Solliciteren in Nederland: kies het juiste cv, de juiste brief of het juiste formulier
Begin bij de vacature en het sollicitatiekanaal: een portal of Open Hiring kan het gebruikelijke cv en de brief vervangen. Onderbouw elke bewering, laat onnodige persoonsgegevens weg en controleer of een buitenlands diploma een IDW-waardering of beroepserkenning nodig heeft.
- Auteur
- Door Inburgering.org team
- Reviewer
- Gereviewd door Kirill Svavolia
- Laatst bijgewerkt
Wat stuur je mee met een Nederlandse sollicitatie?
Stuur wat de vacature en het sollicitatiekanaal vragen. Officieel advies geeft een bruikbaar cv-model, maar geen wettelijk Nederlands format. Een portal kan een brief vervangen en Open Hiring kan zonder beide documenten beginnen. Maak een gevraagd cv feitelijk en passend bij de functie. Laat onnodige persoonsgegevens weg, zoals je BSN, een kopie van je identiteitsbewijs en gezondheidsgegevens. Vermeld bij een buitenlands diploma de oorspronkelijke titel en leg die helder uit. Gebruik een IDW-diplomawaardering als de werkgever erom vraagt of het Nederlandse niveau onduidelijk is; voor een gereglementeerd beroep is erkenning door de bevoegde autoriteit nodig.
Deze gids is voor sollicitanten naar werk in Nederland, ook voor nieuwkomers met buitenlandse ervaring of diploma’s. De gids scheidt wettelijke grenzen van gebruikelijke sollicitatieconventies. Begin bij de vacature, want het kanaal van de werkgever bepaalt of je een cv, een sollicitatiebrief (brief bij je sollicitatie), een formulier of een andere route nodig hebt. Voor zoekplaatsen gebruik je de gids over werk vinden zonder vloeiend Nederlands.
Lees de vacature en het kanaal voordat je documenten maakt
Dezelfde kandidaat kan per kanaal iets anders moeten insturen. Noteer de organisatie, functie, deadline en contactpersoon voordat je schrijft.
| Kanaal | Wat de sollicitatie kan starten | Wat je controleert |
|---|---|---|
| E-mail of sollicitatieknop van de werkgever | Het gevraagde cv, de brief en de bijlagen | Documenten, taal, deadline, naam van de contactpersoon en vacaturenummer |
| Portal van de werkgever | Verplichte formuliervelden, soms met één of meer uploads | Of het formulier de brief vervangt, toegestane bestandstypen en of je een concept kunt opslaan |
| Werving-en-selectiebureau (bureau dat voor een opdrachtgever werft) | Een profiel, gesprek of cv voor een vacature bij een opdrachtgever | Welke organisaties je gegevens krijgen en wie je werkgever zou worden |
| Uitzendbureau (bureau dat je uitleent) of detacheringsbureau (bureau dat je plaatst) | Inschrijving en beschikbaarheid, gevolgd door een voorgestelde opdracht | Wie het contract tekent, bij welke opdrachtgever je werkt, uren, loon en toepasselijke CAO |
| Netwerkcontact, open sollicitatie of Open Hiring | Een gesprek, kort bericht of de route die de organisatie noemt | Wat de contactpersoon daarna wil; sommige routes hebben geen brief of gesprek |
| Stap | Actie |
|---|---|
| 1. Leg de instructie vast | Bewaar de vacature en noteer elk verplicht veld, document, taal en deadline. |
| 2. Markeer de criteria | Scheid harde eisen van voorkeuren en algemene bedrijfstekst. |
| 3. Koppel bewijs | Kies voor elk relevant criterium één echte taak, uitkomst, kwalificatie of voorbeeld. |
| 4. Kies de documenten | Maak alleen het cv, de brief, het formulier, portfolio of certificaat dat het kanaal nodig heeft. |
| 5. Verwijder onnodige gegevens | Controleer persoonsgegevens, contactgegevens van anderen en scans voordat je uploadt. |
| 6. Verstuur en bewaar bewijs | Bewaar de definitieve bestanden, bevestiging, vacaturetekst en sollicitatiedatum. |
Bouw het cv rond relevant bewijs, niet rond één nationaal format
Het cv-advies van UWV noemt terugkerende informatie zoals persoonsgegevens, werkervaring, opleiding, competenties, certificaten en talen. De tabel zet die informatie in een leesvolgorde en markeert profiel en nevenactiviteiten als optioneel.
