Nederlands leren en meedoen in de samenleving
Bij inburgering leer je Nederlands en hoe mensen in Nederland leven en werken. Sommige nieuwkomers moeten dit volgens de wet doen. Je volgt de leerroute of doet de examens die voor je gelden. Meestal moet je binnen 3 jaar klaar zijn. In je officiële brief staat of je moet inburgeren en welke wet voor je geldt.
Deze pagina gaat over inburgering nadat je in Nederland bent aangekomen.
Wat moet je doen voor inburgering?
Bij inburgering leer je Nederlands en leer je over het dagelijks leven, werk en meedoen in de samenleving. Ben je inburgeringsplichtig, dan moet je de onderdelen afronden die voor je gelden. Je route bepaalt ook welk officieel bewijs je krijgt.
DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) stuurt je een brief over je inburgeringsplicht. In die brief en in Mijn Inburgering staan je taken en de datum waarop je klaar moet zijn. Val je onder Wet inburgering 2021? Bekijk dan ook je persoonlijk plan inburgering en participatie (PIP).
De inburgeringstermijn is meestal 3 jaar. Plan met je eigen einddatum, inclusief extra tijd die DUO je heeft gegeven. In de gids over de termijn en extra tijd lees je hoe je die datum controleert.
Wie moet inburgeren?
Of je moet inburgeren, hangt onder meer af van je nationaliteit, leeftijd, verblijfsvergunning en opleiding. Je DUO-brief en Mijn Inburgering laten zien wat voor je geldt. Onder de wet van 2021 begeleidt de gemeente je ook.
De gebruikelijke inburgeringsplicht geldt vanaf 18 jaar tot de AOW-leeftijd, de leeftijd waarop je staatspensioen krijgt. Het gaat om nieuwkomers van buiten de Europese Unie (EU), de Europese Economische Ruimte (EER) en Zwitserland die aan de voorwaarden voldoen. Een niet-tijdelijk verblijfsdoel kan tot inburgeringsplicht leiden. De uitleg van de Rijksoverheid over wie moet inburgeren (Externe website, opent in een nieuw tabblad) beschrijft de voorwaarden. Ook je verblijfsvergunning en opleiding tellen mee.
In de wet begint de leeftijdsgrens al bij 16 jaar. Je bent vrijgesteld als je nog leerplicht hebt of onder de kwalificatieplicht valt. Bij kwalificatieplicht moet je nog een basisdiploma halen. Dit staat in artikelen 3 en 4 van de wet van 2021 (Externe website, opent in een nieuw tabblad).
Ben je 16 of 17 jaar en vrijgesteld van leerplicht en kwalificatieplicht? Dan kun je DUO vragen om eerder te beginnen (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Je krijgt dan een termijn van 3 jaar. Als je te laat klaar bent, kun je een boete krijgen. Asielstatushouders krijgen geen boete voor te laat afronden (Externe website, opent in een nieuw tabblad).
Voor deze groepen kunnen verschillende taken gelden:
- Gezinsmigranten en mensen met een asielverblijfsvergunning kunnen inburgeringsplichtig worden.
- Met een verblijfsvergunning voor studie of als kennismigrant kun je meestal zelf kiezen of je inburgert.
- Met een Nederlands diploma dat aan de voorwaarden voldoet (Externe website, opent in een nieuw tabblad) kun je mogelijk geheel worden vrijgesteld. DUO bepaalt welke onderdelen je nog moet doen.
Onder de wet van 2021 blijft je eerdere inburgeringsplicht gelden als je tussen twee perioden met inburgeringsplicht maximaal 1 jaar in Nederland verbleef voor een tijdelijk verblijfsdoel. Artikelen 2.1 en 2.2 van het Besluit inburgering 2021 (Externe website, opent in een nieuw tabblad) regelen dit. Controleer het besluit van DUO voor je eigen verblijfsvergunning.
Je kunt ook vrijwillig inburgeren, bijvoorbeeld om bewijs te krijgen voor een permanente verblijfsvergunning of voor naturalisatie. Bij naturalisatie word je Nederlander. Voor vrijwillig inburgeren gelden andere voorwaarden dan voor eerder beginnen als 16- of 17-jarige.
Val je onder Wet inburgering 2021 of Wet inburgering 2013?
De datum waarop je inburgeringsplichtig werd, bepaalt welke wet voor je geldt. Controleer die datum in je officiële informatie. In de vergelijking van de wetten van 2013 en 2021 lees je wat dit betekent voor je examens, planning en eigen taken.
