Controleer je werkrecht vóór je je inschrijft
Controleer of je verblijfsstatus werk als zelfstandige toestaat. Voldoet je activiteit aan de ondernemerscriteria, kies dan een rechtsvorm en schrijf je in bij KVK (Externe website, opent in een nieuw tabblad). De inschrijving kost in 2026 € 85,15. Je KVK-inschrijving en je belastingstatus worden apart beoordeeld. Spreek met je klant af welk werk je doet en hoe je wordt betaald. Reserveer daarna geld voor belasting, verzekeringen en pensioen.

Wil je als nieuwkomer een eigen bedrijf beginnen in Nederland? Deze gids helpt je de stappen in de juiste volgorde te zetten.
Mag je als zelfstandige werken?
Je bent burger van de Europese Unie, de Europese Economische Ruimte of Zwitserland
Met de nationaliteit van een EU-land, EER-land of Zwitserland mag je zonder werkvergunning als zelfstandige werken.
Je hebt een andere nationaliteit
Bekijk de aantekening op je verblijfskaart vóór je een opdracht aanneemt. Daar moet staan dat je als zelfstandige mag werken of dat je vrij mag werken. Staat dat er niet, dan heb je een aparte verblijfsvergunning voor arbeid als zelfstandige nodig. Je klant moet ook controleren of je het werk mag doen. De aantekening ‘Arbeid is vrij toegestaan. TWV niet vereist’ betekent dat je vrij mag werken. TWV staat voor tewerkstellingsvergunning. In de gids over werkrechten lees je wat de verschillende aantekeningen betekenen. De IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) legt de aparte vergunning voor zelfstandigen uit.
Heb je de Turkse nationaliteit? Dan geldt het gewone puntensysteem niet voor je aanvraag als zelfstandig ondernemer. Je bedrijf moet wel een wezenlijk Nederlands economisch belang dienen. De RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) beoordeelt dit aan de hand van je ondernemingsplan. Bekijk de IND-regels voor Turkse ondernemers (Externe website, opent in een nieuw tabblad) voordat je de aanvraag voorbereidt.
Je bent een Oekraïense vluchteling
Voor Oekraïense vluchtelingen geldt een aparte regel bij werk als zelfstandige. Heb je geen verblijfsvergunning voor arbeid als zelfstandige, dan moet je klant een TWV voor je krijgen. Je KVK-inschrijving geeft je een bedrijfsnummer, maar geen werkrecht. Je klant moet ook je status controleren. Is de opdracht volgens de wet eigenlijk loondienst, dan kunnen de vergunningsregels voor werknemers gelden.
Je bedrijf inschrijven bij KVK
Ga eerst na of je aan de ondernemerscriteria van KVK voldoet. Zzp (zelfstandige zonder personeel) en zelfstandig werken op basis van opdrachten beschrijven hoe je werkt. Het zijn geen rechtsvormen. KVK kijkt of je zelfstandig producten of diensten aanbiedt en daar een commerciële vergoeding voor krijgt. Ook moet je regelmatig buiten je familie- of vriendenkring werken. KVK vraagt daarnaast naar je klanten, concurrenten, investeringen en risico’s. Ook telt mee of je zelf je werk kunt organiseren.
Een eenmalige bijverdienste voldoet soms niet aan de KVK-criteria. Toch kan het inkomen belast zijn en kunnen de regels voor btw (belasting over de toegevoegde waarde) gelden.
De meeste starters kiezen een eenmanszaak. De stappen hieronder zijn voor die rechtsvorm.
Een eenmanszaak hoeft geen UBO (uiteindelijk belanghebbende) in te schrijven.
Je eenmanszaak kan meerdere activiteiten, handelsnamen en werknemers hebben. Je bent zelf aansprakelijk voor schulden en vorderingen. Een bv (besloten vennootschap) heeft eigen wettelijke rechten en plichten. Een bv vraagt meer formaliteiten. Ook bij een bv kun je persoonlijk aansprakelijk zijn, bijvoorbeeld bij onbehoorlijk bestuur of een persoonlijke garantie. Vergelijk risico’s, verwachte winst en kosten voordat je een rechtsvorm kiest.
Schrijf je vanaf 1 week vóór je startdatum tot uiterlijk 1 week daarna in. De afspraak voor de identiteitscontrole mag al 3 maanden vóór de start plaatsvinden. Ga je zo vroeg naar KVK, dan wordt je inschrijving vanaf 1 week vóór de startdatum officieel.
Zo regel je de inschrijving:
- Bereid het KVK-formulier voor met DigiD (waarmee je inlogt bij de overheid).
- Maak een afspraak op een KVK-kantoor.
- Neem een geldig identiteitsbewijs mee en de adresdocumenten die KVK vraagt.
- Betaal de eenmalige inschrijfvergoeding van € 85,15 in 2026. Je mag deze vergoeding als zakelijke kosten aftrekken.
Voor het formulier heb je een BSN (burgerservicenummer), een handelsnaam en een omschrijving van je activiteiten nodig. Meestal moet je een Nederlands bezoekadres hebben. Is dat een ander adres dan je woonadres? Neem dan een huurcontract, koopcontract of ondertekende toestemming voor het gebruik mee. Woon je in een grensregio, dan mag je een buitenlands adres gebruiken als je kunt aantonen dat je regelmatig in Nederland onderneemt.