| Onderdeel | Bewijs dat je opneemt | Hoe je het aanpast |
|---|---|---|
| Contactgegevens | Naam, bereikbaar e-mailadres en telefoonnummer; plaats of regio als dat nuttig is | Geef alleen een volledig straatadres als het formulier of de functie dat nodig heeft. |
| Persoonlijk profiel (korte beroepssamenvatting) | Enkele regels die je ervaring aan deze functie koppelen | Herschrijf het voor de vacature of laat het weg als het geen bewijs toevoegt. |
| Werkervaring (banen en stages) | Werkgever, functie, plaats, datums en korte regels over taak of resultaat | Zet recent werk eerst; kies een vaardigheden-cv bij een carrièreswitch of weinig direct relevante ervaring. |
| Opleidingen en cursussen | Oorspronkelijk diploma, instelling, land en datum van afronding | Voeg een onderbouwde Nederlandse vergelijking of gewone uitleg toe als de titel onbekend is. |
| Vaardigheden en talen | Concrete hulpmiddelen, taken en eerlijke taalniveaus | Vervang woorden als ‘flexibel’ of ‘betrouwbaar’ door bewijs uit het werk. |
| Nevenactiviteiten (activiteiten naast betaald werk) | Relevant vrijwilligerswerk, besturen, projecten of portfoliolinks | Behoud alleen wat een criterium van de werkgever aantoont. |
Aantal pagina’s, volgorde en bestandstype zijn conventies, tenzij de vacature een regel stelt. Eén of twee pagina’s bieden vaak genoeg ruimte voor een gewone loopbaan; senior-, academische en portfoliofuncties kunnen een ander format vragen. Gebruik een leesbare indeling en het bestandstype dat het kanaal accepteert. Een pdf bewaart de opmaak wanneer uploaden is toegestaan; het is geen universele eis en garandeert niet dat een recruiter de sollicitatie leest.
Een brief of formulier beantwoordt de vacature en herhaalt het cv niet
Sollicitatiebrief (brief bij je sollicitatie) en motivatiebrief (brief met je motivatie) worden vaak voor hetzelfde document gebruikt. Sommige werkgevers vragen in plaats daarvan om een kort motivatieveld. Beantwoord de gevraagde vragen op de gevraagde plek.
| De vacature vraagt om | Antwoord dat je geeft |
|---|---|
| Waarom deze organisatie of functie | Eén concrete reden die aansluit op het werk, de klanten, het product of de genoemde taak |
| Een vereiste vaardigheid of ervaring | Eén echt voorbeeld: situatie, jouw actie en het relevante resultaat |
| Een gat in je ervaring | Het best overdraagbare bewijs en wat je nog moet leren |
| Beschikbaarheid, salaris of werkrecht | Alleen als erom wordt gevraagd een precies antwoord; verzin of verberg geen beperking |
Het UWV-advies voor sollicitatiebrieven adviseert de vacature precies te lezen, relevante woorden te gebruiken en concrete voorbeelden of resultaten te geven. Houd de tekst zo kort als het gevraagde antwoord toelaat; één pagina is een conventie, geen wettelijke limiet. Een portal kan een andere lengte opleggen of de brief vervangen. Controleer vóór verzending spelling, namen en beweringen.
