Inkomstenbelasting in Nederland voor nieuwkomers: het M-formulier voor je migratiejaar, waarom teruggaven gebruikelijk zijn, en de 30%-regeling

De Nederlandse inkomstenbelasting loopt grotendeels vanzelf. Je werkgever houdt op elke salarisbetaling belasting in, en voor veel mensen is dat het einde van het verhaal. Het jaar waarin je hierheen verhuist is anders. Je woonde maar een deel van het jaar in Nederland, dus de standaard online aangifte past niet, en de Belastingdienst gebruikt in plaats daarvan een speciale migratieaangifte: de M-aangifte, van oudsher het papieren 'formulier M' (M van migratie). Die aangifte eindigt vaak in een teruggave. Los daarvan komen werknemers die vanuit het buitenland zijn geworven mogelijk in aanmerking voor de 30%-regeling (expatregeling), die een deel van het salaris tot 5 jaar lang belastingvrij maakt. Deze gids behandelt beide onderwerpen, plus de deadlines, de brieven, en de problemen waar nieuwkomers in de praktijk tegenaan lopen.

Elke loonstrook toont je brutoloon, je nettoloon, en het bedrag daartussen: de loonheffing. Je werkgever houdt dit in en betaalt het namens jou aan de Belastingdienst. Het omvat loonbelasting plus premies volksverzekeringen voor AOW en langdurige zorg. De officiële regel is kort: loonbelasting is een voorheffing op de inkomstenbelasting. De jaarlijkse aangifte inkomstenbelasting berekent vervolgens je werkelijke belasting over het hele jaar. Is er te veel ingehouden, dan krijg je het verschil terug. Is er te weinig ingehouden, dan betaal je de rest. De gids over Nederlandse arbeidscontracten legt uit hoe je de loonstrook en de jaaropgaaf achter deze cijfers leest.

De aangifte verdeelt je inkomen over drie boxen. Vrijwel alle nieuwkomers met een baan hebben alleen met Box 1 te maken. Box 3 wordt relevant zodra je spaargeld en beleggingen boven het belastingvrije bedrag uitkomen.

De eerste schijf van Box 1, 35,75%, is voor het grootste deel geen inkomstenbelasting: 27,65 procentpunt zijn premies volksverzekeringen en 8,10 punt is inkomstenbelasting. Heffingskortingen verlagen daarna de aanslag. Je werkgever past die al toe bij de maandelijkse inhouding. Dit is waarom de inhouding op je loonstrook ver onder 35,75% van je brutosalaris ligt.

De M-aangifte bestaat voor één situatie: je woonde maar een deel van het jaar in Nederland, omdat je immigreerde of emigreerde. Ze vervangt de standaardaangifte voor dat ene jaar. Het jaar erna doe je een normale aangifte, net als iedereen.

Je doet de aangifte online. Log in bij Mijn Belastingdienst met je DigiD of met een EU-erkend inlogmiddel uit een ander EU-land. Kies onder 'Inkomstenbelasting' de aangifte voor mensen die een deel van het jaar buiten Nederland woonden: 'Aangifte inkomstenbelasting voor belastingplichtigen die een deel van het jaar buiten Nederland wonen'. De online migratieaangifte opent later dan de standaardaangifte: de versie voor 2025 werd op 1 mei 2026 beschikbaar. Online aangifte doen werkt voor de afgelopen 5 jaar.

Kun je of wil je niet online aangifte doen, vraag dan het papieren belastingaangifteformulier M aan bij de Belastingdienst. Het komt binnen 2 weken aan. De papieren M-formulieren bestaan alleen in het Nederlands, dus de meeste mensen zijn beter af met de online versie plus een vertaalhulpmiddel, of met hulp. Waar je in het Engels hulp kunt vinden, staat verderop bij veelvoorkomende problemen.

De loonheffing op je loonstrook is een voorschot, berekend per maand. De aangifte berekent het uiteindelijke bedrag over je werkelijke inkomen voor het hele jaar. In een migratiejaar komen die twee bedragen meestal niet overeen, omdat je maar een deel van het jaar een Nederlands salaris verdiende. De Belastingdienst noemt zelf 'u woonde maar een deel van het jaar in Nederland en had loon' als een standaardsituatie waarin je geld terugkrijgt.

Een voorbeeld: je komt aan op 1 september 2026 en begint aan een baan van €4.000 bruto per maand. Van september tot december houdt je werkgever loonheffing in op vier salarisbetalingen. Je werkelijke Nederlandse jaarinkomen over 2026 is €16.000. De M-aangifte berekent de uiteindelijke belasting over die €16.000, inclusief je heffingskortingen. Tellen de vier maanden inhouding op tot meer dan dat uiteindelijke bedrag, dan wordt het verschil na de aanslag aan je terugbetaald.