Na de inschrijving krijg je bericht van de Belastingdienst
KVK stuurt je gegevens naar de Belastingdienst (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Binnen 10 werkdagen beoordeelt de Belastingdienst of je ondernemer bent voor de btw. Word je voor de btw geregistreerd, dan krijg je twee nummers per post: een btw-id (btw-identificatienummer) en een omzetbelastingnummer. Noteer je KVK-nummer en bewaar de belastingbrieven.
Zet je btw-id op je facturen en openbare bedrijfsinformatie. Gebruik je omzetbelastingnummer alleen voor contact met de Belastingdienst.
Ben je gewend dat één inschrijving ook je belastingstatus bepaalt? Houd hier je KVK-inschrijving, btw-status en ondernemerschap voor de inkomstenbelasting apart.
Maak afspraken vóór je voor een klant begint
Spreek vóór de start af welk werk je doet, wat het kost en wanneer de klant betaalt. Je offerte of overeenkomst van opdracht moet passen bij de echte werkwijze. Werk je via een platform of tussenpersoon? Zoek uit met wie je het contract sluit, wie je werk goedkeurt, wie betaalt en wie het dagelijkse werk aanstuurt. Dat kunnen verschillende partijen zijn. Een tussenpersoon neemt het risico op schijnzelfstandigheid niet weg. Bij schijnzelfstandigheid werk je als opdrachtnemer, terwijl het werk volgens de wet loondienst is.
Zet deze afspraken in de overeenkomst:
- Noem de partijen, het werk, het afgesproken resultaat en hoe de klant het goedkeurt. Leg de begin- en einddatum vast en spreek af wat meerwerk is.
- Leg het uurtarief of de vaste prijs vast, samen met de kosten en of de prijs inclusief btw is. Spreek af wanneer je factureert en wanneer de klant betaalt.
- Spreek af wie eigenaar wordt van wat je maakt. Regel geheimhouding, plichten rond persoonsgegevens en wie apparatuur of toegang levert.
- Leg grenzen aan aansprakelijkheid, verplichte verzekeringen en rechten bij annulering of beëindiging vast. Spreek af hoe je geschillen oplost en het recht van welk land geldt.
- Neem afspraken over zelfstandigheid, vervanging en ondernemersrisico alleen op als je ook echt zo werkt. De tekst van een contract gaat niet boven de dagelijkse praktijk.
Algemene voorwaarden zijn niet verplicht. Gebruik je ze wel, geef de klant dan vóór de overeenkomst een leesbare kopie die de klant kan opslaan. Alleen deponeren bij KVK of een rechtbank is niet genoeg.
Bij Nederlandse opdrachten tussen bedrijven geldt een betaaltermijn van 30 dagen als je niets afspreekt. Een afgesproken termijn is normaal maximaal 60 dagen. Een langere termijn moet te rechtvaardigen zijn en mag geen van beide partijen schaden. Een grootbedrijf moet een mkb-bedrijf (midden- en kleinbedrijf) of zelfstandige leverancier binnen 30 dagen betalen. Na de uiterste betaaldatum kunnen wettelijke handelsrente en minimaal € 40 incassokosten gelden. Voor particuliere klanten zijn er andere aanmaningsregels.
Btw berekenen, factureren en aangeven
Het algemene Nederlandse btw-tarief is in 2026 21%. Het tarief van 9% en vrijstellingen gelden alleen voor bepaalde producten en diensten. Ook bij zorg en onderwijs gelden voorwaarden voor vrijstelling. Controleer of je dienst daaraan voldoet.
Bij werk voor een buitenlandse klant hangen de btw-regels af van de dienst en het soort klant. Bij veel diensten aan een bedrijf in een ander EU-land betaal jij de btw niet: je verlegt die naar de klant. Controleer het btw-nummer van de klant. Zet beide btw-id’s en de tekst ‘btw verlegd’ op de factuur. Meestal moet je de dienst ook opnemen in de opgaaf ICP (intracommunautaire prestaties).
Voor diensten aan buitenlandse particuliere klanten bereken je meestal Nederlandse btw. Er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld voor digitale diensten, vastgoed en evenementen. Controleer vóór je factureert het land van de klant en het soort dienst met het btw-hulpmiddel van de Belastingdienst (Externe website, opent in een nieuw tabblad).
Welke gegevens moeten op je factuur staan?
Een volledige factuur bevat meestal deze gegevens:
- Je officiële naam, of een handelsnaam die is geregistreerd met je adres en plaatsnaam. Vermeld je adres, btw-id en je KVK-nummer als je bent ingeschreven. Zet ook de naam en het adres van de klant op de factuur.
- Een uniek, opeenvolgend factuurnummer en de factuurdatum.
- Een duidelijke omschrijving en de hoeveelheid of omvang van de dienst. Vermeld ook de leverdatum of de datum van een vooruitbetaling.