Houd sollicitatiegegevens apart van gegevens voor indiensttreding
De Autoriteit Persoonsgegevens stelt grenzen aan de gegevens die een werkgever tijdens werving mag verwerken. De fase van de procedure bepaalt wat nodig is.
| Fase | Gegevens die normaal nodig zijn | Actie voor de sollicitant |
|---|---|---|
| Sollicitatie | Naam, e-mail, telefoon en bewijs dat relevant is voor de vacature | Laat BSN, kopie van ID, gezondheidsgegevens, burgerlijke staat, geboortedatum, nationaliteit en foto meestal weg; vraag waarom een extra veld nodig is. |
| Identiteitscontrole tijdens de selectie | De werkgever mag een origineel identiteitsbewijs bekijken om je identiteit te controleren | Toon het origineel als de controle gerechtvaardigd is; de werkgever mag in deze fase geen kopie bewaren. |
| Na indiensttreding | De werkgever controleert het originele ID, bewaart de verplichte kopie en gebruikt het BSN voor de loonadministratie | Geef de gegevens via de beveiligde onboardingroute van de werkgever. |
Een verplichte videosollicitatie mag alleen als je vrij een gelijkwaardig alternatief kunt kiezen. Werkgevers verwijderen gegevens van een afgewezen kandidaat normaal binnen 4 weken; bewaren voor een latere vacature kan met toestemming tot maximaal 1 jaar redelijk zijn. De Autoriteit Persoonsgegevens zegt ook dat een werkgever een zwaarwegende functierelevante reden nodig heeft om je online op te zoeken, dit vooraf moet melden, de zoekactie tot zakelijke informatie moet beperken en je informatie die meetelt moet laten uitleggen.
Selectiecriteria hebben een functierelevante of wettelijke reden nodig
Werkgevers en wervingsbureaus mogen niet selecteren op beschermde kenmerken zoals leeftijd, afkomst of ras, nationaliteit, geslacht of zwangerschap, godsdienst, seksuele gerichtheid, burgerlijke staat, handicap of chronische ziekte. De Vacaturecheck van het College laat zien dat woorden als ‘jong’, een eis van de Nederlandse nationaliteit of ‘accentloos Nederlands’ verboden direct of indirect onderscheid kunnen maken. Een relevant niveau Nederlands mag worden gevraagd en een wettelijke uitzondering kan ander onderscheid toestaan. De werkgever moet het criterium voor de functie kunnen onderbouwen.
Diagnoses, details over een beperking, zwangerschap en eerder ziekteverzuim blijven normaal uit cv en gesprek. De Autoriteit Persoonsgegevens zegt dat je een gezondheidsprobleem alleen moet melden wanneer het rechtstreeks verhindert dat je essentiële delen van het werk uitvoert. Deze beperkte plicht staat geen brede gezondheidsvragen toe. Een aanstellingskeuring mag alleen bij een functie met noodzakelijke bijzondere medische eisen; de overheidsregels voor aanstellingskeuringen zegt dat de vacature dit moet noemen en dat een geregistreerde arts de keuring aan het einde van de selectie uitvoert. De arts meldt geschiktheid, geen medische details, aan de werkgever.
Leg een buitenlands diploma uit voordat je voor een waardering betaalt
Begin met de oorspronkelijke titel, instelling, land, datum van afronding en gewone uitleg over vakgebied en studieduur. Nuffic publiceert vergelijkingen per land die de werkgever soms al genoeg context geven.
| Situatie | Route | Beperking |
|---|---|---|
| Het beroep is niet gereglementeerd | Gebruik de gewone uitleg en vraag een IDW-diplomawaardering aan als de werkgever erom vraagt of het niveau onduidelijk blijft. | De waardering adviseert over een Nederlands niveau; ze geeft geen wettelijk recht op een baan. |
| Het beroep is gereglementeerd | Zoek het beroep in de database en vraag erkenning aan bij de bevoegde autoriteit (organisatie die het beroep regelt). | Een IDW-waardering alleen geeft geen toestemming om het beroep uit te oefenen. |
IDW waardeert één diploma per aanvraag. Voor de betaalde werkroute upload je kleurenkopieën van diploma, cijferlijst en geldig identiteitsbewijs. Documenten buiten Nederlands, Engels, Duits of Frans hebben een beëdigde vertaling nodig. Zijn documenten onveilig om op te vragen, dan kan IDW de stukken beoordelen die je wel hebt of een Indicatie Onderwijsniveau (schatting van het opleidingsniveau) geven; leg het ontbrekende bewijs in de aanvraag uit. Documenten verzamelen kan vóór een verhuizing eenvoudiger zijn, zoals de gids over documenten die je voor je verhuizing verzamelt uitlegt.
