Werken via een uitzendbureau: contract, loon en huisvesting

Deze gids beschrijft de regels die in augustus 2026 zijn gecontroleerd. De Cao voor Uitzendkrachten 2026–2028 geldt alleen als het uitzendbureau eraan gebonden is. Wettelijke rechten, zoals de Waadi (Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs), het minimumloon en de bescherming van arbeidstijden, gelden ook zonder die cao. Vraag het uitzendbureau schriftelijk welke cao en contractregels voor jou gelden.

Je contract, een BSN (burgerservicenummer) of inschrijving bij een uitzendbureau geeft op zichzelf geen recht om te werken. Controleer de arbeidsmarktaantekening op je verblijfsdocument met de gids over het recht op werk. Als een TWV (tewerkstellingsvergunning) of GVVA (gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid) nodig is, begin je pas wanneer de baan daaronder valt. Zowel het uitzendbureau als de inlener moet dit controleren. Heeft het uitzendbureau de TWV, dan moet het jou en de inlener een kopie geven.

• De statutaire naam van het uitzendbureau, het KVK-nummer (Kamer van Koophandel) en een contactpersoon.
• De arbeidsovereenkomst: duur, uren, fase, opzegregels en of er een uitzendbeding of uitsluiting loondoorbetaling bij geen werk in staat.
• De opdrachtbevestiging: inlener, werkplek, functie en inschaling, uurloon, toeslagen, verwachte uren, reiskosten en startdatum.
• De naam en actuele versie van elke toepasselijke cao. Neem geen genoegen met “de gebruikelijke uitzendregels”.
• De regels voor oproepen en afzeggen, je afgesproken beschikbaarheid en de manier waarop uren worden goedgekeurd.
• Veiligheidsrisico’s, vereiste kwalificaties en beschermingsmiddelen in informatie die je begrijpt.
• Een afzonderlijke schriftelijke huisvestingsovereenkomst als het uitzendbureau ook een kamer aanbiedt.

Het uitzendbureau betaalt je loon, vakantiebijslag en pensioen en verstrekt de loonstrook. De inlener geeft dagelijkse instructies en moet voor een veilige werkplek zorgen. De inlener kan de opdracht beëindigen, maar het gevolg voor je uitzendcontract hangt van de voorwaarden af. Het uitzendbureau mag geen bemiddelings-, administratie- of borgkosten vragen om werk voor je te vinden.

In fase A tellen gewerkte weken en betaalde vakantieweken mee; een week met weinig werk telt één keer. Een onderbreking van meer dan 6 maanden zet de telling nu terug. Fase B telt kalenderduur en begint na een onderbreking van meer dan 6 maanden ook opnieuw bij fase A. Volgen contracten binnen 1 maand voor dezelfde inlener en hetzelfde werk op elkaar, dan moet het opvolgende contract normaal minstens 4 weken duren. Houd je eigen telling bij met contracten en loonstroken.

Twee toekomstige data betekenen iets anders. Op 31 december 2026 worden minstens gelijkwaardige arbeidsvoorwaarden een wettelijke eis in de gewijzigde Waadi; uitzendbureaus onder de cao van 2026 gebruiken het stelsel van gelijkwaardige pakketten al. Op 1 januari 2028 duurt fase B maximaal 2 jaar en wordt de normale tussenpoos om opnieuw te beginnen 3 jaar. Fase A blijft 52 gewerkte weken. Overgangsregels behouden voor sommige vóór 2028 gesloten contracten de oude regels. Gebruik daarom de actuele cao en raad niet alleen op basis van de nieuwe hoofdregel.

Het uitzendbeding moet schriftelijk zijn afgesproken en mag niet in fase B of C worden gebruikt. Bij een contract onder de cao eindigt de opdracht niet alleen doordat je je ziek meldt, maar een al afgesproken einddatum blijft wel gelden. Vraag het uitzendbureau de precieze contractbepaling te noemen als het zegt dat je dienstverband is geëindigd.

