Mag je werken met je Nederlandse verblijfsvergunning?

Deze gids helpt je als je een baan begint, van werkgever verandert of je arbeidsrechten wilt controleren. Je verblijfsstatus bepaalt welk werk je mag doen. Je kaart, een brief van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (Externe website, opent in een nieuw tabblad) (IND) of een verblijfsaantekening (sticker van de IND) kan die rechten bewijzen. Lees de tekst over werk en de einddatum samen.

Ben je je kaart kwijt? Je verblijfsstatus eindigt daardoor niet vanzelf. Je werkgever heeft wel bewijs nodig dat je mag werken. Vraag bij de IND vervanging aan en vraag welk bewijs je werkgever kan gebruiken. Alleen een burgerservicenummer (BSN), baanaanbod of lopende aanvraag bewijst niet dat je mag werken.

Zoek je status in de eerste kolom. Lees daarna de voorwaarden onder de tabel. Je werkgever vraagt een TWV aan bij UWV (Externe website, opent in een nieuw tabblad) (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen).

Een geldig paspoort of identiteitsbewijs kan aantonen dat je burger van de EU, EER of Zwitserland bent. Britse nieuwkomers hebben na de Brexit meestal een vergunning nodig. Een artikel 50-verblijfsdocument bewijst je rechten onder het terugtrekkingsakkoord en geeft vrije toegang tot werk. Heb je geen EU-nationaliteit, maar gebruik je als familielid de EU-rechten voor vrij verkeer? Controleer dan je eigen EU-familiedocument. Alleen de nationaliteit van je referent bewijst jouw arbeidsrechten niet.

Op de achterkant van een Nederlandse verblijfskaart staan het verblijfsdoel en de arbeidsmarktaantekening (tekst over welk werk je mag doen). Bij een GVVA hoort ook een aanvullend document met de naam van de werkgever en de voorwaarden. Zoek de tekst van je document in de eerste kolom. In de tweede kolom lees je wat die tekst betekent.

Ben je gewend dat een verblijfsvergunning meteen alle soorten werk toestaat? Controleer hier ook de arbeidsmarktaantekening en eventuele aanvullende documenten.

Lees de arbeidsmarktaantekening samen met je verblijfsstatus en eventuele aanvullende documenten. Met een GVVA mag je werken voor de werkgever die op het aanvullend document staat. Soms kan een positieve IND-beslissing of verblijfsaantekening je tijdelijke arbeidsrechten bewijzen. Volg precies wat daarop over werken staat.

Voor een gereglementeerd beroep (beroep met wettelijke toelatingseisen), zoals verpleegkundige, kan ook beroepsregistratie of erkenning nodig zijn. Dat staat los van de toestemming op basis van je verblijfsstatus. De gids over erkenning van buitenlandse diploma’s helpt je de juiste route te vinden.

Je werkgever vraagt bij UWV een TWV aan voor jouw werk. Deze route geldt onder meer voor studenten, asielzoekers die aan de voorwaarden voldoen, werk van maximaal 90 dagen en sommige mensen die al in Nederland wonen. Een TWV kan ook gelden voor langer werk als de werknemer buiten Nederland woont. De werkgever moet aan de voorwaarden voldoen, waaronder de loonregels. Begin pas als de vergunning jouw baan toestaat. Verander je van werkgever? Dan moet de nieuwe werkgever een eigen TWV regelen als die nodig is.

Een GVVA combineert meestal toestemming om te wonen en te werken voor werknemers van buiten de EU die hier langer dan 90 dagen komen wonen en werken. Sommige vergunningen hebben een andere route. Jij of je werkgever kan de aanvraag doen. De IND raadt aan dat de werkgever aanvraagt. Bij sommige routes moet de werkgever dit doen. Je mag pas beginnen als je de verblijfskaart én het aanvullend document hebt. Voor een andere werkgever is een nieuwe aanvraag nodig. Wacht tot de documenten die nieuwe baan toestaan.

