Buitenlands diploma erkennen in Nederland: kies de juiste route

IDW is het centrale aanvraagloket. Nuffic beoordeelt de meeste diploma's uit het voortgezet en hoger onderwijs; SBB beoordeelt beroepsdiploma's op vmbo- en mbo-niveau. De uitkomst vergelijkt je afgeronde buitenlandse opleiding met een Nederlands niveau, zoals mbo, hbo of wo. Lees de gids over het Nederlandse onderwijssysteem als deze niveaus nieuw voor je zijn.

• De waardering is officieel advies, maar niet juridisch bindend en geeft geen automatische rechten.
• Het is geen toestemming om te werken. Je verblijfsdocument en immigratieroute bepalen dat; zie de gids over arbeidsrechten.
• De waardering garandeert geen baan, salarisschaal, toelating of vrijstelling. De werkgever of onderwijsinstelling beslist.
• De waardering geeft geen toestemming om in een gereglementeerd beroep te werken. De bevoegde autoriteit beslist.
• Een gewone waardering gaat normaal over een afgeronde opleiding van meer dan 1.000 studie-uren bij een erkende of geaccrediteerde reguliere instelling.

Vraag voor een niet-gereglementeerd beroep alleen een waardering aan als de werkgever erom vraagt of als een vergelijking met een Nederlands niveau helpt. Een werkgever of organisatie kan met je toestemming ook aanvragen. IDW beoordeelt per aanvraag één diploma.

• Upload een duidelijke kleurenscan van het diploma of certificaat en de volledige cijferlijst of het diplomasupplement.
• Upload een geldig paspoort, verblijfsdocument of identiteitsbewijs. IDW vraagt om een identiteitsdocument dat nog minstens 3 maanden geldig is.
• Voeg bij een masterdiploma ook de documenten van de bachelor toe. Geef eerdere opleidingen of bewijs van een naamswijziging als de aanvraag- of landregels dat vragen.
• Controleer vóór het indienen de landspecifieke documentenlijst van IDW.
• Is een vereist document niet in het Nederlands, Engels, Duits of Frans, voeg dan een beëdigde vertaling toe. Een door de school afgegeven Engelse versie wordt geaccepteerd als je ook het origineel uploadt.

Weet je welke opleiding je wilt volgen, stuur het diploma dan eerst naar de onderwijsinstelling. Die beslist over toelating en vrijstellingen en kan een taaltoets eisen. De meeste bekostigde instellingen kunnen gratis advies vragen aan Nuffic of SBB. Een persoonlijke betaalde waardering is vooral nuttig als je nog niet weet welke opleiding bij je niveau past.

• Kies de route werk, studie of inburgering en controleer de documentenlijst.
• Maak een Mijn IDW-account, vul één aanvraag voor één diploma in en upload de gevraagde scans. Stuur geen originelen per post, tenzij IDW daarom vraagt.
• Gebruik bij een betaalde route de betaallink die na het indienen wordt gestuurd. IDW noemt iDEAL en creditcard als betaalmogelijkheden.
• Houd je account en e-mail in de gaten. Reageer zo snel mogelijk op een verzoek om duidelijkere of extra documenten.
• Download de ondertekende pdf zodra die klaar is en bewaar hem veilig.

De pdf blijft 3 jaar beschikbaar in Mijn IDW en de waardering zelf blijft geldig. Na 3 jaar verwijdert IDW de persoonsgegevens en is de pdf niet meer beschikbaar. Bewaar daarom je eigen kopie.

Breng jezelf of iemand anders niet in gevaar om documenten te krijgen. Upload het diploma, de cijferlijsten en ander bewijs van opleiding of werk dat je veilig hebt en leg uit wat ontbreekt. Voor de inburgeringsroute zijn vertalingen niet verplicht. IDW bepaalt de uitkomst; de informatie voor vluchtelingen legt ook de alternatieven uit als een diploma verloren is of een studie werd onderbroken.

• Diplomawaardering: een vergelijking als er genoeg bewijs van het diploma is.
• Opleidingswaardering: een beoordeling die mogelijk is bij een aanzienlijk deel van een niet-afgeronde opleiding.
• Indicatie Onderwijsniveau (ION): een indicatie van het opleidingsniveau als formeel diplomabewijs ontbreekt.
• Bericht geen waardering: een bericht dat op basis van de beschikbare informatie geen waardering mogelijk is.

