Inburgeringsexamen: A1, A2, B1 niveaus, examens en kosten uitgelegd

Het inburgeringsexamen is het Nederlandse examen dat de meeste nieuwkomers van buiten de EU moeten halen om langdurig in Nederland te kunnen wonen. Welk examen u doet, hangt af van uw situatie. Komt u uit het buitenland naar uw partner, dan doet u het A1-basisexamen inburgering buitenland bij een Nederlandse ambassade voordat u uw visum krijgt. Woont u al in Nederland, dan bepaalt uw gemeente uw niveau — meestal B1 onder de Wet inburgering 2021, of A2 als B1 te moeilijk blijkt. Deze gids legt elk niveau in eenvoudige taal uit, met actuele kosten, waar u zich aanmeldt, termijnen en wat u daarna doet.

• Hoe inburgering werkt (Wi 2021 vs Wi 2013)
• De drie leerroutes
• A1-basisexamen in het buitenland (vóór de MVV)
• A2-inburgeringsexamen (in Nederland)
• B1 Staatsexamen NT2 Programma I
• KNM en KNS: kennis van de samenleving
• Wat het kost
• Waar u zich aanmeldt
• Vrijstellingen en ontheffingen
• Termijnen en boetes
• Regels op de examendag
• Samenvatting en volgende stappen

Woont u in Nederland met een niet-tijdelijke verblijfsvergunning en bent u tussen de 18 en de AOW-leeftijd, dan bent u meestal inburgeringsplichtig — u moet inburgeren. Dat betekent Nederlands leren en leren hoe het land werkt, en dat aantonen door examens te halen. Twee wetten zijn vandaag nog van belang: de oudere Wet inburgering 2013 voor mensen die vóór 1 januari 2022 zijn begonnen, en de huidige Wet inburgering 2021 voor iedereen daarna.

Onder de Wi 2021 doet uw gemeente een brede intake met u (een uitgebreid gesprek plus de Leerbaarheidstoets). Daarna stelt zij uw PIP op — uw persoonlijke plan voor inburgering en participatie. In het PIP staat welke leerroute u volgt, welke examens u moet halen en op welk niveau. Vanaf de dag dat uw PIP ingaat, heeft u 3 jaar om af te ronden.

Onder de Wi 2021 zijn er drie leerroutes. De gemeente kiest er samen met u één. U kiest niet zelf op een website.

Bent u onder de oudere Wi 2013 begonnen, dan doet u examens op A2-niveau (of hoger) en ligt het traject vast. De meeste mensen doen spreken, luisteren, lezen, schrijven, KNM, ONA en (sinds oktober 2017) PVT.

Het A1-basisexamen inburgering buitenland is het kleine Nederlandse examen dat u doet voordat u naar Nederland verhuist. De meeste mensen doen het omdat ze een Nederlands MVV-visum willen om bij hun partner te komen wonen of om als geestelijk bedienaar te werken. U doet het examen bij een Nederlandse ambassade of consulaat in uw land van herkomst. Slagen is een voorwaarde voor uw MVV-aanvraag.

Het examen bestaat uit drie onderdelen, allemaal op de computer. U hoeft niets met de hand te schrijven. U kunt alle drie onderdelen tijdens hetzelfde bezoek doen (samen ongeveer twee uur) of één voor één.

Er is op A1-niveau geen schrijf- of luisterexamen. Het gratis officiële studiepakket heet Naar Nederland en u kunt het in 33 talen downloaden, inclusief voorbeeldexamens.

Het A2-inburgeringsexamen is het standaardexamen voor mensen die al in Nederland wonen. Onder de Wi 2013 was het voor bijna iedereen de standaard. Onder de Wi 2021 wordt het vooral als terugvaloptie gebruikt wanneer de gemeente vaststelt dat B1 niet haalbaar is, meestal na ten minste 600 lesuren Nederlands. DUO neemt het examen af in officiële examencentra.

Er zijn vijf aparte examens. U kunt ze op verschillende dagen en in elke volgorde afleggen. Elk examen begint met ongeveer 15 minuten uitleg.

Twee dingen verrassen mensen vaak: schrijven gaat nog steeds met pen en papier, terwijl al het andere op een computer gebeurt; en bij spreken praat u tegen de computer (niet tegen een mens). DUO beoordeelt lezen, luisteren en KNM automatisch. Schrijven en spreken worden door getrainde DUO-beoordelaars nagekeken. U krijgt de uitslag binnen ongeveer 8 weken in Mijn Inburgering.

Bent u onder de Wi 2013 begonnen, dan moet u ook ONA (Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt) doen. Onder de Wi 2021 is ONA vervangen door de MAP (Module Arbeidsmarkt en Participatie). De MAP doet u bij de gemeente en is gratis.

