Werk zoeken in Nederland als je nog weinig Nederlands spreekt

Je nationaliteit en verblijfsdocument bepalen welk werk je mag doen. IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) en UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) leggen de regels uit. Soms is een tewerkstellingsvergunning (TWV) nodig. Voor sommige situaties heb je een gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid (GVVA) nodig.

Voor werk dat verplicht is voor je opleiding, kunnen andere regels gelden. Dat geldt ook voor verplicht werk voor een opleiding aan een Academie voor Bouwkunst dat aan de voorwaarden voldoet. Controleer bij UWV wanneer geen werkvergunning nodig is (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Kijk naar de voorwaarden voor je opleiding, contract, loon en uren, en naar de melding die je werkgever moet doen.

Zoek vacatures op de eigen website van werkgevers en via EURES (Europees netwerk voor werk zoeken) (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Wil je werk.nl gebruiken, het vacatureportaal van UWV? Begin bij de uitleg van UWV over werken in Nederland (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Een vacaturesite helpt je werk te zoeken. Bij een Work in NL-informatiepunt (Externe website, opent in een nieuw tabblad) kun je vragen stellen over loon, contracten en huisvesting.

Zoek met Engelse én Nederlandse woorden. Probeer Nederlandse functietitels zoals magazijnmedewerker, productiemedewerker, schoonmaker en bezorger. Een Nederlandse titel zegt nog niet welke taal je op het werk nodig hebt. Lees de hele vacature en vraag naar de werktaal voordat je solliciteert.

De woorden in een vacature helpen je beslissen: kun je solliciteren of moet je eerst iets vragen? Kijk in de tabel wat de werkgever met de taaleis bedoelt.

Gebruik voor je sollicitatie de taal van de vacature. Beschrijf eerlijk hoeveel Nederlands je spreekt. Zit je op A2, een basisniveau? Dan kun je bijvoorbeeld schrijven: ‘Nederlands A2, twee lessen per week’. Noem ook de andere talen die je op het werk kunt gebruiken. De gids voor een Nederlands cv en sollicitatie legt uit hoe je die opstelt.

Maak je een portfolio voor Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt (ONA)? Dit onderdeel van het inburgeringsexamen heeft eigen taalregels. DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) vraagt dat je de 2 sollicitatieformulieren van je portfolio in het Nederlands invult. Schrijf ook de brief en het cv in het Nederlands, tenzij al je vacatures in het Engels zijn. In de gids over het ONA-portfolio staan de andere regels voor deze documenten.

Je cv is een overzicht van je opleiding en werkervaring. Gebruik de tabel om je cv en sollicitatie voor te bereiden. Controleer ook of de werkgever in de vacature nog andere documenten vraagt.

Een diplomawaardering geeft advies over het Nederlandse niveau van je diploma. Vraag de werkgever of die een waardering nodig heeft voordat je ervoor betaalt of erop wacht. Voor een gereglementeerd beroep, een beroep dat wettelijk beschermd is, heb je erkenning nodig van de bevoegde instantie voor dat beroep. Een diplomawaardering alleen geeft geen toestemming om dat beroep uit te oefenen. De gids over erkenning van buitenlandse diploma’s helpt je de juiste procedure te kiezen.

Controleer bij KVK (Kamer van Koophandel) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) of het bureau een Waadi-registratie heeft. Waadi staat voor Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs: de wet voor het uitlenen van werknemers. Controleer daarna de onderdelen van het aanbod in de tabel.

Als je gewend bent dat een bemiddelaar je alleen aan een werkgever voorstelt, controleer dan wie hier je werkgever is. Bij uitzendwerk is het uitzendbureau je werkgever. Je werkt bij de inlener (het bedrijf waar je het werk doet).

Extra regels voor huisvesting gelden voor burgers van een ander EU-land die hun vaste woonplaats buiten Nederland hebben en hier tijdelijk komen werken. Voor deze groep moeten huurcontracten die sinds 1 juli 2023 zijn gesloten losstaan van arbeidscontracten. De verhuurder moet de verplichte huurdersinformatie geven in de taal die de huurder het liefst gebruikt. Een andere taal mag ook als de huurder die begrijpt en zich er duidelijk in kan uitdrukken. Vraag ook in andere situaties om aparte contracten. Lees de huurvoorwaarden voordat je het werk aanneemt.

