen 3 maanden op te halen.

Het Nederlandse rijbewijs dat je ophaalt, is normaal gesproken 10 jaar geldig.

Voor elke omwisseling van een rijbewijs van buiten de EU/EVA is een gezondheidsverklaring nodig: een formulier met vragen over je gezondheid. Je vult het in en betaalt via Mijn CBR, het online portaal van het CBR. Het kost in 2026 €46,90. Voor een EU/EVA-rijbewijs is een gezondheidsverklaring alleen in bepaalde situaties nodig; de RDW laat je weten of dat bij jou het geval is. Als het CBR meer informatie over je gezondheid wil, ga je voor een keuring naar een arts, en betaal je de rekening van die arts zelf.

Hier spelen twee deadlines een rol. Het besluit van het CBR over je gezondheidsverklaring blijft 1 jaar geldig: wissel binnen dat jaar om, of vul een nieuwe verklaring in. En een rijbewijs van buiten de EU/EVA moet nog geldig zijn op het moment dat je het omwisselt. Verloopt het terwijl je wacht, dan is omwisselen niet meer mogelijk. Daarom adviseert het CBR om de gezondheidsverklaring 6 maanden voor de datum waarop je niet meer mag rijden op je buitenlandse rijbewijs in te dienen.

Staat je land niet op de lijst, en gelden de uitzonderingen niet voor jou? Dan is de route naar een Nederlands rijbewijs dezelfde als voor een nieuwe Nederlandse bestuurder: een theorie-examen en een praktijkexamen bij het CBR, plus de gezondheidsverklaring.

• Theorie-examen: boek het zelf via Mijn CBR. Het kost in 2026 €50,50 in het Nederlands, of €57,00 in het Engels.
• Gezondheidsverklaring: voor een eerste Nederlands rijbewijs vul je ook de gezondheidsverklaring van €46,90 in, zodat het CBR kan bevestigen dat je geschikt bent om te rijden (de Verklaring van geschiktheid).
• Praktijkexamen: een rijschool boekt dit voor je. Het CBR-tarief is in 2026 €143,50; de rijschool rekent daar zijn eigen kosten bovenop, en de lesprijzen verschillen per rijschool.
• Na het slagen: vanaf de dag na het praktijkexamen kun je het rijbewijs aanvragen bij je gemeente. Neem een geldig paspoort of ID-kaart en een kleurenpasfoto mee, en betaal het normale rijbewijstarief.

Houd rekening met de verblijfsregel van de RDW: je moet minstens 185 dagen in Nederland wonen om een rijbewijs te kunnen aanvragen. Vraag je gemeente hoe zij deze regel in jouw situatie toepast. De 185-dagen-rijperiode pauzeert niet terwijl je lessen en examens doet, dus begin op tijd.

Een rijbewijs uit de Verenigde Staten, of uit elk ander land dat niet in de bovenstaande tabel staat, kan niet worden omgewisseld. De enige uitzonderingen zijn de 30%-regeling en een eerder Nederlands rijbewijs. Zonder een van die twee plan je de CBR-route binnen je 185-dagenperiode: neem in je eerste weken contact op met een rijschool, boek het theorie-examen, en houd rekening met een periode zonder rijden na dag 185 als je dan nog niet beide examens hebt gehaald. Sta je nog vóór de verhuizing, doe deze check dan nu al. De gids over documenten voor de verhuizing zet de rijbewijscheck op je lijst voor vóór de verhuizing.

Voor EU/EVA-rijbewijzen is verlopen geen probleem: een verlopen EU/EVA-rijbewijs kan nog steeds worden omgewisseld. Voor rijbewijzen van buiten de EU/EVA maakt verlopen normaal gesproken een einde aan de omwisselmogelijkheid, omdat het rijbewijs geldig moet zijn op het moment van aanvragen. De uitzondering is een Nederlands rijbewijs dat je op enig moment na 30 juni 1985 had. Voor iedereen anders zijn de CBR-examens de overgebleven route. Controleer dus in je eerste week hier de vervaldatum van je buitenlandse rijbewijs. Het CBR adviseert 6 maanden van tevoren te beginnen met de gezondheidsverklaring, en de RDW doet daar minstens 15 werkdagen bovenop.

Tijdens de verwerking ligt je buitenlandse rijbewijs bij de gemeente en heb je alleen een kopie en een bewijs van ontvangst. De RDW zegt dat blijven rijden in deze periode je eigen keuze is: je mag nog steeds rijden zolang je rijperiode loopt, maar je kunt je rijbewijs niet laten zien als de politie je staande houdt. De RDW noemt de kans op een boete klein, maar wel aanwezig. Nadat je rijperiode is verstreken, is de situatie anders. Dan mag je helemaal niet meer rijden totdat je het Nederlandse rijbewijs hebt, ook niet als je aanvraag al in behandeling is. Rijden zonder geldig rijbewijs kan je een boete opleveren.

Bij de omwisseling lever je het fysieke rijbewijs in, dus de aanvraag kan niet starten zonder dat rijbewijs. Is je rijbewijs kwijt of gestolen, vraag dan eerst bij de afgevende instantie van het land dat het heeft uitgegeven om een vervangend exemplaar. Met het vervangende rijbewijs in handen gelden de normale omwisselregels weer. Kun je geen vervangend exemplaar krijgen, dan blijven de CBR-examens de route naar een Nederlands rijbewijs.

Twee gidsen sluiten hierop aan. De gids over de kosten van verhuizen zet deze kosten naast de andere kosten van je verhuizing. De checklist voor de eerste 90 dagen laat zien waar het rijbewijs past in je aankomstadministratie, na inschrijving bij de gemeente en je BSN.