De teruggave komt pas nadat je aangifte hebt gedaan. Aangifte doen is vrijwillig als je niets verschuldigd bent en geen aangiftebrief hebt ontvangen, en het loont altijd wanneer de teruggave meer bedraagt dan de teruggavegrens (€18 voor 2025). Je kunt tot 5 jaar terug aangifte doen: de aangifte over 2025 kan tot 31 december 2030 worden ingediend. Na het indienen van een M-aangifte hoor je meestal binnen 3 maanden iets.

De aangiftebrief is de brief die je vertelt dat je aangifte moet doen. Krijg je er een, dan is aangifte doen verplicht. Voor een standaardjaar komt de brief doorgaans in februari en is de deadline 1 mei. Migratiejaren lopen later: de online M-aangifte opent op 1 mei, en voor het migratiejaar 2025 stelde de Belastingdienst de deadline op 1 juli 2026. De datum in jouw eigen brief is degene die telt. De brief over de M-aangifte gaat naar je Nederlandse woonadres, mits je gegevens in de BRP (de gemeentelijke basisregistratie personen) kloppen. Correct registreren staat beschreven in de gids over BSN en inschrijving bij de gemeente.

Je kunt ook zonder brief een aangifteplicht hebben. Verwacht je meer dan de aanslaggrens te moeten betalen (€57 over 2025), dan moet je aangifte doen zonder op een uitnodiging te wachten. Verwacht je geld terug te krijgen, dan is aangifte doen je eigen keuze, en meestal een voordelige.

Heb je meer tijd nodig, vraag dan voor je deadline verstrijkt uitstel aan. Voor migratie- en buitenlandaangiften werkt dit niet online. Download het formulier 'Aanvraag uitstel aangifte inkomstenbelasting' en stuur het op, of regel het telefonisch via de Belastingtelefoon Buitenland. Uitstel zet de renteregel niet stil: wordt een te betalen aanslag na 1 juli opgelegd, dan rekent de Belastingdienst rente vanaf 1 juli. Uitstel verlengt ook de eigen termijn van de Belastingdienst. De periode van jouw uitstel wordt opgeteld bij de 3 jaar die zij hebben voor de definitieve aanslag.

De expatregeling, nog algemeen bekend als de 30%-regeling, laat je werkgever tot 30% van je salaris onbelast uitbetalen, als vergoeding voor de extra kosten van een tijdelijk verblijf in Nederland. Je werkgever past dit toe in de loonadministratie, waardoor je maandelijkse nettosalaris omhooggaat. In 2026 is het onbelaste deel begrensd op €78.600 voor een heel jaar, het maximum bij een salaris van €262.000 of meer. De regeling gaat niet automatisch in: jij en je werkgever vragen die samen aan, en de Belastingdienst geeft een beschikking af.

De voorwaarden, gecontroleerd bij aanvang en tijdens de looptijd van de regeling:

• Je bent in loondienst, en je werkgever heeft je buiten Nederland geworven.
• Je woonde hemelsbreed meer dan 150 kilometer van de Nederlandse grens, gedurende meer dan 16 van de 24 maanden voor je eerste werkdag in Nederland.
• Je belastbaar salaris in 2026 ligt boven €48.013. Ben je onder de 30 met een Nederlandse academische master of een gelijkwaardig buitenlands diploma: boven €36.497.
• Wetenschappelijk onderzoekers bij aangewezen instellingen en artsen in opleiding tot specialist kennen geen salarisnorm.

Stuur de aanvraag binnen 4 maanden na je eerste werkdag. De regeling geldt dan vanaf die eerste werkdag. Vraag je later aan, dan kan de regeling niet meer vanaf dag één ingaan, en zijn de eerste maanden belastingvoordeel verloren. De Belastingdienst beslist binnen 8 weken. De beschikking loopt maximaal 5 jaar, en eerdere periodes van wonen of werken in Nederland worden van die 5 jaar afgetrokken. De einddatum staat op de beschikking.

Het percentage verandert. Vanaf 1 januari 2027 daalt het maximum van 30% naar 27% voor iedereen die na 1 januari 2024 in de regeling kwam; Business.gov.nl legt de verandering uit. Werknemers die de regeling al voor 2024 gebruikten, behouden 30% voor hun volledige termijn. Oudere artikelen noemen ook 'gedeeltelijke buitenlandse belastingplicht', een optie voor gebruikers van de regeling om het grootste deel van hun spaargeld buiten Box 3 te houden. Die optie is vervallen: vanaf de aangifte over 2025 kun je daar niet meer voor kiezen.

