Kies het examen dat bij je verplichting past
Onder de Wet inburgering 2013 heb je A2 (eenvoudig Nederlands voor dagelijks gebruik) of hoger nodig. Onder de Wet inburgering 2021 bepaalt je leerroute welke examens je doet. Voor sommige aanvragen om naar Nederland te komen, doe je eerst een A1-examen (basiskennis van het Nederlands) in het buitenland. Voor het Nederlanderschap en verblijf voor onbepaalde tijd gelden aparte inburgeringsvoorwaarden. Vraag voor studie of werk of B1 (zelfstandig Nederlands gebruiken in dagelijkse situaties) of B2 (Nederlands voor ingewikkelde onderwerpen) wordt geaccepteerd.
De vier examenniveaus
Je kiest een examen op basis van je doel. Dit overzicht gebruikt de officiële regels. Je brief, de voorwaarden voor je aanvraag of de eisen van je school bepalen welk examen je nodig hebt.
Brede tabellen kun je horizontaal scrollen.
| Niveau | Examen | Wanneer heb je dit nodig? |
|---|---|---|
| A1 | Basisexamen inburgering buitenland | Vóór sommige aanvragen voor een machtiging tot voorlopig verblijf (MVV). |
| A2 of hoger | Inburgeringsexamen | Onder de Wet inburgering 2013, of vrijwillig voor naturalisatie of een sterkere verblijfsvergunning. |
| B1 | Staatsexamen NT2 (Nederlands als tweede taal), Programma I (B1) | Bij de B1-route, of voor studie en werk op mbo (middelbaar beroepsonderwijs)-niveau (middelbaar beroepsonderwijs) 3 of 4. |
| B2 | Staatsexamen NT2 Programma II (B2) | Voor hoger onderwijs of werk op dat niveau. Ook als je inburgeringsplan B2 voorschrijft. |
A1: het examen voordat je verhuist
Als je bij je partner wilt gaan wonen of als geestelijk bedienaar wilt werken, moet je mogelijk het basisexamen doen voordat je naar Nederland komt. Een geestelijk bedienaar is bijvoorbeeld een imam, priester of pastoor. Het examen is verplicht als je een MVV nodig hebt en geen vrijstelling hebt. De IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) geeft de precieze voorwaarden en vrijstellingen.
Het examen heeft drie onderdelen: lezen en spreken op A1, plus Kennis van de Nederlandse Samenleving (KNS). Je maakt het examen op een computer bij een Nederlandse ambassade, een consulaat of een externe dienstverlener. De computer beoordeelt lezen en KNS. Mensen beoordelen spreken. Naar Nederland legt uit hoe het examen werkt (Externe website, opent in een nieuw tabblad).
In 2026 kost het volledige examen € 150.
Na het behalen van alle drie de onderdelen heb je één jaar om de MVV aan te vragen. Met dit examen voldoe je aan de eis die geldt voordat je verhuist. Na aankomst kun je daarnaast een inburgeringsplicht hebben.
Bekijk de gids voor het basisexamen voor uitleg over het examen. De gids over gezinshereniging helpt je bij de aanvraag voor verblijf.
Burgers van de Europese Unie (EU), de Europese Economische Ruimte (EER) en Zwitserland zijn vrijgesteld van dit examen. De IND noemt ook andere nationaliteiten waarvoor een vrijstelling geldt, waaronder de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Canada, Australië, Japan en Zuid-Korea. Ook als je een MVV nodig hebt, kan een andere vrijstelling gelden.
A2: examens onder de Wet inburgering 2013
Begon je inburgeringsplicht tussen 1 januari 2013 en 31 december 2021, dan geldt de Wet inburgering 2013. Voor de taalonderdelen heb je A2 of hoger nodig. DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) noemt de standaardonderdelen per startdatum, voordat vrijstellingen worden toegepast.