Zoek eerst je exacte beroep in de EU-databank van gereglementeerde beroepen. De route kan afhangen van het beroep, het land waar het diploma is behaald en of je permanent of alleen tijdelijk en incidenteel gaat werken. Een beroepsbeoefenaar met een kwalificatie uit de EU, EER of Zwitserland die tijdelijk diensten verricht, hoeft bijvoorbeeld soms vooraf alleen een verklaring te doen. De autoriteit beslist; controleer dit voordat je begint. Het overzicht van Business.gov legt de hoofdroutes uit.

BIG-registratie is verplicht voor 11 zorgberoepen en beschermt de beroepstitel en bepaalde zelfstandig uitgevoerde voorbehouden handelingen. Een buitenlands diploma moet eerst worden erkend. De BIG-procedure kent drie routes: automatische erkenning met registratie voor sommige EU- of Zwitserse diploma's, erkenning van beroepskwalificaties voor andere EU- of Zwitserse gevallen, en meestal een verklaring van vakbekwaamheid voor diploma's van buiten de EU en Zwitserland. Gebruik de advieswijzer en kies de route niet zelf.

• Bijna alle aanvragers moeten hun kennis van het Nederlands aantonen. Voor de route verklaring van vakbekwaamheid zijn de gepubliceerde niveaus B1 voor mbo-beroepen zoals verpleegkundige, B2 voor hbo-beroepen zoals fysiotherapeut en verloskundige, en B2+ voor academische beroepen zoals arts, tandarts en apotheker. Die route vraagt ook bewijs van leesvaardigheid in het Engels. Controleer de huidig geaccepteerde certificaten; pas deze regels niet automatisch toe op een andere BIG-route.
• De route verklaring van vakbekwaamheid duurt gemiddeld 6 maanden tot 1,5 jaar. Aanvullende scholing kan 3 maanden tot 2 jaar extra kosten. De aanvraag en beoordeling door de commissie zijn gratis, maar toetsen en scholing kunnen geld kosten; een latere BIG-registratie kost € 85.
• Een diploma of erkenningsbesluit van 5 jaar of ouder kan extra eisen aan werkervaring of scholing opleveren.
• Beroepsbeoefenaren uit de EU, EER of Zwitserland die alleen tijdelijk of incidenteel werken, kunnen een aparte route voor tijdelijke dienstverlening hebben.

• Gebruik voor permanent lesgeven de erkenningsaanvraag van DUO. Voor tijdelijk of incidenteel lesgeven bestaat een aparte melding van het voornemen.
• DUO controleert of je een lerarenopleiding hebt afgerond, het niveau minstens Nederlands hbo is, je in het diplomaland bevoegd bent, de gevraagde Nederlandse bevoegdheid overeenkomt en de opleiding op die bevoegdheid was gericht.
• De aanvraag is gratis. Voor kwalificaties uit de EU, EER of Zwitserland en van buiten de EU gelden verschillende formulieren.
• Voor sommige functies in het primair en speciaal onderwijs gelden extra taaleisen. Gebruik de actuele DUO-pagina en het formulier voor het geaccepteerde bewijs.

• Ben je het niet eens met een IDW-waardering, dien dan binnen 6 werkweken na de datum op de waardering via Mijn IDW een klacht in. IDW noemt een behandeltermijn van 10 werkweken. Laat feitelijke fouten via hetzelfde account corrigeren.
• Weigert een beroepsautoriteit erkenning, lees dan het besluit. Voor formeel bezwaar geldt meestal een termijn van 6 weken. BIG bevestigt deze termijn en na de beslissing op bezwaar is beroep bij de rechter mogelijk; zie de BIG-pagina over bezwaar.
• Een toelatings- of vrijstellingsbesluit van een onderwijsinstelling staat los van IDW. Gebruik de eigen herzienings- of klachtenroute van de instelling.

• Schrijf het doel op: werk, studie, gereglementeerd beroep of beoordeling bij ontbrekende documenten.
• Vraag de werkgever of onderwijsinstelling voordat je voor een IDW-waardering betaalt.
• Zoek vóór een IDW-aanvraag in de databank met gereglementeerde beroepen.
• Volg de regels voor documenten, vertalingen en echtheid van de instantie die over je zaak beslist.
• Houd rekening met de actuele doorlooptijd, beantwoord documentverzoeken en bewaar zelf een kopie van elke aanvraag en beslissing.