Voor de twee wetten gelden deze begindata:
- Wet inburgering 2021 geldt als je op of na 1 januari 2022 inburgeringsplichtig werd. De gemeente voert een brede intake met je uit: een eerste gesprek en onderzoek. Daarna maakt de gemeente samen met je een PIP. Daarin staat welke van de drie leerroutes je volgt.
- Wet inburgering 2013 geldt als je op of na 1 januari 2013 en vóór 1 januari 2022 inburgeringsplichtig werd. Je regelt meer zelf. Je doet taalexamens op A2, het basisniveau Nederlands, of hoger. Ook doe je de kennisexamens die voor je gelden.
Begon je inburgeringsplicht vóór 1 januari 2013? Vraag je gemeente welke oudere regels voor je gelden.
Onder de wet van 2021 stelt je gemeente je PIP vast. Daarna stuurt DUO je nog een brief met de begindatum van je termijn. De datum waarop je plicht begon, kan dus anders zijn dan de datum waarop je termijn van 3 jaar begint.
Onder de wet van 2021 staat een van deze drie leerroutes in je PIP:
Brede tabellen kun je horizontaal scrollen.
| Leerroute | Niveau Nederlands | Activiteit of doel |
|---|---|---|
| B1-route | B1 (Nederlands op een middenniveau) | Werk of vrijwilligerswerk |
| Onderwijsroute | B1 of B2 (gevorderd Nederlands) | Voorbereiding op beroepsonderwijs of hoger onderwijs |
| Zelfredzaamheidsroute (Z-route) | Praktisch Nederlands | Meedoen in de samenleving als de andere routes te moeilijk voor je zijn |
De Z-route eindigt met een gesprek bij je gemeente.
Volg je de B1-route, heb je minimaal 600 uur taalles gevolgd en kun je de B1-examens niet doen? Bespreek dan met je gemeente of je A2-examens mag doen. De gemeente beslist of je van niveau mag veranderen. De gids over de routes en eisen van de wet van 2021 legt de routes verder uit.
Welke onderdelen kunnen bij je route horen?
Je route kan uit de onderdelen hieronder bestaan. In je PIP of Mijn Inburgering staat welke je moet afronden. De gids over het inburgeringsexamen beschrijft de examenonderdelen en kosten.
- Nederlandse taalexamens: Lezen, Luisteren, Schrijven en Spreken op het vereiste niveau.
- Kennis van de Nederlandse Maatschappij (KNM): een examen over de Nederlandse samenleving.
- Participatieverklaringstraject (PVT): leren over de Nederlandse basiswaarden en de participatieverklaring ondertekenen.
- Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP): taken over werk en meedoen onder de wet van 2021.
- Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt (ONA): taken over werk onder de wet van 2013. Of je ONA moet doen, hangt af van je begindatum en vrijstellingen.
- Staatsexamen Nederlands als tweede taal (NT2): taalexamens op B1 of B2 voor sommige routes of als bewijs van een hoger taalniveau.
Moet je PVT doen onder de wet van 2013? Dan moet je dit binnen 1 jaar na inschrijving bij de gemeente afronden. Onder de wet van 2021 heb je 3 jaar. DUO legt de termijnen voor PVT uit (Externe website, opent in een nieuw tabblad).
Behaalde NT2-taalexamens kunnen meetellen voor je inburgering. Onder de wet van 2021 telt een behaald onderdeel op het niveau in je PIP of hoger als dat taalexamen. Je hoeft daarvoor geen vrijstelling aan te vragen. Onder de wet van 2013 vraag je vrijstelling aan voor de onderdelen die je hebt gehaald. KNM, MAP, PVT of ONA kunnen nog steeds verplicht zijn.
Begon je inburgeringsplicht vóór 1 januari 2015 en heb je een volledig NT2-diploma? Dan kun je mogelijk vrijstelling krijgen voor alle inburgeringsexamens. Vraag die vrijstelling aan bij DUO. Bekijk de voorwaarden van DUO voor vrijstelling met NT2 (Externe website, opent in een nieuw tabblad).
Heb je alle verplichte onderdelen afgerond en volg je niet de Z-route? Dan krijg je een inburgeringsdiploma. Bij de Z-route krijg je een inburgeringscertificaat van je gemeente.
Rond je de Z-route af en haal je ook alle inburgeringsexamens? Neem dan contact op met DUO over een inburgeringsdiploma (Externe website, opent in een nieuw tabblad).
Waar begin je?
Begin met je inschrijving en je officiële informatie. Volg daarna de stappen voor de wet die voor je geldt:
- Controleer of je een burgerservicenummer (BSN), een verblijfsvergunning en een inschrijving bij de gemeente hebt. De gids over je BSN en inschrijving bij de gemeente helpt je bij de inschrijving.