Brede tabellen kun je horizontaal scrollen.
| Startdatum van je inburgeringsplicht | Verplichte onderdelen |
|---|---|
| 1 oktober 2017 tot en met 31 december 2021 | Lezen, luisteren, schrijven, spreken; Kennis van de Nederlandse Maatschappij (KNM); Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt (ONA); Participatieverklaringstraject (PVT). PVT geldt als je bij een gemeente staat ingeschreven. |
| 1 januari 2015 tot en met 30 september 2017 | Lezen, luisteren, schrijven, spreken, KNM en ONA. PVT is niet verplicht. |
| 1 januari 2013 tot en met 31 december 2014 | Lezen, luisteren, schrijven, spreken en KNM. ONA en PVT zijn niet verplicht. |
In 2026 kost elk A2-taalexamen € 50. Je meldt je aan en betaalt via DUO. De gids over het inburgeringsexamen legt de onderdelen uit. De gids over examenkosten gaat over betalen en lenen.
Ook zonder inburgeringsplicht kun je vrijwillig het A2-examen doen voor naturalisatie of een sterkere verblijfsvergunning. In Nederland bestaat het vrijwillige examen uit lezen, luisteren, schrijven, spreken, KNM en ONA. Een vrijstelling kan betekenen dat je minder onderdelen hoeft te doen. ONA kost € 40 in 2026.
DUO kan je vrijstellen van ONA als je in Nederland in loondienst hebt gewerkt. Je moet minstens 48 uur per maand hebben gewerkt in 6 van de 12 maanden vóór je vrijstellingsaanvraag. Je vraagt de vrijstelling aan via Mijn Inburgering. De gids over vrijstelling van ONA legt de mogelijkheden uit. De vrijstellingsregels van DUO (Externe website, opent in een nieuw tabblad) geven de voorwaarden.
A2 gaat over vertrouwde, dagelijkse situaties: boodschappen doen, de weg vragen, een kort formulier invullen, je achtergrond beschrijven en korte mededelingen begrijpen. Bij een studie of werkoverleg kunnen langere gesprekken over onbekende onderwerpen nodig zijn. Vergelijk de Nederlandse taalniveaus voordat je een hoger examen kiest.
B1: leerroutes onder de Wet inburgering 2021
Begon je inburgeringsplicht op of na 1 januari 2022, dan geldt de Wet inburgering 2021. Je gemeente begeleidt je. Na de brede intake maakt de gemeente samen met je een persoonlijk plan inburgering en participatie (PIP). In je PIP staan je leerroute en examens.
Je gemeente wijst een van de drie leerroutes toe. De taalexamens en andere verplichte onderdelen verschillen per route:
Brede tabellen kun je horizontaal scrollen.
| Leerroute | Taalexamens | Andere verplichte onderdelen |
|---|---|---|
| B1-route | Examens op B1 | KNM; Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP); PVT. |
| Onderwijsroute | Examens op B1 of B2 | KNM en PVT. |
| Zelfredzaamheidsroute (Z-route) | A2-examens zijn vrijwillig | Lessen en activiteiten uit je PIP, waaronder MAP en PVT. Een eindgesprek bij de gemeente en een certificaat. |
De onderwijsroute bereidt vooral jongere nieuwkomers voor op het mbo, hbo (hoger beroepsonderwijs) of wo (wetenschappelijk onderwijs). Een taalschakeltraject bereidt je voor op een vervolgopleiding.
De Z-route richt zich op praktisch Nederlands en meedoen in de samenleving. Deze route is bedoeld voor mensen voor wie de andere routes te moeilijk zijn.
Bij de B1-route en de onderwijsroute staat het niveau van je taalexamens in je PIP. Programma I is B1. Programma II is B2.
Controleer je vrijstellingen voordat je examens boekt. Meld je via DUO aan voor de onderdelen die je nog moet doen. Je kunt examen doen in zes steden. De gids voor aanmelden bij het Staatsexamen NT2 legt uit hoe je een examen boekt.
Volg je de B1-route en kun je na minstens 600 uur taalles nog geen B1 halen? Dan kun je met je gemeente bespreken of je op A2 mag afronden. De gemeente moet deze wijziging goedkeuren. DUO legt deze voorwaarde uit (Externe website, opent in een nieuw tabblad).