• Een oproep hoort normaal minstens 4 dagen vooraf schriftelijk of elektronisch te komen. Hebben vergelijkbare werknemers van de inlener een kortere termijn, dan mag de uitzend-cao die na bericht aan jou volgen, maar nooit korter dan 24 uur.
• Zegt of wijzigt het uitzendbureau de oproep binnen de geldende oproeptermijn, dan behoud je recht op loon over de oorspronkelijke uren.
• Heb je geen vaste uren, of werk je minder dan 15 uur per week zonder vaste tijden, dan kan een oproep recht geven op minstens 3 uur loon, ook als je korter werkte.
• Na 12 maanden met een oproepcontract moet de werkgever vaste uren aanbieden op basis van je gemiddelde. Je mag het aanbod weigeren, maar het uitzendbureau moet het doen.
• Zijn geen vaste beschikbaarheidstijden afgesproken, dan is je opgegeven beschikbaarheid leidend voor het rooster. Die mag niet buitensporig zijn en wijzigen kan alleen in overleg.
• De urenregistratie van het uitzendbureau moet normale uren, toeslaguren en overwerk scheiden. Je mag het origineel bekijken en om een kopie vragen; bij een geschil moet het uitzendbureau de uren bewijzen.

Bewaar roosters, oproepberichten, klokregistraties en de naam van degene die je naar huis stuurt. Vergelijk ze met elke loonstrook. Ben je na een oproep verschenen, accepteer dan niet zonder schriftelijke uitleg dat uren verdwijnen: de afzeggingsregel of het minimum van drie uur kan gelden.

De Waadi beschermt nu al genoemde voorwaarden, zoals loon, toeslagen, werktijden, pauzes, overwerk en vakantieduur. Voor uitzendbureaus die aan de cao 2026–2028 zijn gebonden, gaan gelijkwaardige arbeidsvoorwaarden verder: je totale pakket moet minstens gelijkwaardig zijn aan dat van een vergelijkbare werknemer in dienst van de inlener. De wettelijke eis voor een gelijkwaardig pakket begint op 31 december 2026.

• Vraag welke functie en loonschaal van de inlener zijn gebruikt en waar die basis in de opdrachtbevestiging of loonstrook staat.
• Tel ploegentoeslag, overwerk, reiskosten en periodieke verhogingen mee. Een hoger uurloon herstelt niet automatisch elk ontbrekend onderdeel.
• Minstens het actuele wettelijke uurloon blijft gelden. Sinds 1 juli 2026 is dat € 14,99 bruto voor werknemers van 21 jaar en ouder; controleer het actuele bedrag per leeftijd.
• Vraag de vergelijking schriftelijk als je pakket afwijkt van dat van de inlener. “Gelijkwaardig” betekent niet dat elk onderdeel er hetzelfde uitziet, maar het uitzendbureau moet de vergelijking kunnen uitleggen.

• Volgens de cao krijg je bij elke loonbetaling een loonstrook. Daarop horen gewerkte uren, bruto-uurloon, elke toeslag en bijbehorende uren, inhoudingen, minimumuurloon, uitzendbureau en werknemer, eventuele inschaling bij de inlener en uitleg van afkortingen te staan. Bewaar zelf een kopie buiten het portaal.
• Vakantiebijslag wordt normaal uiterlijk in mei of de eerste week van juni betaald, tenzij periodieke betaling is afgesproken. Wettelijke dagen uit fase A en B vervallen 1 jaar na het einde van het opbouwjaar; wettelijke dagen uit fase C en bovenwettelijke dagen blijven normaal 5 jaar geldig.
• Het oude reserveringssysteem voor de meeste verlofonderdelen eindigde op 1 januari 2026; de reservering voor vakantiebijslag blijft. Controleer of oude saldi zijn afgerekend en huidige vakantie-uren goed staan.
• De cao-premie voor het StiPP-pensioen is 23,4% van de pensioengrondslag: 15,9% van het uitzendbureau en 7,5% van de werknemer. Is de werkgeverspremie bij de inlener hoger, dan kan gelijkwaardigheid volgens de cao compensatie vereisen.
• Een ET-regeling (uitruil van extraterritoriale kosten) volgens de cao moet zijn afgesproken en mag hoogstens 30% van het brutoloon uitruilen zonder onder het minimumloon te komen. Sinds 1 januari 2026 tellen kosten van levensonderhoud in Nederland en privégesprekken naar huis niet meer mee voor belastingvrije vergoeding. Vraag welke aantoonbare kosten worden gebruikt.
• Elke niet-wettelijke inhouding moet zijn afgesproken en gespecificeerd. Sociale of administratieve hulp aan een arbeidsmigrant mag volgens de cao niet via de loonstrook in rekening worden gebracht.

