Staatsexamen NT2: kies B1 of B2

Beide programma’s toetsen Lezen, Luisteren, Schrijven en Spreken. Je kunt meteen Programma II doen. Je hoeft Programma I niet eerst te halen. In het officiële examenoverzicht (Externe website, opent in een nieuw tabblad) lees je wat de twee programma’s inhouden.

Je maakt alle vier de onderdelen op de computer. Bij Lezen krijg je ook een papieren tekstboekje.

Je kunt het diploma gebruiken als bewijs voor werk, studie, inburgering of naturalisatie. Welk bewijs telt, hangt af van de regels voor je doel.

Voor de zorg en de kinderopvang gelden landelijke taaleisen. Scholen, universiteiten en andere werkgevers bepalen hun eigen eisen. De tabel laat de regels zien.

In de tabel staan mbo (middelbaar beroepsonderwijs) en hbo (hoger beroepsonderwijs). Het BIG-register (register voor Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) bepaalt de taalniveaus voor de zorg. De uitleg over de procedures (Externe website, opent in een nieuw tabblad) maakt onderscheid tussen diploma’s uit de EU (Europese Unie), EER (Europese Economische Ruimte) of Zwitserland en diploma’s van daarbuiten. Controleer eerst welke procedure voor je geldt. Kies daarna je taaltoets.

De rijen over de zorg gelden voor een verklaring van vakbekwaamheid en voor BIG-registratie. Bij de erkenning van Europese diploma’s voor beroepen buiten het register gelden andere regels voor het taalbewijs. Die staan hieronder. Voor een verklaring van vakbekwaamheid kan ook een CNaVT-examen (Certificaat Nederlands als Vreemde Taal) dat je in het buitenland hebt gedaan als bewijs gelden.

Zorgberoepen hebben twee vormen van wettelijke bescherming. Als verpleegkundige, verloskundige, fysiotherapeut, arts, tandarts, apotheker of gezondheidszorgpsycholoog heb je BIG-registratie nodig. Als verzorgende-IG, apothekersassistent, diëtist of logopedist heb je een beschermde opleidingstitel (Externe website, opent in een nieuw tabblad) en blijf je buiten het register. Na erkenning van een Europees diploma (Externe website, opent in een nieuw tabblad) moet je je Nederlands aantonen voor BIG-registratie, als je beroep die registratie vereist. De genoemde beroepen met een beschermde opleidingstitel blijven buiten het BIG-register. Controleer de eisen voor je beroep voordat je een taaltoets boekt.

Heb je voor een verklaring van vakbekwaamheid taalbewijs op B1 of B2 nodig, dan moet dat bewijs komen van Staatsexamen NT2 of van een CNaVT-examen dat je in het buitenland hebt gedaan. Bij deze procedure moet je ook aantonen dat je Engels kunt lezen. Dat hoeft niet als je verzorgende-IG bent. Vraag je BIG-registratie aan met een diploma uit de EU, EER of Zwitserland, dan mag je elke toetsaanbieder kiezen die aan de voorwaarden van het BIG-register voldoet (Externe website, opent in een nieuw tabblad).

Je certificaat moet aantonen dat je lezen, luisteren, schrijven en spreken op het vereiste niveau hebt gehaald. Bij je aanvraag mag het meestal niet ouder zijn dan twee jaar. Het BIG-register kan een ouder certificaat accepteren als je laat zien dat je Nederlands op niveau is gebleven door studie of werk in het Nederlands. Ook Nederlandse school- of beroepsdiploma’s kunnen meetellen. Controleer de regels voor het bewijs voordat je een taaltoets boekt.

De AKV-toets (Algemene kennis- en vaardighedentoets) is op 1 januari 2024 gestopt. Je stuurt nu taalcertificaten mee met je aanvraag. Volgens het reglement voor taalcertificaten (Externe website, opent in een nieuw tabblad) telde een eerder behaalde AKV-toets twee jaar mee, vanaf het laatste onderdeel dat je had gehaald. In oktober 2026 is die termijn voorbij voor alle toetsen die vóór 2024 zijn gehaald.

Pedagogisch medewerkers in de dagopvang moeten sinds 1 januari 2025 mondeling Nederlands op B2 beheersen. De taaleis voor de kinderopvang (Externe website, opent in een nieuw tabblad) gaat over gesprekken voeren, Luisteren en Spreken. Dat zijn drie vaardigheden die met twee NT2-onderdelen worden getoetst. Luisteren en Spreken van Programma II tonen deze vaardigheden aan. Je kunt je dus voor twee onderdelen aanmelden in plaats van vier.