- Het nettobedrag en waar nodig de prijs per eenheid, het btw-tarief en het btw-bedrag. Vermeld aparte nettobedragen voor leveringen met verschillende btw-tarieven. Gebruik bij vrijstelling of verlegging de verplichte tekst.
- Het btw-id van de klant als dat verplicht is bij een zakelijke EU-transactie.
Vermeld ook het totaalbedrag, de afgesproken betaaltermijn en je bankgegevens. Zo kan de klant betalen. Er kunnen andere factuurregels gelden, bijvoorbeeld bij een vereenvoudigde factuur of een buitenlandse transactie.
Wanneer moet je factureren en btw-aangifte doen?
Stuur de factuur uiterlijk op de 15e dag van de maand na de levering. Gebruik je het factuurstelsel, dan bepaalt de factuurdatum meestal in welk tijdvak je de btw aangeeft. Dat geldt ook als de klant nog niet heeft betaald. Verstuur je de factuur te laat, geef de btw dan aan in het tijdvak waarin je de factuur had moeten sturen. Bij het kasstelsel geef je btw aan op basis van ontvangen betalingen. Controleer welk stelsel voor je bedrijf geldt.
Doe aangifte in Mijn Belastingdienst Zakelijk (Externe website, opent in een nieuw tabblad). In je belastingbrief staat over welk tijdvak je aangifte doet. Dat is meestal per kwartaal. Voor een bedrijf dat in Nederland is gevestigd, moeten maand- en kwartaalaangiften uiterlijk op de laatste dag van de volgende maand binnen zijn. Je betaling moet dan ook binnen zijn. De jaaraangifte over 2026 moet uiterlijk op 31 maart 2027 binnen zijn. Controleer de uiterste datum die voor jou geldt.
Staat er een aangifte klaar, dan moet je die ook doen als je geen omzet hebt. Dat is een nihilaangifte. Na je aangifte stuurt de Belastingdienst geen betaalverzoek. Gebruik zelf het betalingskenmerk en betaal op tijd. Blijf elke gevraagde aangifte doen totdat het portaal of een brief meldt dat de plicht is gestopt.
Past de kleineondernemersregeling bij je bedrijf?
De KOR (kleineondernemersregeling) is in 2026 vrijwillig voor btw-ondernemers die in Nederland zijn gevestigd. De omzet die meetelt mag maximaal € 20.000 zijn, zowel in het kalenderjaar waarin je je aanmeldt als in het vorige kalenderjaar. De KOR-voorwaarden van de Belastingdienst (Externe website, opent in een nieuw tabblad) leggen uit welke omzet meetelt.
Wil je de KOR gebruiken, volg dan deze stappen:
- Wacht totdat je beide btw-nummers hebt.
- Meld je in Mijn Belastingdienst Zakelijk aan. Doe dit minstens 4 weken vóór de gewenste ingangsdatum.
- Blijf aangifte doen totdat je bevestigingsbrief de ingangsdatum noemt.
Je kunt op zijn vroegst vanaf het volgende kwartaal of aangiftetijdvak deelnemen.
Met de KOR bereken je normaal geen btw en doe je geen gewone btw-aangifte. Je mag ook geen btw op aankopen aftrekken. Heb je eerder btw op investeringen afgetrokken, dan moet je die aftrek mogelijk aanpassen.
Verkoop je grond of gebouwen die je voor je bedrijf gebruikt, of rechten daarop? Dan blijven de gewone btw-regels gelden. Dat geldt ook voor nieuwe of bijna nieuwe vervoermiddelen die je aan een ander EU-land levert. Soms moet je een incidentele btw-aangifte doen. Bekijk de uitleg over incidentele btw-aangifte van de Belastingdienst (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Moet je aangifte doen, vraag die dan na het betreffende kwartaal zelf schriftelijk aan bij je belastingkantoor.
Komt je jaaromzet door één transactie boven € 20.000? Dan moet je over die hele transactie btw berekenen en je direct afmelden voor de KOR. Wil je vrijwillig stoppen, meld je dan minstens 4 weken vóór het gewenste aangiftetijdvak af. Na het stoppen kun je de rest van dat kalenderjaar en het volgende jaar niet opnieuw deelnemen.
Inkomstenbelasting over je werk als zelfstandige
Bij een eenmanszaak is je winst de omzet min de toegestane zakelijke kosten. Je KVK-inschrijving en btw-status maken je niet automatisch ondernemer voor de inkomstenbelasting. De Belastingdienst kijkt onder meer naar zelfstandigheid, voortzetting van het bedrijf, verwachte winst, omvang, klanten en ondernemersrisico.
Is je werk geen loondienst, maar ben je ook geen ondernemer voor de inkomstenbelasting? Geef het inkomen dan aan als inkomsten uit overig werk. De kosten voor dat werk kunnen wel aftrekbaar zijn. Je hebt geen recht op ondernemersaftrek of mkb-winstvrijstelling.
Trek alleen het zakelijke deel van je kosten af. Privé-uitgaven verlagen je bedrijfswinst niet. Verdeel gemengde telefoon-, reis- en apparatuurkosten over zakelijk en privégebruik. Een werkruimte thuis is alleen in beperkte gevallen aftrekbaar. Kosten van een bedrijfsmiddel dat langer meegaat, moet je soms over meerdere jaren aftrekken. Btw terugvragen en kosten aftrekken voor de inkomstenbelasting zijn twee aparte berekeningen.