Het type vergunning bepaalt welke voorwaarden voor je werk gelden. Voor partners, kennismigranten, studenten en mensen met een beschermingsstatus gelden verschillende regels.

De partner van een Nederlander mag vrij werken. Bij andere partnervergunningen is de referent de persoon bij wie je bent komen wonen. Zoek de vergunning van je referent in de eerste kolom. Zo zie je of je vrij mag werken, of je een TWV nodig hebt of dat je niet mag werken.

Bij andere vergunningen krijgen partners vaak dezelfde arbeidsrechten als hun referent. Controleer altijd je eigen kaart. Heeft je referent een tijdelijke vergunning? Dan heeft jouw vergunning dezelfde einddatum.

Een kennismigrant werkt normaal voor een erkend referent: een werkgever die door de IND is goedgekeurd. Heb je de Turkse nationaliteit? Dan hoeft je werkgever niet erkend te zijn en mag je zelf de aanvraag indienen. Je baan moet aan de salarisregels voldoen. Je moet ook het gebruikelijke loon voor dat soort werk krijgen. Naast die baan mag je als zelfstandige werken. Voor ander werk in loondienst naast je kennismigrantenbaan is een TWV nodig. Wil je alleen als zelfstandige werken? Vraag dan een verblijfsvergunning voor zelfstandig ondernemers of een start-up aan.

Verlies je je baan? De IND geeft je maximaal 3 maanden om een nieuwe baan te vinden die aan de voorwaarden voldoet. Meestal geldt een maximum van 6 maanden als je op of na 22 mei 2026 werkloos bent geworden. Je moet deze vergunning op dat moment ook minstens 2 jaar hebben gehad. Ben je vóór 22 mei 2026 werkloos geworden? Dan blijft het maximum 3 maanden.

Heb je te maken gehad met arbeidsuitbuiting? Vraag de IND om jouw uiterste zoekdatum te bevestigen en uit te leggen wat de einddatum van je vergunning daarvoor betekent. Volgens EU-richtlijn 2024/1233 krijg je 3 extra maanden als bevoegde autoriteiten redelijke gronden vinden om aan te nemen dat de houder van een gecombineerde verblijfs- en werkvergunning met bijzonder uitbuitende arbeidsomstandigheden te maken heeft gehad. Die maanden komen boven op de geldende werkloosheidsperiode van 3 of 6 maanden. De gepubliceerde IND-uitleg noemt voor slachtoffers een maximum van 6 maanden. De bronnen geven dus verschillende informatie. Vraag de IND hoe de EU-regel voor jouw situatie geldt.

De zoekperiode begint wanneer je contract eindigt. De periode kan nooit langer duren dan je vergunning geldig is. Een nieuwe baan moet aan de voorwaarden voor de referent en het salaris voldoen. De oude en nieuwe werkgever moeten de wijziging bij de IND melden.

Met een studievergunning kies je één regeling voor werk in loondienst: het hele jaar maximaal 16 uur per week, of alleen in juni, juli en augustus voltijd. Je werkgever moet eerst een TWV krijgen. Kies je voor werk per week? Dan kun je bijvoorbeeld een winkelbaan van 12 uur per week aannemen. Een baan van 20 uur per week overschrijdt de grens, ook als je werkgever een TWV heeft.

Voor een stage die onderdeel is van je Nederlandse opleiding heb je geen TWV nodig. Jij, je werkgever en je onderwijsinstelling moeten de vereiste stageovereenkomst tekenen.

Je mag ook zelfstandig werken zonder TWV en zonder urenlimiet vanuit de verblijfsregels. Je moet wel aan alle voorwaarden van je studievergunning blijven voldoen, ook aan de eisen voor studievoortgang. Schrijf je in bij de Kamer van Koophandel (Externe website, opent in een nieuw tabblad) (KVK), betaal belasting en controleer of je een Nederlandse zorgverzekering nodig hebt.

