Inburgering voor permanent verblijf: welk bewijs heb je nodig?

De IND beoordeelt het inburgeringsvereiste (Externe website, opent in een nieuw tabblad) bij je verblijfsaanvraag. Met een behaald examen voldoe je aan één voorwaarde. De IND controleert ook je verblijfsverleden, vergunningstype, inkomen, documenten en mogelijke risico’s voor de openbare orde.

De inburgeringsplicht staat hier los van. DUO (Externe website, opent in een nieuw tabblad) (Dienst Uitvoering Onderwijs) gaat over die plicht. Ook als je niet inburgeringsplichtig was, kun je inburgeringsbewijs nodig hebben voor een sterkere verblijfsvergunning.

Voor de drie vergunningen hieronder kan inburgeringsbewijs nodig zijn. De tabel toont de belangrijkste voorwaarden. Lees alle voorwaarden op de gekoppelde IND-pagina.

Er zijn uitzonderingen op de vereiste verblijfsduur. Voor EU-langdurig verblijf tellen studiejaren voor de helft mee. Jaren met andere tijdelijke verblijfsdoelen tellen niet mee. Controleer de IND-pagina voor je vergunning voordat je je verblijfsjaren telt.

Sinds 12 juni 2026 kun je geen verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd meer aanvragen (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Heb je die vergunning al, dan houd je die. Heb je nu een asielvergunning en minstens 5 jaar geldig verblijf? Dan kun je mogelijk een vergunning voor EU-langdurig ingezetenen krijgen.

Wil je bepalen welke verblijfsvergunning bij je situatie past? Bekijk Nederlandse verblijfsvergunningen: kies de juiste vergunning voor de voorwaarden bij familie, werk, studie of verblijf volgens het EU-recht.

Kies hieronder één manier om aan te tonen dat je aan het inburgeringsvereiste voldoet. Stuur alle bewijsstukken mee die je IND-formulier daarvoor vraagt. De IND beslist of je documenten aan het vereiste voldoen.

• Inburgeringsdiploma: bewijs dat je geslaagd bent voor het inburgeringsexamen. Ben je al geslaagd? Lees hoe je je diploma of digitaal uittreksel downloadt.
• Inburgeringscertificaat: geaccepteerd als de Wet inburgering 2021 voor je geldt. DUO bevestigt dat je met een Z-routecertificaat (zelfredzaamheidsroute) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) een sterkere vergunning kunt aanvragen nadat je die route hebt afgerond. Controleer in je IND-formulier welk document je moet meesturen.
• Bewijs voor vrijstelling of ontheffing: mogelijk als je de Belgische of Luxemburgse nationaliteit hebt, jonger bent dan 18 of de wettelijke pensioenleeftijd hebt bereikt. Ook minstens 8 jaar verblijf in Nederland kan meetellen, vanaf je vijfde jaar tot en met het einde van het schooljaar waarin je 16 werd. Je moet in die jaren in de BRP ingeschreven hebben gestaan. De 8 jaar hoeven niet aaneengesloten te zijn. Bepaalde diploma’s, blijvende medische redenen, voldoende inburgering, aantoonbare inspanning of bijzondere individuele omstandigheden kunnen ook meetellen. Voor elke situatie vraagt de bijlage specifieke bewijsstukken.
• DUO-advies: kun je ondanks je inspanningen niet slagen, dan kun je advies vragen onder de Wet inburgering 2013. Deze mogelijkheid geldt alleen onder die wet. DUO stelt voorwaarden voor cursusuren, een school op de aangewezen lijst en examenpogingen, of een alfabetiseringstraject (Externe website, opent in een nieuw tabblad).
• Medisch bewijs: kun je door een ziekte of beperking blijvend geen examen doen, gebruik dan de IND-bijlage Inburgeringsvereiste (PDF, 225 KB) (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Daarin staat welke DUO-besluiten, brieven of beoordelingen door aangewezen medisch deskundigen kunnen meetellen. Alleen een gewone doktersverklaring staat niet tussen de geaccepteerde mogelijkheden.

Een MBO-diploma (middelbaar beroepsonderwijs) op niveau 1 geeft je geen vrijstelling van dit vereiste. Dat geldt ook voor alleen een NT2-diploma (Nederlands als tweede taal). De IND-bijlage (Externe website, opent in een nieuw tabblad) noemt deze beperking. Controleer welk bewijs nodig is voordat je een NT2-diploma of één behaald onderdeel gebruikt.

Moet je het examen nog halen? Gebruik eerst de officiële oefenexamens van DUO (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Voor extra oefening kun je de gratis proefexamens van Inburgering.org gebruiken.

Ja. De IND-regel voor Turkse burgers (Externe website, opent in een nieuw tabblad) geldt sinds 1 januari 2025. Voor verblijf voor onbepaalde tijd en EU-langdurig verblijf heb je meestal inburgeringsbewijs nodig. Dat geldt ook voor humanitair niet-tijdelijk verblijf na gezinsverblijf, met de uitzondering hieronder. De overgangsperiode liep van 2022 tot en met 2024. De gebruikelijke vrijstellingen blijven gelden, onder meer voor mensen jonger dan 18 of vanaf de AOW-leeftijd (Algemene Ouderdomswet).