Bij winst uit je bedrijf of inkomsten uit overig werk kun je ook een aparte Zvw-aanslag krijgen. In 2026 is het bijdragepercentage 4,85%, tot een maximumbijdrage-inkomen van € 79.409. Je belastingaangifte berekent de grondslag en houdt rekening met ander inkomen. Je kunt tijdens het jaar voorlopige aanslagen inkomstenbelasting en Zvw aanvragen of wijzigen.
De gids over inkomstenbelasting voor nieuwkomers legt box 1 (inkomen uit werk en woning) en de aangifte over het migratiejaar uit.
Welke aftrek kun je in 2026 gebruiken?
Eerst verlagen de aftrekbedragen je winst. Daarna bereken je de mkb-winstvrijstelling van 12,7% over de winst die overblijft na de ondernemersaftrek. In de tabel staan de voorwaarden per regeling.
Brede tabellen kun je horizontaal scrollen.
| Regeling | Bedrag in 2026 | Belangrijkste voorwaarden |
|---|---|---|
| Zelfstandigenaftrek | € 1.200 | Je bent ondernemer voor de inkomstenbelasting en voldoet aan het urencriterium (de eisen aan hoeveel tijd je aan je bedrijf besteedt). De aftrek is de helft als je op 1 januari 2026 de leeftijd voor AOW (Algemene Ouderdomswet, het wettelijke ouderdomspensioen) had bereikt. Een onbenut bedrag waar je recht op hebt, kun je maximaal 9 jaar doorschuiven. |
| Startersaftrek | € 2.123 extra | Je hebt recht op zelfstandigenaftrek. Je was in minstens 1 van de vorige 5 jaren geen ondernemer en gebruikte in die jaren maximaal tweemaal zelfstandigenaftrek. De aftrek is de helft als je op 1 januari 2026 de AOW-leeftijd had bereikt. |
| Mkb-winstvrijstelling | 12,7% van de winst na ondernemersaftrek | Je bent ondernemer voor de inkomstenbelasting. De vrijstelling wordt automatisch toegepast en heeft geen urencriterium. Bij verlies verlaagt de vrijstelling ook je fiscale verlies. |
De zelfstandigenaftrek is normaal niet hoger dan je winst vóór ondernemersaftrek. Heb je recht op startersaftrek, dan geldt die beperking niet. Een onbenut bedrag kun je in de volgende 9 jaar gebruiken. Dat mag alleen voor de winst boven de zelfstandigenaftrek van dat latere jaar.
Voor het urencriterium moet je in een kalenderjaar minstens 1.225 uur aan je bedrijf besteden. Begin je halverwege het jaar, dan blijft de eis 1.225 uur. Ook administratie, klanten zoeken en productontwikkeling kunnen meetellen. Je moet die uren echt hebben gemaakt en vastgelegd. Noteer per datum wat je hebt gedaan, zodat je uren aannemelijk zijn.
Normaal moet je ook meer dan de helft van je totale werktijd aan je bedrijf besteden. Was je in minstens 1 van de vorige 5 jaren geen ondernemer, dan geldt deze tweede eis niet.
In 2026 is het belastingvoordeel van de ondernemersaftrek en mkb-winstvrijstelling begrensd op een tarief van 37,56%.
Wat betekent de aftrek voor je belastbare winst?
Voorbeeld: je bent in 2026 starter, hebt de AOW-leeftijd nog niet bereikt en voldoet aan de aftrekvoorwaarden. Je winst vóór ondernemersaftrek is € 40.000. Na € 1.200 zelfstandigenaftrek en € 2.123 startersaftrek blijft € 36.677 over. De mkb-winstvrijstelling van 12,7% is ongeveer € 4.658. Je belastbare winst is dan ongeveer € 32.019. De aftrek verlaagt dus de winst waarover je belasting betaalt met ongeveer € 7.981. Je bespaart geen € 7.981 aan belasting. Hoeveel belasting je betaalt, hangt af van tarieven, heffingskortingen en ander inkomen.
Controleer of je opdracht schijnzelfstandigheid oplevert
Bij schijnzelfstandigheid heet iemand opdrachtnemer, terwijl het werk volgens de wet loondienst is. De Wet DBA (deregulering beoordeling arbeidsrelaties) gaat over de verantwoordelijkheden van opdrachtgever en opdrachtnemer. Bij de beoordeling tellen alle omstandigheden samen mee.
Deze punten tellen mee bij de beoordeling:
- Het soort werk, hoelang het duurt en wie bepaalt hoe en wanneer je werkt.
- Hoe je werk binnen de organisatie van de klant past en of je het werk zelf moet doen.
- Hoe de overeenkomst tot stand kwam, hoe de vergoeding wordt bepaald en betaald, en hoeveel je verdient.
- Je ondernemersrisico en hoe je buiten deze opdracht als ondernemer werkt.