Tijdens het zoekjaar mag je 1 jaar zonder TWV in loondienst en als zelfstandige werken. Je kunt deze vergunning niet verlengen. Je kunt binnen 3 jaar na bepaalde Nederlandse opleidingen of onderzoek in aanmerking komen.

Met een buitenlands diploma geldt de route voor bepaalde masteropleidingen, promotietrajecten en postmasteropleidingen. De instelling moet in de top 200 staan in ranglijsten van minstens 2 van de 3 uitgevers die de IND noemt. Die plaats op de ranglijsten moet gelden op het moment van afstuderen of afronden van de promotie. Een ranglijst per vakgebied moet bij jouw vakgebied passen. Er gelden ook taalvoorwaarden. Nuffic (Externe website, opent in een nieuw tabblad) (Nederlandse organisatie voor internationalisering in het onderwijs) moet het diploma beoordelen. Dat is niet nodig bij erkende opleidingen in Vlaanderen die aan de voorwaarden voldoen.

Afstuderen verandert je arbeidsrechten als student niet vanzelf. Tijdens een lopende zoekjaaraanvraag hangen vrije arbeidsrechten af van je diplomabewijs of onderzoek en een verblijfsaantekening. Lees de IND-voorwaarden voor het zoekjaar (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Regel vóór je begint een sticker die bevestigt dat je vrij mag werken.

Als asielzoeker heb je meestal een werkgever met een TWV nodig. Je aanvraag moet dan minstens 6 maanden in behandeling zijn. Je mag niet automatisch werken als die maanden voorbij zijn. UWV controleert samen met de IND of je aan de voorwaarden voldoet. UWV controleert ook of je opvang krijgt van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (Externe website, opent in een nieuw tabblad) (COA). Mag je werken? Dan gelden dezelfde loonregels als voor Nederlanders. Er is geen jaarlijkse limiet op het aantal weken dat je werkt.

Een Vreemdelingen Identiteitsbewijs type W, ook W-document genoemd, bewijst je identiteit en rechtmatig verblijf. Volgens de IND-uitleg over model 2026 (Externe website, opent in een nieuw tabblad) hebben W-documenten die na 12 juni 2026 worden afgegeven geen arbeidsmarktaantekening op de achterkant. Op oudere varianten kan staan dat een TWV nodig is. Staat er "Arbeid vrij toegestaan. TWV niet vereist"? Dan mag je zonder TWV werken.

De IND-uitleg voor werkgevers (Externe website, opent in een nieuw tabblad) zegt dat na 12 juni 2026 geen nieuwe W-documenten worden afgegeven. Je ontvangstbevestiging van de aanvraag vermeldt je rechten. Voor asielaanvragen na die datum hangt toestemming om na 6 maanden te werken volgens deze uitleg af van de procedure. Laat je werkgever bij UWV je actuele bewijs en de voorwaarden controleren.

Bij asielaanvragen op of na 12 juni 2026 kan werk op bepaalde gronden worden verboden. Dat geldt onder meer bij bepaalde veiligelandenzaken, onjuiste verklaringen, een overdrachtsbesluit aan een andere EU-lidstaat en risico’s voor de openbare orde of nationale veiligheid. In oktober 2026 geldt de wachttijd van 6 maanden nog. Een kortere wachttijd van 3 maanden is nog een plan van de regering.

Met een geldige verblijfsvergunning asiel mag je zonder TWV vrij in loondienst en als zelfstandige werken. Heb je verlenging van je tijdelijke asielvergunning aangevraagd voordat die afliep? Dan mag je blijven werken terwijl de IND beslist. Bewaar de IND-bevestiging of ander actueel bewijs. Voor deze verlenging gelden andere regels dan voor asielzoekers met een lopende asielaanvraag.