De standaardtermijn voor inburgering is drie jaar. Controleer je persoonlijke einddatum in Mijn Inburgering.
De uitleg van de Wet inburgering 2021 gaat over het stelsel. De gids over de B1-route gaat dieper in op die leerroute.
B2: bewijs voor hoger onderwijs en werk
Programma II geeft een bewijs van B2 voor studie of werk op hbo- of universitair niveau. Programma I geeft een bewijs van B1 voor studie of werk op mbo-niveau 3 of 4. Staatsexamens NT2 (Externe website, opent in een nieuw tabblad) legt uit dat scholen hun eigen toelatingseisen bepalen. Vraag je school, werkgever of de organisatie die je beroep regelt welk diploma zij accepteren.
Beide programma’s toetsen lezen, luisteren, schrijven en spreken. Kies voor elk onderdeel een datum in het officiële rooster van Programma I (Externe website, opent in een nieuw tabblad) of Programma II (Externe website, opent in een nieuw tabblad).
NT2-diploma’s blijven onbeperkt geldig.
Maak je studieplan op basis van je huidige niveau en de uiterste datum voor je aanvraag.
Nederlanderschap en een sterkere verblijfsvergunning
Voor naturalisatie is A2 het standaard minimumniveau van het examen, tenzij je een vrijstelling hebt. Volgens de naturalisatieregels van de IND (Externe website, opent in een nieuw tabblad) telt een inburgeringsdiploma op A2 of hoger dat aan de voorwaarden voldoet. Dit geldt voor diploma’s onder beide wetten. Een volledig diploma NT2 Programma I of II geeft vrijstelling van het inburgeringsexamen voor naturalisatie. Je inburgeringsplicht blijft een aparte verplichting.
Als je aan de voorwaarden voor de optieprocedure voldoet, kun je zonder inburgeringsexamen Nederlander worden. Controleer de voorwaarden voor optie van de IND (Externe website, opent in een nieuw tabblad) om te zien of dit voor je geldt.
Voor een sterkere verblijfsvergunning is een NT2-diploma alleen onvoldoende. De IND bepaalt welk diploma, certificaat of welke vrijstelling voldoet aan de inburgeringsvoorwaarde voor je aanvraag. Een Z-routecertificaat kan worden gebruikt bij een aanvraag voor een sterkere verblijfsvergunning. Het certificaat alleen is onvoldoende voor naturalisatie. Controleer de verblijfsvoorwaarden apart van je inburgeringsplicht.
Controles vóór de examenkeuzehulp
Als je gewend bent één taaltest voor verschillende aanvragen te gebruiken, controleer hier per aanvraag welk bewijs telt. Je inburgeringsplicht en de voorwaarden voor naturalisatie of verblijf staan los van elkaar.
Begon je inburgeringsplicht vóór 1 januari 2013? Vraag dan aan DUO welke regels voor je gelden voordat je de keuzehulp gebruikt.
Doe deze controles op volgorde voordat je de keuzehulp gebruikt:
- Controleer je inburgeringsplicht, wet, startdatum en resterende onderdelen in Mijn Inburgering.
- Controleer je leerroute en examenniveau in je PIP als de Wet inburgering 2021 geldt.
- Controleer welke vrijstellingen voor je gelden voordat je examens boekt.
- Controleer welk diploma je school, werkgever of beroepsorganisatie accepteert voor studie of werk.
Burgers van de EU, de EER en Zwitserland hebben geen inburgeringsplicht in Nederland. Weet je niet zeker of je moet inburgeren? Bekijk dan wie moet inburgeren.
Een Nederlands schooldiploma dat aan de voorwaarden voldoet, kan volledige vrijstelling geven. Een NT2-diploma of certificaat voor een onderdeel kan vrijstelling geven van de bijbehorende taalonderdelen. KNM, MAP, PVT of ONA kunnen dan nog verplicht zijn. De diplomaregels van DUO (Externe website, opent in een nieuw tabblad) maken onderscheid tussen volledige en gedeeltelijke vrijstelling. DUO bepaalt welke onderdelen je nog moet doen.