Het Staatsexamen Nederlands als tweede taal (NT2) is het Nederlandse examen op een hoger niveau. Programma I is op B1-niveau en is het standaardexamen voor de B1-route onder de Wi 2021. Programma II is op B2-niveau en wordt vooral gebruikt voor de Onderwijsroute of voor banen en opleidingen die hoger Nederlands vragen. Het examen wordt gemaakt door het CvTE en afgenomen door DUO.

Het NT2 bestaat alleen uit de vier taalonderdelen. Op dit niveau is er geen KNM — uw kennis van de Nederlandse samenleving wordt verondersteld uit eerdere studie of uit het KNS-examen op A1. U doet alle vier de onderdelen op de computer en u typt uw antwoorden bij het schrijfexamen (geen pen en papier meer).

Voor lezen en schrijven mag u het Van Dale Pocketwoordenboek Nederlands als tweede taal (NT2) meenemen. Andere woordenboeken zijn niet toegestaan, en bij luisteren en spreken mag u helemaal geen woordenboek gebruiken. Uw uitslag verschijnt ongeveer 5 weken na het examen in Mijn DUO. De slaaggrens is een omgerekende score van 500 of hoger per onderdeel. Zodra u alle vier de onderdelen heeft gehaald, stuurt DUO uw diploma naar uw huisadres. Het diploma is levenslang geldig.

Er bestaan twee verschillende examens over kennis van de samenleving, en welk examen u doet, hangt af van uw niveau.

• KNS (Kennis van de Nederlandse Samenleving) — op A1-niveau, in het buitenland. 30 vragen met foto's. Elke vraag wordt voorgelezen; u kiest uit 2 opties.
• KNM (Kennis van de Nederlandse Maatschappij) — op A2-niveau, in Nederland. Ongeveer 40 meerkeuzevragen in 45 minuten over thema's als werk, zorg, onderwijs, wonen en rechten.

Op B1- en B2-niveau is er geen apart samenlevingsexamen. Er wordt verwacht dat u dit eerder heeft behandeld.

DUO bepaalt de kosten per examenonderdeel, per poging. Zakt u voor een onderdeel, dan betaalt u alleen voor dat onderdeel opnieuw — gehaalde onderdelen blijven voor altijd geldig. Deze prijzen zijn in mei 2026 gecontroleerd op inburgeren.nl en gelden voor de examens in Nederland. Het A1-examen in het buitenland heeft eigen tarieven.

Heeft u een asielstatus onder de Wi 2021, dan zijn uw eerste 2 pogingen per examen gratis, mits u het examen op het niveau in uw PIP of hoger doet. De MAP en PVT via de gemeente zijn gratis. Gezinsmigranten kunnen bij DUO lenen om de cursus en examens te betalen (alleen bij goedgekeurde scholen).

Meer over lenen en wat u kunt doen als u niet kunt betalen: zie de gids over kosten en de DUO-lening.

De aanmeldwebsite verschilt per type examen. Veel mensen doen dit de eerste keer verkeerd, dus controleer het vóór u inlogt.

• A1 (basisexamen buitenland) — vul het A1-aanmeldformulier van DUO in, betaal en boek daarna een datum bij de Nederlandse ambassade of het consulaat.
• A2, KNM en ONA — boek in Mijn Inburgering op inburgeren.nl met DigiD. U kunt tot 1 week voor het examen wijzigen of annuleren.
• B1 en B2 NT2 — boek in Mijn DUO op duo.nl met DigiD. De inschrijving opent ongeveer 8 weken voor elk examen om 09:00 uur. Annuleren kan via nt2@duo.nl tot 4 weken voor het examen.

De A2- en B1/B2-examens worden afgenomen in de DUO-centra in Amsterdam, Eindhoven, Rijswijk, Rotterdam, Utrecht en Zwolle. Wees 30 minuten van tevoren aanwezig. U ontvangt ongeveer een week voor het examen per e-mail en post een oproepbrief met het adres en het tijdstip.

Stap-voor-stap aanmeldschermen voor elke route staan in onze aanmeldgids voor het examen.

Niet iedereen hoeft het examen te doen. De Nederlandse wet gebruikt twee verschillende woorden. Een vrijstelling betekent dat u niet hoeft in te burgeren, meestal omdat u al kunt aantonen dat u voldoende Nederlands beheerst. Een ontheffing betekent dat u wel inburgeringsplichtig bent, maar dit redelijkerwijs niet kunt, meestal om medische redenen of na aantoonbare inspanning.