Geen enkel punt bepaalt de uitkomst alleen. Een hoog tarief, meerdere klanten, een bv of een afspraak over vervanging bewijzen op zichzelf niet dat je zelfstandig bent. Werk je via een platform of tussenpersoon, kijk dan wie het werk aanstuurt. Let ook op de eindklant. Stel vast wie juridisch je opdrachtgever is.
De Belastingdienst handhaaft sinds 1 januari 2025 weer volgens de gewone regels. Correcties gaan normaal niet verder terug dan die datum. Bij kwaadwillendheid of het negeren van aanwijzingen kunnen correcties wel verder teruggaan, meestal maximaal 5 jaar. In 2026 kan de Belastingdienst vergrijpboetes opleggen bij opzet of grove schuld. De Belastingdienst legt naar eigen zeggen in 2026 geen verzuimboetes op.
Sinds 6 september 2024 beoordeelt de Belastingdienst geen nieuwe modelovereenkomsten. Goedgekeurde overeenkomsten die op die datum geldig waren, kun je tot en met 31 december 2029 gebruiken. Dat geldt ook als er een eerdere einddatum op staat. De echte werkwijze moet wel overeenkomen met de afspraken.
De voorgestelde Zelfstandigenwet geldt nog niet. Er is wel een aparte wet aangenomen over een rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst bij een laag uurtarief. Die wet gaat in op 31 december 2026.
Bepaalt de klant hoe je binnen zijn organisatie werkt en draag je weinig ondernemersrisico? Controleer dan of het werk eigenlijk loondienst is. Bespreek een duidelijk resultaat, vrijheid om zelf te bepalen hoe en wanneer je werkt, en echt ondernemersrisico. Beoordeel daarna opnieuw alle feiten samen met je klant.
Regel dekking voor ziekte, schade en pensioen
Bij werk als zelfstandige krijg je niet automatisch werknemersverzekeringen of een pensioenregeling. Reken de kosten van die dekking mee in je tarief. Vergelijk je tarief pas daarna met het bruto uurloon van een werknemer. Kijk per risico welke dekking je nodig hebt.
- Ziekte en arbeidsongeschiktheid: vergelijk een particuliere AOV (arbeidsongeschiktheidsverzekering) met een vrijwillige Ziektewet- of WIA-verzekering (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen, voor langdurige arbeidsongeschiktheid) via UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen) (Externe website, opent in een nieuw tabblad).
- Aansprakelijkheid: een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering dekt letsel of schade aan spullen. Een beroepsaansprakelijkheidsverzekering dekt financiële schade door een beroepsfout. Je beroep, sector of klant kan dekking verplicht stellen.
- Zwangerschap: voldoe je aan de voorwaarden, dan kun je een ZEZ-uitkering (Zelfstandige en Zwanger) krijgen.
- Laag inkomen: vraag je gemeente of je in aanmerking komt voor steun via het Bbz (Besluit bijstandverlening zelfstandigen). De gemeente beoordeelt je situatie en je bedrijf.
- Werkloosheid: met opdrachten als zelfstandige bouw je normaal geen WW-rechten (Werkloosheidswet) op. Zorg voor een noodbuffer en controleer je afspraken over beëindiging en opzegging.
- Pensioen: je bouwt doorgaans 2% AOW op per verzekerd jaar. Als nieuwkomer krijg je daardoor mogelijk geen volledige AOW. Een pensioenregeling voor je bedrijfstak kan verplicht zijn. Anders kun je een lijfrente of andere privévoorziening overwegen.
Een AOV is meestal vrijwillig. Voor vrijwillige UWV-verzekeringen telt je eerdere verzekering mee. Je moet je normaal binnen 13 weken na het einde van je verplichte werknemersverzekering aanmelden.
Bij de gebruikelijke UWV-route moet je in het jaar vóór je zelfstandig wordt verplicht verzekerd zijn geweest voor ziekte en arbeidsongeschiktheid. Een onderbreking mag maximaal 60 dagen duren. Blijf je daarnaast in loondienst, dan kun je je op elk moment aanmelden. Je moet dan minstens 3 jaar verplicht verzekerd zijn geweest. Vraag UWV welke route voor jou geldt als je stopt met je baan of minder gaat werken.
Een verplichte basisverzekering tegen arbeidsongeschiktheid is nog een voorstel. Het wetsvoorstel Wet BAZ (basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen) is op 23 maart 2026 naar de Tweede Kamer gestuurd. De regels en ingangsdatum staan nog niet vast. Houd de dekking die je nodig hebt zolang het voorstel wordt besproken.
Als de Nederlandse verzekeringsregels voor je gelden, moet je ook als zelfstandige een Nederlandse basiszorgverzekering hebben. De gids over zorgverzekeringen helpt je deze plicht te controleren, ook bij grensoverschrijdende situaties.
Houd je administratie, bankzaken en uiterste datums bij
Regel je administratie en betalingen als volgt:
- Bewaar facturen, contracten, bankgegevens en de onderliggende administratie minstens 7 jaar. Voor gegevens over onroerende zaken en de btw-Unieregeling binnen het éénloketsysteem (OSS) geldt 10 jaar. Bewaar digitale gegevens digitaal, samen met de programma’s waarmee je ze kunt lezen en doorzoeken.
