De onderwijsroute bereidt je voor op vervolgonderwijs
De onderwijsroute bereidt je voor op een vervolgopleiding. Je volgt daarvoor een taalschakeltraject (een voorbereidingsprogramma voor vervolgonderwijs) en doet taalexamens op B1 of B2. Je doet ook het examen KNM (Kennis van de Nederlandse Maatschappij) en rondt het participatieverklaringstraject (PVT) af. Met een goedgekeurde vrijstelling hoef je sommige of alle onderdelen niet te doen. De gemeente bepaalt je route en wat je moet afronden. Je hebt normaal 3 jaar de tijd.
Wat is de onderwijsroute?
Met de onderwijsroute bereid je je voor op het mbo (middelbaar beroepsonderwijs), hbo (hoger beroepsonderwijs) of de universiteit. In het taalschakeltraject krijg je Nederlandse les, studievaardigheden en vakken voor je vervolgopleiding. Bekijk de taalniveaus B1 en B2 voordat je je studiedoel bespreekt.
De onderwijsroute is een van de drie leerroutes van de Wet inburgering 2021. DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) legt deze routes uit. De andere twee zijn de B1-route en de zelfredzaamheidsroute (Z-route). Weet je niet of deze wet en route voor je gelden? Bekijk dan welk Nederlands examen je nodig hebt.
Wie kan de onderwijsroute volgen?
De gemeente beoordeelt of je na het taalschakeltraject een grote kans hebt om een diploma in het vervolgonderwijs te halen. Dat is een voorwaarde om deze route te volgen. Die voorwaarde staat in artikel 8 van de Wet inburgering 2021 (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Wil je verder studeren? Vertel dat aan de gemeente tijdens de brede intake.
Volgens DUO is de onderwijsroute vooral bedoeld voor jonge nieuwkomers. Je leeftijd alleen bepaalt niet welke route je krijgt.
Bij de brede intake kijkt de gemeente naar je eerdere opleiding, werkervaring en hoe goed je nieuwe dingen kunt leren. Ook je persoonlijke situatie en je huidige niveau Nederlands tellen mee. Dit staat in artikel 14 van de wet en artikel 5.2 van het Besluit inburgering 2021 (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Heb je buiten Nederland gestudeerd? Lees dan onze gids over buitenlandse diploma’s.
Na de brede intake maakt de gemeente samen met je een PIP (persoonlijk plan inburgering en participatie). Daarin staan je leerroute en de examens die je moet doen.
Welke onderdelen moet je afronden?
De tabel laat zien wat je in oktober 2026 voor de onderwijsroute moet afronden. Met een vrijstelling van DUO (Externe website, opent in een nieuw tabblad) hoef je sommige of alle onderdelen niet te doen. Volg de afspraken in je PIP en het besluit over je vrijstelling.
Brede tabellen kun je horizontaal scrollen.
| Onderdeel | Wat moet je doen? | Wat controleer je? |
|---|---|---|
| Taalschakeltraject | Het taalschakeldiploma halen. | De school, startdatum, vakken en het bewijs dat je het traject hebt afgerond. |
| Taalexamens Nederlands | Lezen, schrijven, spreken en luisteren halen op B1 of B2. | Welk niveau je nodig hebt en wie je voor elk examen aanmeldt. |
| KNM | Het examen over de Nederlandse maatschappij halen. | Of DUO een vrijstelling heeft vastgelegd. |
| PVT | Het traject afronden en de participatieverklaring ondertekenen. | Wanneer de gemeente het traject organiseert. |
De taalexamens op B1 en B2 zijn de Staatsexamens Nederlands als tweede taal (NT2) (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Vraag je school welke examens bij je programma passen.
DUO heeft de gegevens van je taalschakeldiploma nodig (Externe website, opent in een nieuw tabblad) om je inburgeringsdiploma uit te geven.
Na de Z-route krijg je een inburgeringscertificaat van de gemeente. DUO legt het verschil tussen het diploma en het certificaat uit (Externe website, opent in een nieuw tabblad).
Je hoeft de Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP) niet te doen als je het taalschakeltraject volgt of hebt afgerond. Deze uitzondering staat in artikel 8 van de wet. Controleer in je PIP en Mijn Inburgering (Externe website, opent in een nieuw tabblad) welke onderdelen je moet afronden.
Begin met de officiële oefeningen van DUO voor B1, B2 en KNM (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Wil je meer oefenen? Gebruik dan onze gratis examenkiezer. Kies het niveau en de onderdelen die in je PIP staan.
Wat controleer je voordat je begint?
Bespreek deze zes punten met de gemeente voordat je lessen beginnen:
- Welke route staat in je PIP: de onderwijsroute, B1-route of Z-route?
- Moet je Nederlands op B1 of B2 halen en voor welke examens moet je jezelf aanmelden?
- Welke school geeft het taalschakeltraject, wanneer begint het en welk diploma moet je halen?
- Wanneer organiseert de gemeente het PVT?
- Wat is je precieze einddatum en wat moet je doen als het programma te laat begint?
- Wie betaalt het programma en welke ondersteuning kun je krijgen?
Moet je inburgeren onder de Wet inburgering 2021? Heb je een asielstatus, dan bepaalt de gemeente welke cursus je volgt. Heb je geen asielstatus, bijvoorbeeld als gezinsmigrant, dan moet je zelf een cursus kiezen. De gemeente bepaalt in beide gevallen je leerroute.