Maak buitenlands werk en referenties controleerbaar zonder overdrijving
Noem werkgever, plaats en land, datums, functie en relevante taken. Voeg één neutrale contextregel toe voor een onbekende organisatie, bijvoorbeeld: ‘Alfa Market, een supermarktketen met 40 winkels in Syrië’—maar alleen als dat klopt. Een feitelijke regel over een gat kan een verhuizing, cursus, zorgperiode of zoektocht naar werk noemen zonder gezondheids- of familiegegevens te delen. Bewaar contracten, loonstroken, referentiebrieven en portfoliobewijs en scherm niet-relevante persoonsgegevens af voordat je iets deelt.
Vraag een referent voordat je diens contactgegevens deelt. Geef referenties wanneer de werkgever erom vraagt of schrijf ‘referenties op aanvraag’. Screening kan bestaan uit het bellen van de referenties die je zelf gaf. Is een oud bedrijf gesloten of onveilig te benaderen, leg die beperking uit en bied een bereikbare oud-collega, contract, loonstrook, werkvoorbeeld of ander bewijs aan. Een werkgever die openbare online informatie controleert, moet nog steeds aan de privacyvoorwaarden hierboven voldoen.
Noem werkrecht precies en verplaats ID-controle naar onboarding
Je werkrecht hangt af van nationaliteit en verblijfsstatus, niet van de indeling van je cv. De uitleg van Work in NL over werkvergunningen legt uit dat burgers van EU, EER en Zwitserland geen werkvergunning nodig hebben; voor een andere niet-EU-burger heeft een werkgever die meestal vóór de start nodig, afhankelijk van de status. Controleer de gids over werkrechten per verblijfsvergunning. Voeg zo nodig één precieze regel toe, zoals ‘Ik mag in Nederland werken zonder werkgeverssponsoring’—alleen als dat klopt. Upload geen BSN of ID-kopie met je sollicitatie. Bij de start van een nieuwe baan verplichten de overheidsregels over identificatie de werkgever het originele ID te controleren en de wettelijke kopie te bewaren.
Veelvoorkomende sollicitatieproblemen: controleer dit vóór verzending
| Probleem | Controle en volgende actie |
|---|---|
| Het verzoek om documenten is onduidelijk | Open vacature en portal opnieuw. Vraag de genoemde contactpersoon welke velden en bestanden verplicht zijn. |
| De brief past bij elke werkgever | Vervang de algemene motivatie door één organisatiespecifieke reden en één relevant bewijsvoorbeeld. |
| De buitenlandse titel heeft geen duidelijke Nederlandse betekenis | Voeg gewone uitleg over vakgebied en duur toe; gebruik Nuffic of IDW alleen voor een onderbouwde vergelijking. |
| Een referentie is onbereikbaar | Leg het bereikbaarheidsprobleem uit en bied een andere persoon of document aan zonder niet-relevante gegevens te tonen. |
| De portal vraagt vroeg om BSN, ID-kopie, video of gezondheidsgegevens | Vraag vóór delen naar doel, wettelijke grondslag, bewaartermijn en een alternatief. Bewaar het antwoord. |
| Het criterium of de afwijzing kan discrimineren | Bewaar bewijs, vraag naar de reden en neem zo nodig contact op met Discriminatie.nl of het College. |
Ga voor vacatures en zoekkanalen verder met werk vinden zonder vloeiend Nederlands. Controleer vóór je een aanbod aanneemt Nederlandse arbeidsovereenkomsten op proeftijd, uren, loon, vakantiegeld en CAO-bepalingen. Een goed passende sollicitatie geeft de werkgever beter bewijs; geen enkel format garandeert een gesprek of baan.
Officiële bronnen
Officiële bron gecontroleerd: augustus 2026.
- UWV Inspiratieplatform: Een uniek cv maken - Terugkerende cv-informatie die UWV noemt: persoonsgegevens, werkervaring, opleiding, competenties, certificaten en talenkennis, plus de gebruikelijke combinatie van cv en brief.