- Bekijk je DUO-brief: daarin staat of je moet inburgeren en onder welke wet. Het kan tot 8 weken duren voordat de brief komt, nadat alle drie de voorwaarden bij stap 1 zijn geregeld. Zijn die 8 weken voorbij en heb je geen brief? Neem contact op met DUO. Onder de wet van 2021 neemt ook de gemeente contact met je op.
- Controleer je begindatum, einddatum en taken in Mijn Inburgering (Externe website, opent in een nieuw tabblad). DigiD is je digitale identiteit. Je logt in met de DigiD-app of met een controlecode per sms.
- Val je onder de wet van 2021? Bereid je voor op de brede intake.
- Val je onder de wet van 2021? Lees je PIP voordat je examens boekt.
- Val je onder de wet van 2013? Maak een plan voor je studie en examens.
- Val je onder de wet van 2013? Bekijk de voorwaarden voor een DUO-lening (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Controleer of je kunt lenen of zelf moet betalen.
- Bewaar kopieën van brieven, diploma’s, cursuscontracten, examenresultaten en berichten van de gemeente. Je kunt ze nodig hebben voor vrijstelling, extra tijd of bewijs voor de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND).
Wat is het verschil met het examen in het buitenland, NT2 en naturalisatie?
Het examen in het buitenland, NT2 en naturalisatie hebben elk een ander doel:
- Het basisexamen inburgering in het buitenland (Externe website, opent in een nieuw tabblad) toetst Nederlands op A1, het beginnersniveau. Sommige aanvragers moeten het halen voordat zij een machtiging tot voorlopig verblijf (MVV) aanvragen. Het gaat om verblijf bij een partner of werk als geestelijk bedienaar, bijvoorbeeld als voorganger in een geloofsgemeenschap. Er zijn vrijstellingen. Inburgering na aankomst is een apart proces.
- Staatsexamen NT2 toetst Nederlands op B1 of B2. Het kan bij je inburgeringsroute horen of bewijs leveren voor werk of studie. Je meldt je apart aan via MijnDUO (Externe website, opent in een nieuw tabblad).
- Naturalisatie heeft een eigen aanvraag en andere voorwaarden. Vaak heb je inburgeringsbewijs nodig. Je vraagt naturalisatie aan bij je gemeente. De IND beslist over je aanvraag (Externe website, opent in een nieuw tabblad).
Inburgeringsbewijs kan ook helpen bij een permanente verblijfsvergunning (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Om Nederlander te worden door naturalisatie, zijn een aparte aanvraag en een besluit nodig.
Welke examengids past bij je situatie?
Controleer eerst je officiële niveau en je doel. Het niveau dat een taalschool adviseert, kan afwijken van het niveau in je PIP of Mijn Inburgering. Kies met je officiële eis de juiste gids uit de tabel.
Ben je gewend dat je zelf het niveau van een taalcursus kiest? Gebruik voor inburgering het niveau in je PIP of Mijn Inburgering.
Brede tabellen kun je horizontaal scrollen.
| Niveau | Je situatie | Welke gids? |
|---|---|---|
| A1 in het buitenland | Je hebt het MVV-examen nodig voordat je naar Nederland verhuist. | Gids voor het basisexamen inburgering in het buitenland. Dit examen staat los van inburgering na aankomst. |
| A2 | Je informatie van DUO noemt A2. | Gids voor het inburgeringsexamen. Kies daarna de gids voor lezen, luisteren, schrijven of spreken die je nodig hebt. |
| B1 | Je route vereist B1. | Gids voor de B1-route en Gids voor Staatsexamen NT2. Lees deze gidsen voordat je examendata plant. |
| B2 | Je hebt een hoger taalniveau nodig voor studie of werk. | Gids voor Staatsexamen NT2 en Gids voor het leesexamen op B2. |
In de gids over Nederlandse taalniveaus lees je wat A1, A2, B1 en B2 betekenen. Begin met de officiële oefenexamens van DUO (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Voor extra oefening op je niveau kun je daarna de gratis oefeningen van Inburgering.org gebruiken.
Wat is je volgende stap?
Weet je niet zeker of je moet inburgeren? Controleer eerst het besluit van DUO. Heb je een brief voor de wet van 2021? Maak dan met je gemeente je PIP. Onder de wet van 2013 plan je de examens die in Mijn Inburgering staan.
Plan met je eigen einddatum. Moet je PVT afronden onder de wet van 2013? Controleer dan ook de aparte termijn van 1 jaar. Controleer voordat je voor een cursus of examen betaalt of die bij je officiële eisen past.