De examenkeuzehulp
Beantwoord de vragen en vergelijk de uitkomst met je officiële documenten. De keuzehulp kan geen vrijstelling geven of een andere leerroute goedkeuren. De uitkomsten voor het Nederlanderschap gaan over naturalisatie. Voldoe je aan de voorwaarden voor de optieprocedure, dan heb je geen inburgeringsexamen nodig.
Welk examen heb je nodig?
Wat past het beste bij je situatie?
Officieel oefenen voor het examen dat je nodig hebt
Weet je welk examen je nodig hebt? Begin dan met officieel oefenmateriaal. Het zelfstudiepakket van Naar Nederland (Externe website, opent in een nieuw tabblad) kun je gratis downloaden voor het examen in het buitenland. De oefenexamens van DUO (Externe website, opent in een nieuw tabblad) zijn voor A2. De officiële NT2-oefenexamens (Externe website, opent in een nieuw tabblad) zijn voor Programma I en II.
Je examenkeuze voordat je boekt
Moet je inburgeren? Volg dan de wet en resterende onderdelen in Mijn Inburgering en de leerroute in je PIP. Wil je het Nederlanderschap of een sterkere verblijfsvergunning aanvragen? Controleer dan of je bewijs aan de voorwaarden voor die aanvraag voldoet. Vraag voor studie of werk naar de eisen van je school of werkgever voordat je betaalt.
Plan op basis van je persoonlijke inburgeringstermijn of de uiterste datum voor je aanvraag. Heb je het examen in het buitenland nodig, dan moet je de MVV aanvragen binnen één jaar nadat je alle drie de onderdelen hebt gehaald. Controleer je vrijstellingen voordat je betaalt voor examens die je mogelijk niet hoeft te doen.
Ga verder met een van deze pagina’s voor je voorbereiding:
- Kies een gratis oefenexamen: extra oefenen met onze eigen vragen, los van officiële examenvragen.
- Studieplan van 30 dagen: maak een weekschema voor je voorbereiding.
- Cursussen Nederlands van A1 tot B2: extra oefenen met lezen, luisteren, schrijven en spreken.
- Auteur
- Door Inburgering.org team
- Reviewer
- Gereviewd door Kirill Svavolia
Officiële bronnen
- Inburgeren.nl - Welke examens (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Welke onderdelen je onder de Wet inburgering 2013 moet doen en hoe je persoonlijke plan de examens onder de Wet inburgering 2021 bepaalt.
- Inburgeren.nl - Diploma gehaald (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - DUO maakt onderscheid tussen volledige en gedeeltelijke vrijstelling, ook bij NT2-diploma’s en certificaten per onderdeel.
- Rijksoverheid - Wet inburgering 2021 (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De drie leerroutes, begeleiding door de gemeente en de inburgeringstermijn van drie jaar.
- Inburgeren.nl - Naturaliseren (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Welke inburgeringsexamens of NT2-diploma’s je kunt gebruiken bij een aanvraag voor het Nederlanderschap.
- Inburgeren.nl - Kennisexamens (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - ONA geldt onder de Wet inburgering 2013 en voor vrijwillige inburgeraars. Het ONA-examen kost € 40.
- Inburgeren.nl - Vrijstelling ONA (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Vrijstellingen voor ONA, waaronder de vrijstelling vanwege werk die je zelf aanvraagt in Mijn Inburgering.
- Inburgeren.nl - Sterkere verblijfsvergunning (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Inburgeringsdiploma’s en Z-routecertificaten voor een sterkere verblijfsvergunning. Deze voorwaarden verschillen van de inburgeringsplicht.
- Staatsexamens NT2 - Inburgeren met het staatsexamen Nt2 (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Staatsexamens voor inburgering, leerroutes en het persoonlijk plan inburgering en participatie.
- Naar Nederland (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Officieel zelfstudiemateriaal en informatie over het basisexamen inburgering buitenland op A1.
- IND - Basisexamen inburgering in het buitenland (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Wie het basisexamen in het buitenland moet halen voordat een MVV wordt aangevraagd.