- Controleer de rekeningvoorwaarden van je bank. Een eenmanszaak hoeft wettelijk geen zakelijke bankrekening te hebben. Je bank kan zakelijk gebruik van een privérekening wel verbieden. Met een aparte rekening houd je beter zicht op btw, kosten en openstaande facturen.
- Houd btw-tijdvakken, eventuele opgaven ICP, de jaarlijkse inkomstenbelasting, voorlopige aanslagen en Zvw bij. Noteer ook wanneer verzekeringen worden verlengd en contracten eindigen. Een programma of een adviseur is niet verplicht. Zakelijke kosten daarvoor kunnen aftrekbaar zijn.
Je eenmanszaak stoppen
Stop je eenmanszaak in deze volgorde:
- Rond opdrachten af of draag ze over.
- Incasseer openstaande facturen.
- Betaal je schulden.
- Bepaal wat er met voorraad en bedrijfsmiddelen gebeurt.
- Controleer opzegtermijnen, openstaande vorderingen en dekking voor latere vorderingen.
- Beëindig contracten en verzekeringen of pas ze aan.
- Schrijf je uit bij KVK.
Na je uitschrijving informeert KVK de Belastingdienst. Blijf elke aangifte doen die in Mijn Belastingdienst Zakelijk wordt gevraagd. Wacht op de brief over de laatste btw-aangifte. Gaan bedrijfsmiddelen waarvoor je eerder btw hebt afgetrokken naar privégebruik? Dan moet je mogelijk btw over hun actuele waarde betalen.
Geef het resultaat van het stoppen aan in de inkomstenbelasting over het jaar waarin je stopt. Daar kan stakingswinst bij horen: winst die ontstaat doordat je de onderneming beëindigt.
Bewaar je administratie de volledige bewaartermijn.
Vraag je bank hoelang de rekening na je uitschrijving open kan blijven. Sla bankafschriften op en bewaar de eindadministratie voordat je de rekening en je toegang sluit.
Veelvoorkomende problemen oplossen
Je klant stuurt je aan als een werknemer
Een contract kan geen werk veranderen dat in de praktijk loondienst is. Bekijk wie je uren, werkwijze, werkplek en verlof bepaalt. Leg vast hoe je werk binnen een team past. Noteer wie het risico draagt als werk opnieuw moet of een klant niet betaalt. Controleer of iemand je echt kan vervangen. Verander samen de werkwijze of kies voor loondienst. De gids over arbeidsovereenkomsten legt uit welke werknemersbescherming dan geldt.
Je klant betaalt niet op tijd
Controleer of de juiste juridische klant een geldige factuur heeft gekregen. Ga na of de klant het geleverde werk betwist. Stuur een schriftelijke herinnering, bewaar bewijs van levering en volg je contract. Bij een Nederlandse zakelijke schuld kunnen wettelijke handelsrente en minimaal € 40 incassokosten gelden vanaf de dag na de uiterste betaaldatum. Stuur een particuliere klant eerst een aanmaning waarin de incassokosten staan. Wacht totdat de betaaltermijn van 14 dagen is afgelopen voordat je die kosten rekent. Vraag advies voordat je verdere stappen zet bij een betwiste of buitenlandse vordering.
Je eerste belastingaanslagen komen tegelijk
Werk je boekhouding en winstschatting bij. Houd btw apart en vraag voorlopige aanslagen inkomstenbelasting en Zvw aan. Verander de schatting als je winst of ander inkomen verandert. Kun je niet op tijd betalen, neem dan vóór de uiterste datum contact op met de Belastingdienst. Je moet de aangifte nog steeds doen.
Je vergunning staat werk als zelfstandige niet toe
Zorg dat je de benodigde toestemming hebt vóór je werk aanneemt of factureert. Bij Oekraïense vluchtelingen zonder verblijfsvergunning voor arbeid als zelfstandige moet de klant een TWV krijgen. Vraag IND welke route geldt. Een KVK-nummer, contract of platformaccount verandert de aantekening op je verblijfskaart niet. Is het werk volgens de wet loondienst, dan heeft je klant mogelijk de werknemersroute nodig.
Heb je vragen over belasting, je vergunning of je arbeidsrelatie? Vraag vóór je eerste factuur advies aan de bevoegde instantie of een gekwalificeerde adviseur.