Wat is je inburgeringstermijn?
Je hebt normaal 3 jaar om in te burgeren. Nadat je PIP is vastgesteld, stuurt DUO je de startdatum. Controleer je einddatum in Mijn Inburgering. De startdatum blijft hetzelfde als je PIP wordt aangepast of vervangen. Dat staat in artikel 11 van de wet (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Begint je programma later dan gepland? Vraag je gemeente of je extra tijd moet aanvragen. Onze gids over de inburgeringstermijn legt uit hoe dat werkt.
Wie betaalt je taalschakeltraject?
Heb je een asielstatus en val je onder de Wet inburgering 2021? Dan betaalt de gemeente je cursus (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Je kunt dan geen geld lenen bij DUO. Voor andere migranten hangt lenen af van het inkomen. Kom je in aanmerking voor een lening? Dan kun je daarmee je taalschakeltraject betalen (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Maak duidelijk wie betaalt voordat je akkoord gaat met de kosten. In onze gids over inburgeringskosten en leningen lees je welke mogelijkheden er zijn.
Wat doe je als de route niet meer past?
Neem contact op met de gemeente als je programma te moeilijk is, te laat begint of niet meer past bij je studieplannen. De gemeente kan je onderwijsroute veranderen in de B1-route of Z-route (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Dat kan tijdens je hele inburgeringstermijn. De gemeente moet de wijziging vastleggen in je PIP.
Vraag om een wijziging en leg de afspraken schriftelijk vast:
- Vertel de gemeente wat er is veranderd in je programma of je studieplannen.
- Vraag om een aangepast PIP op schrift. Laat daarin zetten wanneer de wijziging ingaat en welk bewijs van je school nodig is.
- Stuur na een telefoongesprek een kort bericht waarin je bevestigt wat je hebt besproken.
Wanneer bespreek je je onderwijsroute met de gemeente?
Staat de onderwijsroute in je PIP? Controleer dan voor je eerste les welke school het traject geeft, welk examenniveau je nodig hebt, wanneer je het PVT doet en wie betaalt. Past de route niet meer? Vraag de gemeente om opnieuw naar je route te kijken. Wacht je nog op het besluit? Blijf dan werken aan je inburgering. Houd je aan de einddatum in Mijn Inburgering. Ook na een aanpassing van je PIP blijft je oorspronkelijke startdatum gelden.
- Auteur
- Door Inburgering.org team
- Reviewer
- Gereviewd door Kirill Svavolia
Officiële bronnen
- DUO: leerroutes en examens (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De brede intake, het PIP, de drie leerroutes, B1- of B2-examens, KNM, PVT en de normale inburgeringstermijn van 3 jaar.
- Wet inburgering 2021: artikel 8 (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De huidige wet: voorwaarden voor de onderwijsroute en de uitzondering voor MAP in artikel 8.
- DUO: leerroutes en een andere route kiezen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Het doel van de onderwijsroute, taalniveaus, diploma’s en het wijzigen van de onderwijsroute tijdens de hele inburgeringstermijn.
- DUO: cursus betalen met een lening (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Onder de Wet inburgering 2021 kun je een taalschakeltraject betalen met een DUO-lening als je daarvoor in aanmerking komt.
- Wet inburgering 2021: gepubliceerde wet (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Artikelen 8, 11 en 14: voorwaarden voor de onderwijsroute, de uitzondering voor MAP, dezelfde startdatum na een aangepast PIP en de onderwerpen van de brede intake.
- Besluit inburgering 2021: brede intake (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Volgens artikel 5.2 kijkt de gemeente bij de brede intake ook naar je huidige niveau Nederlands.
- Regeling inburgering 2021: taalschakeltraject (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Het programma bevat Nederlands, studievaardigheden en vakken die nodig zijn voor vervolgonderwijs.
- DUO: taalschakeldiploma doorgeven (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - DUO heeft de gegevens van het taalschakeldiploma nodig om het inburgeringsdiploma te kunnen uitgeven.
- DUO: taalexamens (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Lezen, schrijven, spreken en luisteren op B1 of B2 zijn onderdelen van het Staatsexamen NT2.
- DUO: kennisexamens en participatieverklaring (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - KNM en het PVT bij de gemeente, waaronder het ondertekenen van de participatieverklaring.
- DUO: vrijstelling door een diploma (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - DUO beslist of een diploma je vrijstelling geeft voor alle of een deel van de onderdelen.
- DUO: voorwaarden voor een lening (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De gemeente betaalt de cursus voor asielstatushouders onder de Wet inburgering 2021; voor andere migranten hangt lenen af van het inkomen.
- DUO: officiële oefenexamens (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Officiële oefeningen voor de taalexamens op B1 en B2 en voor KNM.
- DUO: Mijn Inburgering (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - In Mijn Inburgering staan je verplichte examens, uitslagen, informatie over je lening en brieven van DUO.
- DUO: inburgeringsdiploma en certificaat (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Een inburgeringsdiploma na de verplichte examens en een certificaat van de gemeente na de Z-route.
- DUO: wie kiest je cursus? (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Onder de Wet inburgering 2021 bepaalt de gemeente de cursus voor asielstatushouders. Andere migranten kiezen zelf hun cursus, maar de gemeente bepaalt de leerroute.