Val je nu onder de Richtlijn tijdelijke bescherming voor Oekraïne? Dan mag je tot en met 4 maart 2028 zonder TWV in loondienst werken. Je hebt een arbeidscontract en geldig bewijs van de IND nodig. Je werkgever moet het werk minstens 2 werkdagen vóór je begint bij UWV melden. Voor zelfstandig werk heeft je opdrachtgever een TWV nodig, tenzij een andere verblijfsvergunning dat werk toestaat.

Mensen zonder Oekraïense nationaliteit van wie de tijdelijke bescherming alleen op een tijdelijke Oekraïense verblijfsvergunning berustte, verloren die bescherming op 4 september 2025. Mensen die op een andere grond onder de richtlijn vallen, kunnen beschermd blijven. Dat geldt ook voor familieleden die aan de voorwaarden voldoen.

Als je bij de rechter in beroep gaat, kunnen je rechten onder tijdelijke bescherming blijven gelden. Een beroep tegen het besluit dat je bescherming stopt, of tegen een terugkeerbesluit van vóór 4 maart 2024, kan die rechten behouden totdat over het beroep is beslist. Bij een terugkeerbesluit van op of na 4 maart 2024 moet de rechter hebben toegestaan dat je het beroep in Nederland afwacht. Op je bewijs moet ook staan dat je mag werken. Controleer je actuele IND-besluit en eventuele andere verblijfsrechten.

Een vergunning die vrij werken toestaat, een vergunning voor onbepaalde tijd, een zoekjaarvergunning en een geldige asielvergunning staan zelfstandig werk meestal toe. Bij een asielzoeker heeft de opdrachtgever een TWV nodig. Dat geldt ook voor zelfstandig werk onder tijdelijke bescherming voor Oekraïne, tenzij een andere vergunning het werk toestaat. Staat je huidige status het werk niet toe? Dan heb je mogelijk een verblijfsvergunning voor zelfstandig ondernemers of een andere route nodig. Inschrijving bij KVK vervangt die toestemming niet.

Voor onbetaald vrijwilligerswerk of een opleidingsstage kan een aparte uitzondering gelden als werk in loondienst beperkt is. Een organisatie waar een asielzoeker vrijwilligerswerk doet, heeft een vrijwilligersverklaring van UWV nodig. Dat geldt ook voor vrijwilligerswerk onder tijdelijke bescherming voor Oekraïne. Als asielzoeker kun je zonder TWV stage lopen als onderdeel van een Nederlandse mbo- of hogeronderwijsopleiding. Daarvoor is de vereiste overeenkomst tussen school, werkgever en student nodig. Bij tijdelijke bescherming moeten jij, de werkgever en de school een stageovereenkomst tekenen. Controleer de uitzondering vóór je begint. Betaald werk "vrijwilligerswerk" noemen verandert de regels niet.

Met een vergunning EU-langdurig ingezetene uit een ander EU-land mag je niet vanzelf in Nederland wonen. Je hebt een Nederlandse vergunning voor je verblijfsdoel nodig. De IND-verhuispagina (Externe website, opent in een nieuw tabblad) noemt een TWV voor de eerste 12 maanden werk. Dat geldt niet voor elke werkroute: met een passende Nederlandse kennismigrantenvergunning mag je de betreffende baan zonder TWV doen. Controleer je vergunningsoort en arbeidsmarktaantekening voordat je begint.

Voor Turkse burgers die onder het associatieverdrag tussen de EU en Turkije vallen, vervalt de TWV-plicht voor werk in loondienst na 3 jaar bij dezelfde werkgever. Laat de IND je arbeidsverleden en arbeidsmarktaantekening bevestigen voordat je van baan verandert. Bekijk de IND-regels voor Turkse burgers (Externe website, opent in een nieuw tabblad).

Bij een andere baan, een verlopen kaart of een ontbrekend document kan een nieuwe aanvraag of nieuw bewijs nodig zijn. Zoek je situatie in de tabel voordat je begint of verder werkt.