Controleer vóór je eerste dienst deze punten:

• Controleer of je in deze functie mag werken. Een vereiste TWV, GVVA of andere werktoestemming moet al geldig zijn.
• Toon je gecontroleerde werkgever je originele geldige identiteitsbewijs. Je werkgever moet je identiteit vóór de start controleren en een kopie bewaren. Houd het origineel zelf. Controleer wie een onbekende personeelswerver is en waarom die een kopie vraagt voordat je een kopie deelt.
• Regel je BSN voor de loonadministratie. Houd je DigiD-wachtwoord, inloggegevens van je bank, pincode en verificatiecodes voor jezelf.
• Vraag om de officiële naam van de werkgever en schriftelijke afspraken over je functie, werkplek, startdatum, bruto uurloon, verwachte uren, toeslagen, vakantiegeld, contractvorm en cao.
• Bewaar zelf een kopie van je contract en berichten. Noteer elke dienst, pauze en elk gewerkt uur. Vergelijk die later met je loonstrook en de betaling.
• Krijg je huisvesting bij het werk? Vraag het aparte huurcontract en lees wat er met de kamer gebeurt als het werk stopt.

Schriftelijke afspraken nemen niet elk risico weg, maar geven je bewijs. De gids over Nederlandse arbeidscontracten legt tijdelijke contracten, uitzendcontracten, oproepcontracten en contracten met vaste uren uit. Kloppen je loon of uren niet? Vraag de werkgever schriftelijk om correctie en bewaar het antwoord.

Zijn persoonlijke beschermingsmiddelen nodig voor je werk? Dan moet je werkgever die beschikbaar stellen en betalen. Vraag vóór je eerste dienst hoe je die krijgt.

Controleer deze signalen voordat je documenten deelt of geld overmaakt. In de tabel staat wat je bij elk verzoek doet.

Controleer een borg voor huisvesting apart. Vergelijk het verzoek met je huurcontract.

Denk je dat je op internet bent opgelicht? Neem snel contact op met je bank en doe aangifte bij de politie. Bewaar de berichten en betaalgegevens.

Denk je dat discriminatie een rol speelde bij een beslissing over je sollicitatie? Je kunt advies vragen of een formeel oordeel aanvragen. De tabel laat zien waar je terechtkunt.

Bewaar de hele vacature, je sollicitatie, berichten, namen, data en schermafbeeldingen. Schrijf zo snel mogelijk op wat er is gezegd.

Gebruik dit weekplan als begin. Pas de aantallen aan de tijd aan die je hebt.

1. Kies vijf tot tien actuele vacatures waarvan je de eisen voor werktoestemming en taal begrijpt.
2. Noteer per vacature waar je die vond: bij de werkgever, op een officieel portaal, via een uitzendbureau of op een commerciële vacaturesite.
3. Pas het bovenste derde deel van je cv en een kort bericht aan op de taken in de vacature.
4. Solliciteer waar mogelijk via de gecontroleerde website van de werkgever. Bewaar een kopie van de vacature.
5. Benader twee of drie gecontroleerde uitzendbureaus. Geef precies aan wanneer en waar je kunt werken, welke talen je spreekt en welke certificaten je hebt.
6. Bekijk na zeven dagen de uitkomsten: reacties, afwijzingen en eisen waaraan je nog niet voldoet. Kies één aanpassing voor de volgende week.

Krijg je geen reacties of diensten aangeboden? Kijk wat je tegenhoudt. Probeer de aanpassing die bij je situatie past.

Controleer vandaag of je het werk mag doen en bewaar drie vacatures met duidelijke taaleisen. Maak daarna één cv dat klopt. Controleer elke werkgever of elk uitzendbureau en bewaar de afspraken op schrift. Kies werk dat je wettelijk mag beginnen en waarvan je de taken en het aanbod begrijpt.

Gebruik deze gidsen voor je volgende beslissing:

• Nederlandse arbeidscontracten: wat je controleert voordat je tekent
• Buitenlandse diploma’s erkennen: kies de juiste procedure
• Gratis en gesubsidieerde juridische hulp in Nederland