Nederlandse taalniveaus van A1 tot B2 volgens het ERK

In brieven van DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) staan taalniveaus zoals A2 en B1. Deze niveaus horen bij het Europees Referentiekader voor Talen, afgekort ERK.

Het ERK heeft zes niveaus: A1, A2, B1, B2, C1 en C2. Deze pagina gaat over A1 tot B2. Dat zijn de niveaus van de Nederlandse examens die hieronder staan. De voorbeelden laten zien hoe je dagelijkse taken kunt uitvoeren naarmate je meer Nederlands leert.

De Raad van Europa heeft het ERK (Externe website, opent in een nieuw tabblad) ontwikkeld. Het beschrijft wat je op elk niveau kunt begrijpen en zeggen of schrijven. Scholen en examenorganisaties gebruiken het om leerdoelen en diploma’s te beschrijven. Een niveau geeft aan wat je met de taal kunt. Het schrijft geen vast aantal woorden voor dat je moet leren. Als je A1 tot B2 al kent van lessen in een andere taal, herken je de schaal. Controleer voor je Nederlandse examen wel welke vaardigheden en onderdelen worden getoetst.

Het Basisexamen inburgering buitenland toetst lezen en spreken op A1. Het inburgeringsexamen heeft taalexamens op A2. Het Staatsexamen NT2 (Nederlands als tweede taal) toetst op B1 of B2. Welk niveau je nodig hebt, hangt af van je situatie.

Een ERK-niveau beschrijft wat je kunt begrijpen en zeggen of schrijven. Van A1 tot B2 ga je van korte zinnen naar gesprekken waarin je details bespreekt. Elk examen heeft opdrachten op zijn eigen niveau. Bij A1 hoort bijvoorbeeld dat je een korte ansichtkaart kunt schrijven. Het basisexamen in het buitenland toetst de taalvaardigheden lezen en spreken. De lijsten hieronder beschrijven taalvaardigheden. Elk examen heeft eigen opdrachten en regels voor de beoordeling.

Op A1 gebruik je Nederlands in bekende, dagelijkse situaties. Je kunt korte zinnen gebruiken als de ander langzaam spreekt, informatie herhaalt en je helpt. Het ERK beschrijft A1 als een beginnersniveau. Het Basisexamen inburgering buitenland toetst lezen en spreken op A1. Wie dit examen nodig heeft, doet het in het buitenland. Dat kan bijvoorbeeld bij een Nederlandse ambassade.

Op A1 kun je:

• Jezelf voorstellen en iemand vragen naar diens naam, woonplaats en werk.
• Eenvoudige zinnen begrijpen over wat je direct nodig hebt, zoals een begroeting, de weg of prijzen.
• Heel korte, eenvoudige teksten lezen, zoals borden, etiketten en persoonlijke berichten.
• Een korte ansichtkaart schrijven en een eenvoudig formulier invullen met je naam, adres en nationaliteit.
• Een langzaam en duidelijk gesprek over bekende onderwerpen volgen als de ander je helpt.

Op A1 gebruik je eenvoudige woorden en zinnen voor concrete situaties. Voorbeelden zijn Ik woon in Amsterdam en Hoe heet je?. Je kunt directe vragen beantwoorden met korte zinnen en hulp van de ander.

Op A2 kun je eenvoudige dagelijkse taken uitvoeren. Denk aan boodschappen doen, naar de dokter gaan, met je verhuurder praten of contact opnemen met de school van je kind. Je verbindt zinnen over bekende onderwerpen. Het ERK beschrijft A2 als een elementair niveau. A2 is het minimale taalniveau onder de Wet inburgering 2013 en voor naturalisatie, waarbij je Nederlander wordt. Vrijstellingen en bepaalde diploma’s kunnen meetellen.

Op A2 kun je:

• Veelgebruikte uitdrukkingen over familie, boodschappen, werk en de buurt begrijpen als mensen duidelijk en langzaam spreken.
• Informatie uitwisselen bij eenvoudige dagelijkse taken.
• Je achtergrond, opleiding en omgeving met eenvoudige woorden beschrijven.
• Informatie vinden in korte advertenties, menu’s en dienstregelingen, en eenvoudige persoonlijke brieven begrijpen.
• Korte notities, berichten en eenvoudige brieven schrijven, bijvoorbeeld om iemand te bedanken of een afspraak te maken.

Op A2 ken je woorden voor dagelijkse taken en voor wat je direct nodig hebt. Je kunt vormen gebruiken om over het verleden te praten, zoals Ik heb gewerkt. Je kunt ook voegwoorden gebruiken: woorden die delen van een zin verbinden, zoals maar, omdat en want. Je kunt nog fouten maken in eenvoudige grammatica. Je boodschap is meestal wel duidelijk.