Meld je zo vroeg mogelijk ziek bij zowel het uitzendbureau als de inlener, en volgens de cao op de eerste dag vóór 10.00 uur. Geef het adres waar je herstelt en bewaar bewijs van de melding. De uitkomst hangt af van de vraag of je arbeidscontract doorloopt, niet alleen van de vraag of de inlener nog een opdracht heeft.

• Loopt het contract door, dan betaalt het uitzendbureau ziekengeld volgens contract, wet en toepasselijke cao, na een eventuele geldige wachtdag. Is de opdracht geëindigd maar loopt de cao-loonplicht door, dan gebruikt de cao 90% in week 1–52, met een minimumloonvloer, en 80% in week 53–104.
• Bij wisselende uren gebruikt de cao van 2026 normaal het gemiddelde aantal betaalde uren in de vorige 13 kalenderweken, zonder niet-structureel overwerk; bij een korter dienstverband gelden de redelijkerwijs verwachte uren.
• Bereikt een fase-A-contract tijdens ziekte de afgesproken einddatum, dan kan een Ziektewetuitkering volgen. Voor werknemers onder de cao vult het uitzendbureau die aan tot 90% van het uitkeringsdagloon in week 1–52 en 80% in week 53–104.

Bijzondere cao-regels voor huisvesting gelden voor veel werknemers die niet permanent in Nederland wonen en in het buitenland zijn geworven of hier voor werk worden gehuisvest. Huisvesting mag niet verplicht zijn of een voorwaarde voor een opdracht. Voor EU-arbeidsmigranten moeten huurovereenkomsten vanaf 1 juli 2023 losstaan van arbeidsovereenkomsten, en de verhuurder moet schriftelijke informatie over huurdersrechten geven in een taal die de huurder begrijpt.

• Brengt het uitzendbureau huisvesting in rekening of houdt het kosten in, dan gelden de kwaliteitsnormen uit de cao. Vraag de score van het PKS (prijs-kwaliteitssysteem). Voor 2026–2027 is de PKS-prijs normaal maximaal € 159,85 per week en kan die lager moeten zijn; er bestaan een loonuitzondering en een aparte formule zonder PKS. Controleer daarom bijlage V en neem niet zomaar het maximum aan.
• De maximale huisvestingsprijs en de maximale looninhouding zijn twee verschillende controles. Inhouding op het minimumloon vereist schriftelijke toestemming en geschikte gecertificeerde huisvesting en is meestal beperkt tot 25% van het bruto minimumloon. Volgens de cao kun je de machtiging intrekken en moet elke inhouding zijn gespecificeerd.
• Eindigt het dienstverband, dan geeft de cao normaal 4 weken om de uitzendhuisvesting te verlaten. In die periode mag de huur niet stijgen, betaal je per week en mag geen vooruitbetaling worden geëist. Ziekte of bijzondere persoonlijke omstandigheden kunnen een passende langere vertrektermijn vereisen.
• Hetzelfde bed mag niet aan een andere werknemer worden berekend over een periode waarvoor jij al hebt betaald. Het uitzendbureau moet je ook informeren over inschrijving in de BRP (Basisregistratie Personen) van de gemeente.
• Vervoer naar huis en een aangeboden Nederlandse zorgverzekering zijn vrijwillig. Je mag die zelf regelen. Geeft je arbeidsvoorwaardenpakket al recht op een woon-werkvergoeding, dan mag het uitzendbureau daarnaast geen werknemersbijdrage voor het aangeboden woon-werkvervoer vragen.
• Gebruik de gids voor het vinden van een huurwoning om alternatieven te vergelijken voordat de opdracht eindigt en de gids over de zorgverzekering om je eigen aanmeldtermijn te controleren.