De arbeidsrechten tijdens een aanvraag verschillen per vergunning. Bij een kennismigrant kan een positieve IND-beslissing toestemming geven om te werken voordat de kaart klaar is. De beslissing moet de toestemming en startdatum noemen. Maak binnen 2 weken nadat je werkgever de beslissing ontvangt een afspraak voor je vingerafdrukken en foto of om je kaart op te halen.

Zolang de verlengingsaanvraag van je werkgever in behandeling is, mag je met je verlopen kaart als kennismigrant blijven werken. Een verblijfsaantekening kan actueel bewijs geven.

Tijdens een GVVA-verlenging mag je bij dezelfde werkgever hetzelfde werk blijven doen als de IND de aanvraag binnen 4 weken na afloop ontvangt. Is de kaart verlopen? Dan heb je een verblijfsaantekening nodig met de tekst over je arbeidsrechten. Vraag de verlenging vóór afloop aan om een onderbreking van je verblijfsrecht te helpen voorkomen.

Vind je een kaart terug nadat je die als kwijt of gestolen hebt gemeld? Lever de kaart dan in bij de IND.

Is je reguliere vergunning nog minder dan 3 maanden geldig? Dan kun je verlenging of wijziging aanvragen in plaats van een aparte vervanging.

De gids over Nederlandse verblijfsvergunningen helpt je als je een andere vergunning wilt kiezen. Denk je aan permanent verblijf? Lees dan welk inburgeringsbewijs voor permanent verblijf nodig is.

Voordat je begint, moet je werkgever je originele, geldige identiteitsdocument controleren en het bewijs dat je deze baan mag doen. Is een TWV of aanvullend document bij een GVVA nodig? Dan moet de werkgever dat ook controleren. Alleen een BSN geeft geen toestemming om te werken.

In oktober 2026 hangt de standaardboete onder de Wet arbeid vreemdelingen (Wav) af van de rechtsvorm van de werkgever. Een natuurlijk persoon (een individu) die als ondernemer handelt, krijgt een standaardboete van € 3.000 per persoon die illegaal werkt. Bij stichtingen en verenigingen met een algemeen nuttig doel geldt € 3.000 alleen voor werk dat niet bedrijfsmatig is en niet gericht is op het verdienen van inkomen. Voor andere rechtspersonen (zoals bedrijven met een eigen juridische status) en werkgevers die daarmee gelijkgesteld zijn, is het € 6.000 per persoon.

De Nederlandse Arbeidsinspectie (Externe website, opent in een nieuw tabblad) kan de boete verlagen of verhogen. Dat hangt af van de ernst en van hoe verwijtbaar de overtreding is. Een standaardboete van € 6.000 kan vóór een verhoging voor herhaling stijgen tot € 11.250. Bij dezelfde of een vergelijkbare overtreding binnen 5 jaar kan de boete met 50%, 100% of 200% worden verhoogd.

Controleer vóór je begint het volgende, in deze volgorde:

1. Lees je actuele kaart of ander bewijs van de IND. Controleer de einddatum en de tekst over werk.
2. Vergelijk je bewijs met de IND- of UWV-regels voor je status.
3. Geef je werkgever het originele identiteitsdocument en alle vereiste werkdocumenten.
4. Vraag de IND (Externe website, opent in een nieuw tabblad) of UWV om verschillen tussen je documenten en je huidige situatie op te lossen.
5. Controleer of de vereiste TWV, GVVA-documenten of werkgeversmelding gelden op je startdatum.

Alleen een contract, BSN of mondelinge belofte bewijst niet dat je mag werken. Gebruik vóór de start het actuele officiële bewijs.

Lees verder in de gids die bij je volgende stap past:

• Je Nederlandse loonstrook begrijpen.
• Je Nederlandse arbeidscontract controleren vóór je tekent.