Veelvoorkomende vrijstellingen in Nederland: een EU-/EER-/Zwitserse nationaliteit, een Nederlands schooldiploma (mbo 2 of hoger, havo, vwo, hbo, universiteit), of een Staatsexamen NT2-diploma (Programma I of II). Ook burgers van Australië, Canada, Japan, Monaco, Nieuw-Zeeland, Zuid-Korea, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Zwitserland en Vaticaanstad zijn vrijgesteld van het A1-examen in het buitenland.

Over ontheffingen beslist de IND (voor het A1-examen in het buitenland) of DUO/uw gemeente (in Nederland). Voor een medische ontheffing is een doktersrapport nodig. Voor een ontheffing op persoonlijke gronden moet u kunnen bewijzen dat u zich heeft ingespannen — bijvoorbeeld examenpogingen, lesuren en een duidelijke reden waarom u niet kunt afronden.

Uitgebreide lijsten, formulieren en voorwaarden vindt u in onze gids over vrijstellingen en bijzondere situaties.

Onder de Wi 2021 is de inburgeringstermijn 3 jaar, ingaand op de dag na de vaststelling van uw PIP. Twee maanden voor het einde stuurt DUO een herinnering. Na het verstrijken van de termijn ontvangt u de brief Vooraankondiging termijnoverschrijding, waarin staat dat DUO een boete kan opleggen. Verlenging is mogelijk als de vertraging niet uw schuld is — uw gemeente beslist.

Na een boete moet u nog steeds inburgeren en geeft DUO u extra tijd (6 maanden tot 2 jaar, afhankelijk van hoeveel examens u al heeft gehaald en welke route u volgt). Onder de oudere Wi 2013 is de maximale boete voor het missen van de diplomatermijn €1.250 en krijgt u ook 2 extra jaar.

Voor alle A2- en NT2-examens in Nederland gelden dezelfde basisregels. U komt 30 minuten van tevoren met een geldig identiteitsbewijs en uw oproepbrief. Telefoon, horloge, jas, boeken en tassen gaan in een kluisje — u mag deze niet meenemen de examenruimte in. Voor het examen ondertekent u een geheimhoudingsverklaring: u mag geen examencontent fotograferen of delen.

Toegestaan: een geldig identiteitsbewijs (Nederlands paspoort, EU-identiteitskaart, verblijfsdocument, EU-rijbewijs of vergelijkbaar), uw oproepbrief, het Van Dale NT2-woordenboek (alleen bij lezen en schrijven), water in een fles met dop (op de grond) en een beker als u in de wachtruimte gratis koffie of thee wilt.

Niet toegestaan: telefoons, smartwatches, eigen papier of aantekeningen, elektronische woordenboeken, Google Translate, koptelefoons (DUO levert deze) of een woordenboek bij luisteren of spreken. Als een medewerker een verboden voorwerp ziet, kan uw examen ongeldig worden verklaard.

• A1 in het buitenland: 3 onderdelen (spreken, lezen, KNS) bij een Nederlandse ambassade. Totaal €150. Uitslag 1 jaar geldig voor de MVV.
• A2 in Nederland: 5 onderdelen (spreken, schrijven, lezen, luisteren, KNM). €250 onder Wi 2021, €290 onder Wi 2013 met ONA.
• B1 NT2 Programma I: 4 taalonderdelen, allemaal op de computer. €200. Slaaggrens 500 per onderdeel. Geen KNM.
• Wi 2021: de gemeente bepaalt uw route (B1, Onderwijs of Z) in uw PIP. 3 jaar om af te ronden. Asielstatushouders krijgen 2 gratis pogingen.
• A2 / KNM meldt u zich aan in Mijn Inburgering. NT2 (B1/B2) meldt u zich aan in Mijn DUO. Verschillende websites.
• Zes examensteden voor A2 en NT2: Amsterdam, Eindhoven, Rijswijk, Rotterdam, Utrecht, Zwolle.
• Neem een geldig identiteitsbewijs en oproepbrief mee. Het Van Dale NT2-woordenboek alleen voor lezen en schrijven.
• Boetes voor het missen van de termijn lopen op tot €1.000 (Wi 2021) of €1.250 (Wi 2013), plus extra tijd.

• Bepaal uw niveau. Bent u in het buitenland: A1. Bent u in Nederland onder de Wi 2021: kijk in Mijn Inburgering en uw PIP. Bent u vóór 2022 begonnen: A2 onder Wi 2013.
• Lees onze niveaugidsen: A1 buitenland, A2, Staatsexamen NT2 (B1/B2).
• Probeer een gratis oefenronde in onze gratis examenoefening om te zien waar u staat.
• Lijkt B1 te moeilijk na 600+ uur les, vraag de gemeente dan om afschalen naar A2 in uw PIP.
• Schaf het Van Dale Pocketwoordenboek NT2 aan als u het A2-lees-/schrijfexamen of een NT2-examen doet.