Voor aanvragen van vóór 1 januari 2025 zegt het IND-bericht over de overgangsregels (Externe website, opent in een nieuw tabblad) dat je vóór die datum aan de andere voorwaarden moest voldoen, zoals inkomen. Bij de beoordeling van je aanvraag moet je minstens 5 jaar rechtmatig verblijf hebben. Het bericht zegt ook dat aanvragers zonder 5 jaar rechtmatig verblijf in 2024 geen gebruik kunnen maken van de vrijstelling. Geven deze datums in jouw situatie verschillende uitkomsten? Vraag de IND dan hoe de dienst je lopende aanvraag beoordeelt.

Bij de humanitair niet-tijdelijke vergunning voor voortgezet verblijf na verblijf als familielid kan een uitzondering op het inburgeringsvereiste gelden. Deze uitzondering geldt niet voor een reguliere verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd of EU-langdurig verblijf. Het associatierecht tussen de EU en Turkije bepaalt deze uitzondering.

Voor deze uitzondering moet je aan alle drie de voorwaarden hieronder voldoen. De IND-pagina voor Turkse burgers (Externe website, opent in een nieuw tabblad) beschrijft de uitzondering voor werknemers en hun familieleden. De IND-bijlage (Externe website, opent in een nieuw tabblad) noemt de voorwaarden:

• Je valt in één van deze groepen: een Turkse werknemer die legaal in Nederland woont en werkt; een gezinslid van een Turkse werknemer; of een Turkse burger die in loondienst wil gaan werken.
• Je hebt minstens 3 jaar een verblijfsvergunning voor verblijf bij een familie- of gezinslid met een niet-tijdelijk verblijfsrecht.
• Je voldoet aan alle voorwaarden voor verlenging van die vergunning.

Voor een reguliere verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd (Externe website, opent in een nieuw tabblad) en EU-langdurig verblijf (Externe website, opent in een nieuw tabblad) moet je huidige vergunning nog geldig zijn als je aanvraagt. Volgens de IND kun je aanvragen vanaf 3 maanden voordat de vergunning verloopt. Woon je hier al meer dan 5 jaar met een verblijfsvergunning? Dan kun je zelf kiezen wanneer je aanvraagt. Je hoeft niet te wachten tot de vergunning bijna verloopt.

Verloopt je vergunning bijvoorbeeld op 31 januari 2027? Dan kun je vanaf 31 oktober 2026 aanvragen. Controleer of je ook aan de vereiste verblijfsduur en de andere voorwaarden voldoet.

Voor mensen met een asielvergunning zegt formulier 6011 (PDF, 874 KB) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) dat je op zijn vroegst kunt aanvragen 3 maanden voordat je 5 jaar aaneengesloten rechtmatig verblijf hebt. Controleer je aanvraagdatum met dat formulier en de IND-pagina voor je vergunning.

De IND-pagina voor je vergunning bevat een verwijzing naar het aanvraagformulier. Gebruik gewaarmerkte kopieën als het formulier of de inburgeringsbijlage die vraagt. Een kopie van je inburgeringsdiploma hoeft niet gewaarmerkt te zijn. Bewaar je originelen. Dien je de aanvraag in bij een IND-loket? Dan kun je ze meenemen zodat een medewerker kopieën kan maken.

Volg deze stappen om je inburgeringsbewijs mee te sturen met je verblijfsaanvraag:

1. Bekijk de IND-pagina voor de verblijfsvergunning die je wilt aanvragen.
2. Controleer welk diploma, certificaat of bewijs van vrijstelling het aanvraagformulier vraagt.
3. Verzamel de gevraagde documenten.
4. Dien je verblijfsaanvraag en de gevraagde bewijsstukken in.

Gebruik bij een digitale aanvraag het bestand van je digitale diploma. Volgens DUO is een afdruk van dat bestand ongeldig (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Gebruik bij een schriftelijke aanvraag een kopie van je papieren diploma. Heb je een asielvergunning? Dan moet je EU-langdurig verblijf schriftelijk aanvragen.

Controleer deze punten voordat je de aanvraag verstuurt:

• Gebruik het bewijs voor het inburgeringsvereiste bij de IND-verblijfsaanvraag. De inburgeringsplicht bij DUO of een vrijstelling daarvan staat hier los van. Controleer in de IND-bijlage wat meetelt.
• Verzamel ontbrekende bewijsstukken voordat je aanvraagt. Bij een onvolledige aanvraag kan de IND de beslistermijn verlengen.

Heb je al een diploma of Z-routecertificaat? Verzamel dan het bewijs dat je IND-formulier vraagt. Wil je een vrijstelling of ontheffing gebruiken? Zoek je situatie op in de bijlage en stuur de gevraagde bewijsstukken mee. Met het diploma voldoe je alleen aan het inburgeringsvereiste. Controleer ook de andere verblijfsvoorwaarden.

Zorg dat je huidige vergunning nog geldig is op de dag dat je aanvraagt. Begin vóór de laatste week van je vergunning met het verzamelen van documenten. Dat geldt vooral als je gewaarmerkte kopieën of DUO-advies nodig hebt.

• Inburgeringsexamen: niveaus, onderdelen en kosten
• Vrijstellingen en bijzondere situaties bij inburgering
• Inburgeringsbewijs voor naturalisatie