- UWV Inspiratieplatform: Sollicitatiebrief AI-proof maken - Het advies om de vacature precies te lezen, relevante woorden te gebruiken en passendheid met concrete voorbeelden en resultaten te onderbouwen; de pagina beschrijft techniek, geen wettelijke eisen.
- UWV: Sollicitatieplicht - Activiteiten die voor de sollicitatieplicht bij WW kunnen meetellen, waaronder rechtstreeks en open solliciteren, inschrijving bij een bureau en online solliciteren, plus de plicht bewijs minstens 2 jaar te bewaren.
- Work in NL: Employment agency agreement - Dat een uitzendovereenkomst een arbeidsovereenkomst met het uitzendbureau is: het bureau is de formele werkgever en betaalt het loon, terwijl de opdrachtgever leiding geeft op het werk.
- Autoriteit Persoonsgegevens: Persoonsgegevens van sollicitanten - Grenzen voor BSN, kopieën van identiteitsbewijzen, gezondheidsgegevens en bijzondere persoonsgegevens tijdens werving; alternatieven voor video, identiteitscontrole en de termijnen van 4 weken en 1 jaar.
- Autoriteit Persoonsgegevens: Informatie inwinnen over sollicitanten - Voorwaarden voor online zoeken en screening: een zwaarwegende functierelevante reden, zakelijke informatie, vooraf informeren, gelegenheid tot uitleg en controle van opgegeven referenties.
- Autoriteit Persoonsgegevens: Gegevens over gezondheid bij sollicitaties - Het verbod op algemene gezondheidsvragen, de beperkte meldplicht wanneer een aandoening essentiële taken rechtstreeks onmogelijk maakt en de grenzen aan aanstellingskeuringen.
- College voor de Rechten van de Mens: Vacaturecheck - Voorbeelden van direct en indirect onderscheid in vacatureteksten, functierelevantie bij taaleisen en de mogelijkheid van wettelijke uitzonderingen.
- Rijksoverheid: Medische keuring bij een sollicitatie - Een keuring mag alleen bij noodzakelijke bijzondere medische functie-eisen, moet in de vacature staan en vindt aan het einde van de selectie plaats bij een geregistreerde arts.
- Rijksoverheid: Ongelijke behandeling bij een sollicitatie - Stappen bij vermoedelijke discriminatie: bespreek het met de werkgever, vraag hulp bij een antidiscriminatiebureau, vraag een niet-bindend oordeel van het College of ga naar de rechter.
- IDW: Werken - Diplomawaardering als advies en niet als recht; huidige prijs, documenten, vertaalregels, één diploma per aanvraag, controle van gereglementeerde beroepen en betaling door UWV na goedkeuring.
- IDW: Langere verwerkingstijden - De actuele vertraging: eerste controle na ongeveer 6 werkweken en daarna ongeveer 10 werkweken voor de waardering als het dossier compleet is.
- IDW: Inburgering - De voorwaardelijke route naar één gratis waardering bij bepaalde situaties rond inburgering, naturalisatie of een aanvraag voor onbepaalde tijd, en de uitsluiting na het inburgeringsdiploma.
- NetherlandsWorldwide: Buitenlands diploma waarderen voor werk - Wanneer een werkgever een waardering kan vragen, het adviserende karakter, voorwaarden voor de opleiding, vertaling en de aparte erkenningsroute voor gereglementeerde beroepen.
- Nuffic: Werken in Nederland met een buitenlands diploma - Hoe je de database met gereglementeerde beroepen controleert, de bevoegde autoriteit vindt en landenvergelijkingen gebruikt voordat je een IDW-document bestelt.
- Government.nl: Identificatieplicht - De plicht om bij aanvang van een nieuwe baan een origineel identiteitsbewijs te tonen en de plicht van de werkgever om dan een kopie te maken.
- Work in NL: Werkvergunning - Dat burgers van EU, EER en Zwitserland geen werkvergunning nodig hebben en een werkgever die voor een andere niet-EU-burger meestal vóór de start nodig heeft, afhankelijk van de precieze status.
Bereid je je ook voor op het inburgeringsexamen?
Onze cursussen en gratis oefenmateriaal behandelen elk onderdeel van het examen.
Ontdek de cursussen