Een belastingteruggave komt normaal gesproken één keer, nadat het jaar is afgelopen en je aangifte hebt gedaan. Een voorlopige aanslag verandert dat in maandelijkse bedragen, tijdens het jaar zelf. Het werkt in beide richtingen: een maandelijkse teruggave als je aftrekposten verwacht, zoals hypotheekrente over een gekochte woning, en een maandelijkse betaling als je verwacht belasting verschuldigd te zijn over inkomen zonder inhouding. Je vraagt dit aan in Mijn Belastingdienst en hoort binnen 8 weken iets. Een voorlopige aanslag wordt elk jaar automatisch verlengd, met een brief halverwege december. Controleer hem elk jaar in december en pas hem aan of stop hem als je inkomen verandert. Anders ontvang je nu geld dat de definitieve aanslag later terugvordert.

De online aangifte vereist een DigiD-inlog, en voor DigiD heb je een BSN (burgerservicenummer) nodig. De volgorde is dus: eerst BSN, dan DigiD, dan de aangifte. Vraag DigiD aan op digid.nl zodra je je BSN hebt; de checklist voor de eerste 90 dagen in Nederland neemt je door de installatie heen. Ligt de deadline dichtbij en heb je nog steeds geen DigiD, dan blijven er drie routes over: inloggen met een EU-erkend inlogmiddel uit een ander EU-land als je dat hebt, het papieren formulier M aanvragen, of uitstel aanvragen voor de deadline verstrijkt en aangifte doen zodra je DigiD werkt.

De Belastingdienst stelt gewoon dat de papieren M-formulieren alleen in het Nederlands beschikbaar zijn, en om dezelfde reden dragen de brieven, te beginnen met de aangiftebrief, Nederlandse namen. De deadlines gelden ook als je de brief niet begreep; het systeem gaat ervan uit dat je zelf voor de vertaling zorgt. Drie dingen helpen. Het Engelstalige gedeelte van belastingdienst.nl legt de meeste brieven en procedures uit. De Belastingtelefoon Buitenland beantwoordt vragen op +31 555 385 385, vanuit Nederland (055) 5 385 385, maandag tot en met donderdag 8:00-20:00 uur en vrijdag 8:00-17:00 uur. En met DigiD kun je iemand die je vertrouwt machtigen om je belastingzaken voor je te regelen, zodat een Nederlandstalige vriend of een belastingadviseur namens jou aangifte kan doen.

Ben je in 2025 verhuisd en heb je niet vóór 1 juli 2026 aangifte gedaan, doe dit dan nu alsnog. De volgorde na een gemiste deadline is voorspelbaar: de Belastingdienst stuurt een herinnering, daarna een aanmaning met een uiterste datum. Een boete van €469 volgt pas als je ook de datum in de aanmaning mist, en die kan bij herhaald verzuim oplopen tot €6.709. Bij vertraging buiten jouw schuld wordt geen boete opgelegd. Leidt je late aangifte tot een te betalen aanslag na 1 juli, dan loopt de rente vanaf 1 juli. Een teruggave blijft 5 jaar opeisbaar, dus een late aangifte levert nog steeds geld op.

De regeling loopt alleen via je werkgever, en er gebeurt niets totdat iemand de aanvraag indient. Werkgevers met weinig ervaring met internationaal personeel gaan er soms van uit dat het vanzelf gebeurt. Breng het zelf in je eerste weken ter sprake. Jij en je werkgever vullen samen het aanvraagformulier in, en alleen een aanvraag binnen 4 maanden na je eerste werkdag zorgt ervoor dat de regeling vanaf dag één geldt. Vraag je later aan, dan kan de regeling niet vanaf je eerste werkdag ingaan, en gaan de tussenliggende maanden het voordeel kwijt. Van baan wisselen terwijl je de regeling hebt, volgt dezelfde regel: dien de nieuwe aanvraag in binnen 4 maanden na aanvang bij de nieuwe werkgever, en de regeling loopt door vanaf je eerste werkdag daar.

De Belastingdienst zegt dat je meestal binnen 3 maanden na het indienen van een M-aangifte iets hoort. De wettelijke uiterste termijn is veel langer: de definitieve aanslag voor een migratiejaar kan tot 3 jaar duren, dus voor een aangifte over 2025 uiterlijk 31 december 2028, en uitstel rekt die termijn verder op. Twee praktische gevolgen. Doe zo vroeg mogelijk aangifte, vanaf 1 mei zodra de online aangifte dat toelaat. En reken je budget niet op de teruggave voordat de aanslagbrief is binnengekomen.

Inkomstenbelasting raakt twee aanpalende onderwerpen met hun eigen gidsen. Je arbeidscontract bepaalt wat er op de loonstrook staat die je aangifte voedt; de gids over Nederlandse arbeidscontracten behandelt contractvormen, de loonstrook en de jaaropgaaf. En toeslagen (zoals huurtoeslag en zorgtoeslag) zijn geen inkomstenbelasting, maar ze gebruiken hetzelfde inkomenscijfer, dus een verkeerde inkomensschatting raakt beide; het overzicht van toeslagen legt uit hoe dat systeem werkt.