- Auteur
- Door Inburgering.org team
- Reviewer
- Gereviewd door Kirill Svavolia
Officiële bronnen
- KVK: Kan ik mij als zzp’er inschrijven? (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - waarom zzp en zelfstandig werken op basis van opdrachten manieren van werken zijn en geen rechtsvormen
- Business.gov.nl: Wanneer ben je ondernemer in Nederland? (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - waarom KVK, de btw en de inkomstenbelasting elk een eigen beoordeling hebben
- Business.gov.nl: Inschrijven bij KVK (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de inschrijfperiode en eisen voor DigiD, BSN en het Nederlandse bedrijfsadres
- KVK: Inschrijfvergoeding (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de eenmalige inschrijfvergoeding van € 85,15 in 2026 en de aftrekbaarheid ervan
- KVK: Moet je organisatie UBO’s inschrijven? (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - waarom een eenmanszaak geen uiteindelijk belanghebbende hoeft in te schrijven
- KVK: Eenmanszaak (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - persoonlijke aansprakelijkheid, handelsnamen, activiteiten en personeel
- Business.gov.nl: Werkvergunningen voor zelfstandigen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de werkrechten van EU-, EER- en Zwitserse burgers en de benodigde aantekeningen voor anderen
- IND: Verblijfsvergunning zelfstandig ondernemer (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de aparte verblijfsvergunning voor arbeid als zelfstandige en de voorwaarden
- Business.gov.nl: Btw-tarieven en vrijstellingen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de tarieven van 21% en 9% en de voorwaarden voor vrijstelling per dienst
- Business.gov.nl: Btw op diensten in het buitenland (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de verschillende btw-regels voor buitenlandse bedrijven en particuliere klanten
- Business.gov.nl: Factuureisen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - verplichte factuurgegevens, de verzendtermijn en unieke opeenvolgende nummers
- Business.gov.nl: Btw-aangifte doen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - toegewezen aangiftetijdvakken, nihilaangiften en uiterste aangifte- en betaaldatums
- Belastingdienst: Voorwaarden KOR (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de omzetgrens van € 20.000 in het aanmeldjaar en vorige kalenderjaar en welke omzet meetelt
- Belastingdienst: Aanmelden voor de KOR (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - online aanmelden minstens 4 weken vóór de gewenste ingangsdatum en aangifte blijven doen tot de bevestiging
- Belastingdienst: Afmelden voor de KOR (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - btw over de transactie die de omzetgrens overschrijdt, direct afmelden en tijdelijk niet opnieuw kunnen deelnemen
- Belastingdienst: Controleer of je ondernemer bent voor de inkomstenbelasting (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de aparte beoordeling van ondernemerschap voor de inkomstenbelasting
- Belastingdienst: Zakelijke kosten (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - aftrek van zakelijke kosten, gemengde uitgaven en bedrijfsmiddelen
- Belastingdienst: Zelfstandigenaftrek 2026 (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de aftrek van € 1.200, € 2.123 extra voor starters, de grens aan het belastingvoordeel en doorschuiven van onbenutte aftrek
- Belastingdienst: Mkb-winstvrijstelling (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de vrijstelling van 12,7%, de volgorde van de aftrek en het ontbreken van een urencriterium
- Belastingdienst: Urencriterium (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de eis van 1.225 uur, de extra tijdseis en de uitzondering voor starters
- Belastingdienst: Bijdragepercentages Zvw 2026 (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - het tarief van 4,85% en het maximumbijdrage-inkomen van € 79.409 in 2026
- Belastingdienst: Voorlopige aanslag voor een startende ondernemer (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - een voorlopige aanslag aanvragen en wijzigen om te voorkomen dat belastingaanslagen tegelijk komen
- Rijksoverheid: Vragen over schijnzelfstandigheid (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de beoordeling van alle omstandigheden samen, ook bij platforms en tussenpersonen
- Belastingdienst: Handhaving arbeidsrelaties (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - correcties vanaf 2025 en het boetebeleid in 2026
- KVK: Wet DBA (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de gevolgen voor opdrachtgever en opdrachtnemer en waarom de feitelijke werkwijze bepalend is
- KVK: Algemene voorwaarden aan je klant geven (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - voorwaarden vóór de overeenkomst beschikbaar stellen en waarom alleen deponeren niet genoeg is
- Business.gov.nl: Betaaltermijnen en incassokosten (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - zakelijke betaaltermijnen, wettelijke handelsrente en incassokosten
- Business.gov.nl: Bedrijfsverzekeringen regelen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - bedrijfs- en beroepsaansprakelijkheid en verzekeringseisen van een beroep, sector of klant
- UWV: Vrijwillige verzekering voor zelfstandigen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - voorwaarden voor vrijwillige ziekte- en arbeidsongeschiktheidsverzekering en de aanvraagtermijn van 13 weken
- Business.gov.nl: Pensioen voor zelfstandigen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - AOW, verplichte pensioenregelingen en particuliere pensioenmogelijkheden
- SVB (Sociale Verzekeringsbank): AOW opbouwen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de opbouw van 2% per verzekerd jaar en waarom nieuwkomers soms geen volledige AOW krijgen
- Business.gov.nl: Administratie bewaren (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - bewaartermijnen van 7 en 10 jaar en digitale toegankelijkheid
- KVK: Heb je een zakelijke bankrekening nodig? (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de wettelijke regel voor een eenmanszaak en de rekeningvoorwaarden van de bank
- KVK: Wat je moet doen na uitschrijving (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de melding van KVK aan de Belastingdienst, aangifte blijven doen en gegevens bewaren