- Inburgeren.nl - In het kort (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Onderdelen per leerroute, het persoonlijke plan, de termijn van drie jaar en de mogelijke verlaging naar A2 na 600 uur taalles.
- Inburgeren.nl - Hoeveel kost inburgeren? (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Elk A2-taalexamen kost € 50. ONA kost € 40.
- Naar Nederland - Leren voor het examen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De drie examenonderdelen, lezen en spreken op A1 en gratis studiemateriaal om te downloaden.
- Naar Nederland - Examen doen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Het examen op de computer en de beoordeling van de drie onderdelen.
- Naar Nederland - Na het examen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De aanvraagtermijn van één jaar begint nadat je voor alle examenonderdelen bent geslaagd.
- IND - Basisexamen inburgering in het buitenland (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Voor wie het examen verplicht is, vrijstellingen, examenlocaties en de aanvraagtermijn van één jaar.
- IND - Inburgering voor naturalisatie (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - A2 als minimumniveau voor naturalisatie, mogelijke vrijstellingen en de optieprocedure zonder inburgeringsexamen.
- DUO - Naturalisatie en ander type verblijfsvergunning (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Een NT2-diploma alleen is onvoldoende voor een sterkere verblijfsvergunning. Een vrijstelling van de inburgeringsplicht geldt niet automatisch bij een aanvraag voor naturalisatie of verblijf.
- Rijksoverheid - Moet ik als nieuwkomer inburgeren? (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Burgers van de EU, de EER en Zwitserland zijn vrijgesteld van de inburgeringsplicht in Nederland.
- Staatsexamens NT2 - Wat is het staatsexamen Nt2? (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Taalniveaus, het beoogde niveau van studie en werk en de vier taalvaardigheden.
- Staatsexamens NT2 - Hoe gebruik je het diploma? (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Scholen bepalen hun toelatingseisen. Werkgevers bepalen welk bewijs van je Nederlands zij nodig hebben.
- Staatsexamens NT2 - Aanmelden bij DUO (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Aanmelden via DUO en de zes steden waar je examen kunt doen.
- Staatsexamens NT2 - Uitslag via DUO (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - NT2-diploma’s en certificaten blijven onbeperkt geldig.
- Staatsexamens NT2 - Examenrooster Programma II (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Examendata voor Programma II. Het rooster en het aantal beschikbare plaatsen kunnen veranderen.
- Inburgeren.nl - Oefenen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Officiële oefenexamens voor A2 en verwijzingen naar oefeningen voor B1 en B2.
- Staatsexamens NT2 - Examens oefenen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Officiële oefenexamens voor Programma I en II.
- Naar Nederland - Zelfstudiepakket (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Het officiële zelfstudiepakket kun je gratis downloaden.
- Raad van Europa (Europese organisatie voor mensenrechten) - Beschrijvingen van taalniveaus (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - A2 omvat eenvoudige, dagelijkse gesprekken over vertrouwde onderwerpen.
- DUO - Leerroutes (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - De onderwijsroute omvat een taalschakeltraject. Verlaging naar A2 kan alleen binnen de B1-route.
- Staatsexamens NT2 - Examenrooster Programma I (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Examendata voor Programma I. Verschillende onderdelen kunnen op dezelfde datum plaatsvinden.
- IND - Nederlander worden door optie (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Voorwaarden en aanvraagprocedure voor het Nederlanderschap via de optieprocedure.
- Staatsexamens NT2: werken en het staatsexamen (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Een werkgever kan een NT2-diploma vragen en daarover afspraken maken met de werknemer.
- Nuffic: werken in Nederland met een buitenlands diploma (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Beschermde beroepen en bevoegde instanties vinden; beroepserkenning en werk- of verblijfsvergunningen afzonderlijk controleren.
- BIG-register (register voor beroepen in de individuele gezondheidszorg): Nederlandse en Engelse taalvaardigheid (Externe website, opent in een nieuw tabblad) - Taalbewijzen in de zorg verschillen per beroepsniveau; sommige beroepen vereisen B2+ in plaats van een NT2-diploma op B2.