De A2-examens toetsen lezen, luisteren, schrijven en spreken. Er is ook KNM (Kennis van de Nederlandse Maatschappij). Je situatie bepaalt welke andere onderdelen je moet doen. Controleer dit in Mijn Inburgering, het inburgeringsportaal van DUO.

Op B1 kun je ideeën verbinden, omgaan met onbekende situaties en je mening of plannen uitleggen. Het ERK beschrijft B1 als een drempelniveau. De B1-route onder de Wet inburgering 2021 heeft B1 als doel. Het Staatsexamen NT2 Programma I toetst op B1. Dit programma is bedoeld voor werk of studie op niveau 3 of 4 van het mbo (middelbaar beroepsonderwijs).

Op B1 kun je:

• De hoofdpunten begrijpen van duidelijke, gangbare taal over werk, school en vrije tijd. Je kunt het nieuws volgen als het langzaam en duidelijk wordt gebracht.
• Je redden in de meeste situaties die je tegenkomt tijdens een reis in een Nederlandstalig gebied.
• Eenvoudige, samenhangende teksten maken over bekende onderwerpen of je eigen interesses.
• Ervaringen, gebeurtenissen, wensen en ambities beschrijven, en kort je redenen en mening uitleggen.
• Nieuwsartikelen, persoonlijke brieven en berichten voor je werk lezen als ze duidelijk zijn en bekende woorden gebruiken.
• Een samenhangende e-mail of kort opstel schrijven met een begin, midden en einde.

Op B1 ken je woorden voor bekende onderwerpen en dagelijkse situaties. Als je een woord niet weet, kun je uitleggen wat je bedoelt. Je kunt nog fouten maken in de grammatica, maar de betekenis is duidelijk.

Volgens de officiële beschrijving van Programma I (Externe website, opent in een nieuw tabblad) krijg je bij Lezen 6 teksten met 36 vragen. Je hebt daarvoor 110 minuten. Bij Schrijven maak je zinnen, korte berichten en korte teksten, en vul je formulieren in. Ook daarvoor heb je een vaste tijd. De vergelijking van A2 en B1 legt het verschil tussen beide niveaus uit.

Op B2 kun je ingewikkelde argumenten volgen en teksten met veel details schrijven. Je kunt praten met mensen die vloeiend Nederlands spreken, zonder dat het gesprek voor een van jullie veel moeite kost. In het ERK is B2 een gevorderd middenniveau. Het Staatsexamen NT2 Programma II toetst op B2. Het is bedoeld voor werk of studie op hbo-niveau (hoger beroepsonderwijs) of wo-niveau (wetenschappelijk onderwijs). Daaronder vallen een hogeschool en een universiteit.

Op B2 kun je:

• De hoofdgedachten begrijpen van ingewikkelde teksten over concrete en abstracte onderwerpen. Daaronder vallen technische gesprekken over je vakgebied.
• Spontaan praten met mensen die vloeiend Nederlands spreken, zonder dat het voor een van jullie veel moeite kost.
• Duidelijke teksten met veel details schrijven over verschillende onderwerpen. Je kunt je mening geven over een actueel onderwerp en de voor- en nadelen van de keuzes uitleggen.
• Lange betogen en lezingen volgen als het onderwerp redelijk bekend is. Je kunt ook de meeste nieuws- en actualiteitenprogramma’s op televisie begrijpen.
• Uitgebreide opstellen, verslagen en berichten voor je werk schrijven met een duidelijke opbouw.

Op B2 ken je woorden voor de meeste algemene onderwerpen en voor je eigen vakgebied. Je kunt nog pauzeren of een onbekend woord omschrijven. Programma II toetst deze vaardigheden met eigen opdrachten en regels voor de beoordeling.

De taalexamens op A1 en A2 horen bij de inburgeringsexamens. B1 en B2 horen bij het Staatsexamen NT2 Programma I en II. De beschrijvingen hieronder volgen de officiële eisen. Een vrijstelling of je persoonlijke plan kan veranderen wat je moet doen.

De A2-taalexamens en het Staatsexamen NT2 toetsen lezen, luisteren, schrijven en spreken. Het basisexamen op A1 toetst lezen en spreken, plus KNS (Kennis van de Nederlandse Samenleving). De vorm van het examen en de moeilijkheid van de opdrachten verschillen per niveau. In de gids over het inburgeringsexamen lees je welke examens en onderdelen er zijn.

Het niveau dat je nodig hebt, hangt af van je inburgeringswet, verblijfsaanvraag of studie. In je brief van DUO staat welke wet voor je geldt. Onder de wet van 2021 staan je leerroute en examens in je PIP (persoonlijk plan inburgering en participatie). Heb je vragen over je situatie, verplichte onderdelen, kosten of aanmelding? Lees dan de vragen en antwoorden over inburgering op A1, A2, B1 en B2.