- Business.gov.nl: Laatste btw-aangifte bij het stoppen van je bedrijf (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - btw over achterblijvende bedrijfsmiddelen en aangifte blijven doen tot de Belastingdienst het einde bevestigt
- KVK: Mijn inschrijvingen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de mogelijkheid om 3 maanden van tevoren een afspraak te hebben en wanneer de inschrijving officieel wordt
- Belastingdienst: Btw-identificatienummer en omzetbelastingnummer (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - het verschillende gebruik van beide nummers en de beoordeling binnen 10 werkdagen
- KVK: Besloten vennootschap (bv) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - eigen rechtspersoonlijkheid, formaliteiten en uitzonderingen op de bescherming tegen persoonlijke aansprakelijkheid
- Ondernemersplein (overheidsinformatie voor ondernemers): Bestuurdersaansprakelijkheid en persoonlijke aansprakelijkheid (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - persoonlijke aansprakelijkheid bij onbehoorlijk bestuur en persoonlijke garanties
- Belastingdienst: Factuureisen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - verplichte gegevens, prijzen per eenheid waar nodig en afwijkende factuurregels
- Belastingdienst: Uiterste aangifte- en betaaldatums (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de uiterste aangifte- en betaaldatums per maand, kwartaal en jaar in 2026 voor in Nederland gevestigde bedrijven
- Belastingdienst: Btw bij uitgezonderde diensten in het buitenland (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - uitzonderingen voor onder meer digitale diensten, vastgoed en evenementen
- Belastingdienst: Hulpmiddel btw bij internationale diensten (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - het soort dienst en het land van de klant controleren vóór je factureert
- Belastingdienst: Wat meedoen met de KOR betekent (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - geen gewone btw-aangiften, geen aftrek van voorbelasting en mogelijke herziening bij investeringen
- Belastingdienst: Wanneer ben je ondernemer voor de inkomstenbelasting? (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de beoordeling van ondernemerschap en inkomsten uit overig werk
- Belastingdienst: Inkomsten uit overig werk in 2026 (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - aftrekbare kosten en het ontbreken van recht op ondernemersaftrek
- Belastingdienst: Bedrijfsruimte (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de beperkte aftrek voor een werkruimte thuis
- Business.gov.nl: Mkb-winstvrijstelling (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - het ontbreken van een urencriterium voor de winstvrijstelling
- Belastingdienst: Geen nieuwe modelovereenkomsten meer (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - het stoppen met beoordelen op 6 september 2024 en het gebruik van bestaande geldige goedkeuringen tot en met 2029
- Rijksoverheid: Hulpmiddelen voor het beoordelen van arbeidsrelaties (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de keuzehulp geeft een aanwijzing en soms moet de feitelijke werkwijze veranderen
- Rijksoverheid: Voorstel Zelfstandigenwet (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - het wetsvoorstel ligt in oktober 2026 ter consultatie voor
- Staatsblad (officiële publicatie van wetten en besluiten) 2026, 207: Ingangsdatum rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst bij een laag uurtarief (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de afzonderlijke aangenomen wet gaat op 31 december 2026 in
- Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 96 (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - minimale zakelijke incassokosten en de aanmaning met een betaaltermijn van 14 dagen voor consumenten
- UWV: ZEZ-uitkering bij zwangerschap (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de voorwaarden voor een zwangerschapsuitkering voor zelfstandigen
- Rijksoverheid: Regels bijstand voor zelfstandigen (Bbz) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de beoordeling door de gemeente en verschillende vormen van steun aan ondernemers
- Rijksoverheid: Wetsvoorstel Wet BAZ ingediend (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - het aanbieden van het wetsvoorstel aan de Tweede Kamer op 23 maart 2026
- KVK: Voorgestelde verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - het voorstel geldt nog niet en de regels en ingangsdatum staan nog niet vast
- SVB: Vragen over de verzekering voor de Wlz (Wet langdurige zorg) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de Nederlandse zorgverzekeringsplicht hangt af van welke verzekeringsregels van toepassing zijn
- KVK: Wat je moet regelen voordat je je bedrijf stopt (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - voorbereidingen voor het stoppen en verzekeringsdekking voor latere vorderingen
- Ondernemersplein: Buitenlandse zzp’er inhuren (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de Nederlandse regels over werkrechten en de uitzondering voor Oekraïense vluchtelingen
- Belastingdienst: Incidentele btw-aangifte (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - wanneer een ondernemer die normaal is vrijgesteld toch een btw-aangifte moet aanvragen
- Belastingdienst: Factuurstelsel (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - btw boeken op de factuurdatum en de uitzondering voor te laat verstuurde facturen
- Staatsblad 2012, 647: Zakelijke incassokosten (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de minimale incassokosten van € 40 en het moment waarop die verschuldigd worden
- Rijksoverheid: Betalingsherinneringen en incassokosten (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - de betaaltermijn van 14 dagen voor consumenten en het vermelden van de incassokosten in de aanmaning
- Belastingdienst: Inloggen en machtigen voor Mijn Belastingdienst Zakelijk (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - toegang tot het zakelijke belastingportaal en inlogmogelijkheden per rechtsvorm
- KVK: Opdrachten controleren op schijnzelfstandigheid (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - aansturing door de klant, werken binnen diens organisatie, ondernemersrisico en opdrachten met een afgesproken resultaat
- IND: Turkse zelfstandigen (Externe website, opent in een nieuw tabblad)