- Auteur
- Door Inburgering.org team
- Reviewer
- Gereviewd door Kirill Svavolia
Officiële bronnen
- Inburgeren.nl: U gaat inburgeren (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Uitleg over inburgering, de termijn van 3 jaar, brieven, intake, leerroutes en vrijwillig inburgeren; binnen de B1-route kan na minimaal 600 lesuren een overstap naar A2 mogelijk zijn
- Inburgeren.nl: Welke examens (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Verplichte examenonderdelen per wet en per datum waarop de inburgeringsplicht begon
- Inburgeren.nl: Diploma gehaald (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Gehele en gedeeltelijke vrijstelling met een diploma dat aan de voorwaarden voldoet; DUO beslist over de aanvraag
- Rijksoverheid: Wet inburgering 2021 (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De grensdatum van 1 januari 2022, de rol van de gemeente en de drie leerroutes
- Rijksoverheid: Moet ik als nieuwkomer inburgeren? (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De gebruikelijke leeftijdsgrenzen, uitzonderingen op basis van nationaliteit en tijdelijk verblijf voor studie of werk
- Inburgeren.nl: Eerder beginnen met inburgeren (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Eerder beginnen voor 16- en 17-jarigen die aan de voorwaarden voldoen; de termijn van 3 jaar en een mogelijke boete bij te laat afronden
- Wet inburgering 2021 (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Artikel 3 laat de wettelijke leeftijdsgrens beginnen bij 16 jaar; artikel 4 geeft vrijstelling bij leerplicht of kwalificatieplicht
- IND: Basisexamen inburgering in het buitenland (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Wie het examen in het buitenland moet halen vóór een mvv-aanvraag, de vrijstellingen en inburgering na aankomst
- Staatsexamens NT2: Inburgeren met het staatsexamen NT2 (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Staatsexamens op B1 en B2 binnen inburgeringsroutes en het verschil tussen de twee wetten
- Inburgeren.nl: Kennisexamens (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Eisen voor KNM, MAP, ONA en PVT, waaronder de aparte termijn van 1 jaar voor PVT onder de wet van 2013
- Inburgeren.nl: Taalexamens (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Lezen, luisteren, schrijven en spreken op A2, B1 of B2
- Inburgeren.nl: Diploma (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Inburgeringsdiploma na alle verplichte onderdelen buiten de Z-route; voor de Z-route geeft de gemeente een certificaat
- Inburgeren.nl: Staatsexamen niveau B1 of B2 gehaald (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Vrijstellingen voor behaalde NT2-onderdelen en de uitzondering met een volledig diploma als de plicht vóór 1 januari 2015 begon
- Inburgeren.nl: Inloggen op Mijn Inburgering (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Inloggen met DigiD en het bekijken van verplichte examens, uitslagen en brieven
- Inburgeren.nl: Lenen bij DUO (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Voorwaarden voor een lening en betaalmogelijkheden voor cursussen en examens
- Inburgeren.nl: Oefenen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Officieel oefenmateriaal voor A2 en verwijzingen naar oefenmateriaal voor B1 en B2
- Naar Nederland: Leren voor het examen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Lezen en spreken op A1 bij het basisexamen inburgering in het buitenland
- Staatsexamens NT2: Aanmelden bij DUO (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Aparte aanmelding voor het staatsexamen via MijnDUO
- IND: Inburgering bij sterkere verblijfsvergunning (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Inburgeringsbewijs en vrijstellingen bij een sterkere verblijfsvergunning
- IND: Nederlander worden door naturalisatie (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Inburgeringsbewijs, de aanvraag bij de gemeente en het besluit van de IND over naturalisatie
- Besluit inburgering 2021 (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Artikelen 2.1 en 2.2: tijdelijke verblijfsdoelen en het voortduren van een eerdere inburgeringsplicht
- Inburgeren.nl: Diploma gehaald (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De oorspronkelijke Nederlandse voorwaarden voor gehele en gedeeltelijke vrijstelling met een diploma
- Inburgeren.nl: Extra tijd om in te burgeren (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Onder beide wetten kan extra tijd worden toegekend
- Inburgeren.nl: Boete (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Mogelijke boetes bij te laat afronden en de uitzondering voor asielstatushouders
- Raad van Europa (Europese organisatie voor mensenrechten): Gemeenschappelijke referentieniveaus van het Europees Referentiekader voor Talen (ERK) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Beschrijvingen van de taalniveaus waarop de korte uitleg van A1, A2, B1 en B2 is gebaseerd
- Gemeente Amsterdam: Start uw inburgeringstraject in Amsterdam (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Onderscheid tussen het stelsel van 2007, plichten die vanaf 1 januari 2013 tot vóór 1 januari 2022 begonnen, en plichten die vanaf 1 januari 2022 begonnen