Werft een uitzendbureau je in het buitenland voor je eerste reis om in Nederland te werken, dan kun je recht hebben op een inkomensgarantie voor de eerste 2 maanden ter hoogte van het voltijdse minimumloon, ook als minder uren worden aangeboden. Artikel 52 van de cao kent belangrijke uitzonderingen, onder meer voor sommige korte projecten en wanneer de werknemer niet beschikbaar is. Laat de garantie en elke uitzondering daarom vóór vertrek schriftelijk vastleggen.

• Doe de verplichte openbare Waadi-check met de statutaire naam of het KVK-nummer. Geen registratie is een reden om niet te beginnen.
• Zoek in het vrijwillige SNA-register. Certificering kan fiscale en administratieve risico’s beperken, maar is geen goedkeuring van de overheid en garandeert geen juist loon.
• Wordt huisvesting aangeboden, zoek dan in het SNF-register en vraag welke precieze locatie is geïnspecteerd. Een inschrijving is nuttig bewijs, maar geen belofte dat elke kamer nu aan de regels voldoet.

De Wtta (Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten) begint haar overgang op 1 januari 2027. De NAU (Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt) beoordeelt aanvragen vanaf 1 juli 2027. Vanaf 1 januari 2028 moeten uitleners zijn toegelaten, mogen inleners alleen toegelaten uitleners gebruiken en handhaaft de Arbeidsinspectie. Gebruik tot die tijd de Waadi-check en de huidige registers; dat een uitzendbureau “zal aanvragen” geeft een werknemer nu geen extra bescherming.

• Vraag om de schriftelijke reden en ingangsdatum en vergelijk die met het uitzendbeding, de vaste einddatum en de opzegregels.
• Download de laatste loonstrook, contracten, urenregistraties en berichten voordat je geen toegang meer hebt tot het portaal. Controleer achterstallig loon, toeslagen, vakantiebijslag, verlofsaldo, inhoudingen en pensioen.
• Een transitievergoeding is normaal vanaf de eerste werkdag verschuldigd wanneer het uitzendbureau je ontslaat of een tijdelijk contract niet verlengt. Uitzonderingen zijn onder meer zelf ontslag nemen en een aangeboden gelijkwaardige verlenging accepteren. Bij niet-betaling is de termijn voor een verzoek aan de rechter 3 maanden na het einde van het dienstverband.
• Gebruik waar de cao geldt de vertrektermijn van 4 weken voor huisvesting en controleer of werkloosheid, ziekte of je verblijfsstatus je volgende stap verandert.

Bewaar vanaf dag één één map met contract, opdrachtbevestigingen, huisvestingsovereenkomst, verblijfs- en werkdocumenten, roosters, klokregistraties, loonstroken, bankbetalingen, ziekmeldingen en berichten. Een duidelijke tijdlijn helpt meer dan een lange klacht zonder bewijs.

Vergelijk vóór ondertekening ook de gids over arbeidscontracten. Je directe controle bestaat uit vijf regels: arbeidsvorm, toepasselijke cao, fase, uitzendbeding en inschaling bij de inlener. Wil het uitzendbureau die antwoorden niet schriftelijk geven, behandel het aanbod dan niet als klaar om te beginnen.