Heb je een MVV nodig om bij je partner te wonen of om als geestelijk bedienaar te werken? Dan moet je meestal het basisexamen halen voordat je de aanvraag doet. Het examen toetst lezen en spreken op A1, plus KNS. Sommige nationaliteiten zijn vrijgesteld. Er zijn ook andere vrijstellingen en ontheffingen. Controleer de eisen voor het basisexamen bij de IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst) (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Voor de verblijfsaanvraag zelf kun je de gids over gezinshereniging en de MVV gebruiken.

Begon je inburgeringsplicht vóór 1 januari 2022? Dan geldt voor jou de Wet inburgering 2013. Je moet de taalexamens op A2 of hoger doen. Je kunt A2-examens boeken via Mijn Inburgering. De vergelijking van de inburgeringswetten van 2013 en 2021 legt het verschil uit.

Begon je inburgeringsplicht op of na 1 januari 2022? Dan geldt voor jou de Wet inburgering 2021. Je gemeente bepaalt je leerroute en legt die vast in je PIP. De B1-route heeft B1 als doel. Voor andere leerroutes gelden andere eisen.

Kun je binnen je inburgeringstermijn geen B1 halen? Dan kan je gemeente binnen de B1-route toestemming geven voor A2 bij één of meer taalvaardigheden. Je moet 600 uur NT2-les hebben gevolgd bij een aanbieder die aan de eisen voldoet. Je moet ook aantonen dat je je tijdens die lessen voldoende hebt ingespannen. Alfabetiseringslessen die aan de eisen voldoen, kunnen meetellen. De gemeente mag ook geschikte lessen tijdens de brede intake, het eerste onderzoek naar je situatie, meetellen. Deze voorwaarden staan in het Besluit inburgering 2021, artikel 5.5 (Externe website, opent in een nieuw tabblad). De gemeente moet de wijziging vastleggen in je PIP.

Toestemming voor A2 binnen de B1-route is iets anders dan de ontheffing wegens aantoonbaar geleverde inspanningen (AGI) na 600 uur onder de wet van 2013. Met een ontheffing hoef je bepaalde examens niet meer te doen. Met toestemming voor A2 verandert het taalniveau van je examen.

Programma I toetst op B1 en is bedoeld voor werk of studie op mbo-niveau 3 of 4. Programma II toetst op B2 en is bedoeld voor werk of studie op hbo- of universitair niveau. Controleer je PIP of de toelatingseisen van de opleiding voordat je B1 of B2 kiest. De gids over de keuze tussen Staatsexamen NT2 op B1 en B2 legt uit welk programma bij je doel past.

Voor naturalisatie (Externe website, opent in een nieuw tabblad) en een reguliere verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd (Externe website, opent in een nieuw tabblad) is A2 het minimale taalniveau. Een erkend diploma kan als bewijs gelden. Door een vrijstelling of ontheffing hoef je mogelijk geen examen te doen. In de gids over inburgeringsdiploma’s en certificaten kun je nagaan of je bestaande diploma meetelt.

Heb je meer dan één doel? Vergelijk de eisen voordat je een examen boekt. De gids Welk Nederlands examen heb je nodig? helpt je kiezen voor je situatie.

Een document van de Europese Commissie uit 2012 stelt dat je het aantal studie-uren voor een ERK-niveau niet precies kunt voorspellen. Het geeft ruwe schattingen van ALTE, de vereniging van Europese taaltoetsers, en Cambridge ESOL (Engels voor anderstaligen). Het gaat om uren waarin je les krijgt of onder begeleiding leert. De cijfers zijn oude schattingen voor het leren van Engels. Het zijn geen eisen van de Raad van Europa, doelen van DUO of studie-uren voor Nederlands.

De cijfers hieronder geven het totale aantal begeleide uren vanaf beginnersniveau voor Engels.

Het document van de Commissie noemt geen aantal maanden of jaren. Hoelang je nodig hebt, hangt af van de talen die je al kent en hoe goed je kunt lezen en schrijven. Ook het aantal studie-uren en de lessen spelen mee. Verder maakt het uit hoeveel Nederlands je buiten de les hoort of gebruikt. Gebruik de tabel als een ruwe schatting als je met je docent een studieplan maakt.

Onder de Wet inburgering 2021 is de inburgeringstermijn meestal 3 jaar. Controleer je uiterste datum in Mijn Inburgering. In sommige situaties kun je extra tijd krijgen. Lees de gids over de inburgeringstermijn van 3 jaar en extra tijd. Ben je te laat klaar en heb je geen recht op verlenging? Dan kan DUO je een boete geven. Mensen met een verblijfsvergunning asiel krijgen geen boete van DUO als ze te laat klaar zijn. Bekijk de actuele boeteregels van DUO (Externe website, opent in een nieuw tabblad) en de gids over inburgeringsboetes.

Kies oefeningen die passen bij de vaardigheden van je doelniveau. Begin met de officiële A2-oefenexamens van DUO (Externe website, opent in een nieuw tabblad) of de officiële oefeningen voor Staatsexamen NT2 op B1 en B2 (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Zo zie je de opdrachten en hoe je het examenprogramma bedient. Voor extra oefening kun je de gratis oefenexamens van Inburgering.org gebruiken. Onze oefenexamens zijn aanvullend oefenmateriaal en bevatten geen officiële examenvragen.

Oefen veelgebruikte Nederlandse woorden in hele zinnen. Luister elke dag naar eenvoudig Nederlands, bijvoorbeeld een kinderprogramma of langzaam nieuws. Herhaal dezelfde woorden en zinsbouw in verschillende opdrachten.

Oefen met het verbinden van ideeën als je spreekt en schrijft. Zoek de belangrijkste conclusies en volg de redenering in duidelijke teksten over bekende onderwerpen. Kies teksten waarin de hoofdpunten duidelijk herkenbaar zijn. Lees Nederlandse nieuwsartikelen in eenvoudige taal. Schrijf korte dagboekstukjes in het Nederlands en kijk Nederlandse televisie met Nederlandse ondertiteling. Schrijf bijvoorbeeld over een afspraak op school en leg uit wat je daarna wilt doen.

Lees opiniestukken en luister naar podcasts en lezingen. Oefen met opstellen waarin je je argumenten duidelijk opbouwt. Herhaal de woordvolgorde in ingewikkelde zinnen en het gebruik van er. Oefen voor Programma II met lezen en schrijven binnen een vaste tijd. Schrijf bijvoorbeeld een kort verslag waarin je twee voorstellen op je werk vergelijkt.

Onder de wet van 2013 kies je zelf een school of een manier om zelfstandig te leren. Onder de wet van 2021 kiest en betaalt de gemeente je cursus als je een verblijfsvergunning asiel hebt. Gezinsmigranten en andere migranten kiezen en betalen hun eigen cursus. In de gids over een inburgeringsschool kiezen staan vragen die je aan een school kunt stellen.

In oktober 2026 noemt DUO een prijs van € 50 voor elk A2-taalexamen en voor KNM. ONA (Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt) kost € 40.

Onder de wet van 2013 moet je meestal ONA doen als je inburgeringsplicht op of na 1 januari 2015 begon. ONA geldt ook als je vrijwillig inburgert in Nederland, bijvoorbeeld voor naturalisatie. Je kunt mogelijk vrijstelling krijgen voor ONA.

Onder de wet van 2021 krijgen mensen met een verblijfsvergunning asiel de eerste 2 pogingen voor elk examen gratis. Je moet het examen dan doen op het niveau in je PIP of hoger. Extra pogingen kosten geld. Bekijk de inburgeringskosten bij DUO (Externe website, opent in een nieuw tabblad) en de gids over inburgeringskosten, leningen en tarieven voor de voorwaarden en financiële hulp.

Plan je examens in deze volgorde:

1. Controleer het niveau en de onderdelen in je DUO-brief, PIP of de toelatingseisen van je opleiding. Begrijp je de brief niet? Vraag je gemeente welke wet en leerroute voor je gelden. De gids over wie moet inburgeren legt de inburgeringsplicht uit.
2. Kies lessen of een manier om zelfstandig te leren die past bij je niveau. Houd rekening met de regels voor het kiezen van een school hierboven.
3. Oefen met de officiële opdrachten op je doelniveau.
4. Controleer de kosten en beschikbare datums voordat je boekt.

Ben je klaar om examen te doen? Boek A2-examens via Mijn Inburgering en B1- of B2-examens via Mijn DUO, het online portaal voor aanmelding voor het Staatsexamen NT2 (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Je kunt onderdelen op verschillende datums boeken. In de gids over examenaanmelding kun je nagaan waar je je aanmeldt.

Moet je inburgeren? Volg dan het niveau in je DUO-brief of PIP. Vraag je gemeente naar een wijziging van B1 naar A2 voordat je A2-examens boekt. Heb je Nederlands nodig voor een opleiding? Volg dan de eisen van die opleiding. Heb je een bewijs nodig voor naturalisatie of een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd? Controleer dan of je diploma of een vrijstelling al aan de eisen voldoet. Houd bij je planning rekening met je officiële uiterste datum. Een schatting van studie-uren garandeert niet dat je op tijd klaar bent.

• Welk Nederlands examen heb je nodig?
• Het verschil tussen A2 en B1 Nederlands
• Nederlandse cursussen voor je examenniveau, met oefeningen voor lezen, luisteren, schrijven en spreken.