Voor buitenschoolse opvang (BSO) geldt B1 voor mondeling Nederlands. Je kunt dat aantonen met Luisteren en Spreken van Programma I.

Voor voorschoolse educatie geldt 3F voor mondeling Nederlands én lezen. Dit Nederlandse referentieniveau is vergelijkbaar met B2. Lezen, Luisteren en Spreken van Programma II tellen als bewijs.

Het officiële overzicht van geaccepteerd taalbewijs voor de kinderopvang (Externe website, opent in een nieuw tabblad) accepteert ook volledige diploma’s. Deze NT2-diploma’s en certificaten moeten op of na 1 januari 2001 zijn afgegeven.

Voor medewerkers in de dagopvang die op of vóór 31 december 1964 zijn geboren, geldt de mondelinge taaleis vanaf 1 januari 2028. Dit uitstel geldt voor de dagopvang. Voor voorschoolse educatie geldt de taaleis al sinds 1 augustus 2019 voor alle medewerkers.

Je school of universiteit bepaalt welk Nederlands je nodig hebt voor toelating. De wet op het hoger onderwijs (Externe website, opent in een nieuw tabblad) schrijft geen bepaald examen of niveau van het ERK (Europees Referentiekader voor Talen) voor. Een instelling mag je met een buitenlands diploma vragen om te bewijzen dat je genoeg Nederlands kent om de opleiding te volgen. De eigen examencommissie beoordeelt je bewijs. De officiële uitleg over het NT2-diploma (Externe website, opent in een nieuw tabblad) bevestigt dat het diploma je niet automatisch toegang geeft tot een opleiding.

Ben je gewend dat een taalcertificaat genoeg is voor toelating, controleer dan toch de eisen van je opleiding. Scholen en universiteiten kiezen zelf welk bewijs ze accepteren.

Voor Nederlandstalige bacheloropleidingen accepteert Universiteit Leiden (Externe website, opent in een nieuw tabblad) Programma II bij de Faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen en het LUMC (Leids Universitair Medisch Centrum). Bij de andere faculteiten telt het gevorderde Examen Nederlands TUL van het Leidse talencentrum. Alle faculteiten accepteren daarnaast CNaVT Educatief Startbekwaam of Educatief Professioneel.

Voor de Nederlandstalige bacheloropleidingen in 2027–2028 accepteert de Vrije Universiteit Amsterdam (VU) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) Programma II als taalbewijs als je vooropleiding niet Nederlands is. Programma II telt daar niet voor Rechtsgeleerdheid en Notarieel Recht.

Een Nederlands vwo-diploma (voorbereidend wetenschappelijk onderwijs) toont je Nederlands al aan voor de Nederlandstalige bacheloropleidingen van de VU. Met een ander Nederlands diploma, zoals een hbo-propedeuse (bewijs van het eerste studiejaar), moet je mogelijk Staatsexamen vo (voortgezet onderwijs) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) doen voor Nederlandse taal en literatuur op vwo-niveau. Controleer vóór het boeken de VU-regels voor Nederlandse diploma’s (Externe website, opent in een nieuw tabblad), je toelatingsbesluit en de eisen van je opleiding.

De landelijke toelatingsregels voor het mbo (Externe website, opent in een nieuw tabblad) noemen diploma’s of ander bewijs van je vooropleiding. Ze schrijven geen vast taalniveau Nederlands voor. Programma I is bedoeld voor werk of studie op mbo 3- of mbo 4-niveau.

Aan het eind van de opleiding wordt je Nederlands beoordeeld. Voor mbo 2 en mbo 3 geldt 2F, een Nederlands referentieniveau dat vergelijkbaar is met B1. Voor mbo 4 geldt 3F. Dit zijn eindniveaus, zoals de officiële uitleg van de examencommissie (Externe website, opent in een nieuw tabblad) bevestigt.

Voor naturalisatie geldt in oktober 2026 minimaal A2. Zowel het diploma van Programma I als dat van Programma II voldoet aan de taaleis. De regels van de IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) accepteren het volledige NT2-diploma. Certificaten voor losse onderdelen gelden niet als dat diploma. De taaleis voor naturalisatie verschilt dus van het doel B1 in de B1-route onder de Wet inburgering 2021.

De regering heeft voorgesteld om de taaleis voor naturalisatie te verhogen naar B1. De uitleg over het voorstel uit juli 2025 (Externe website, opent in een nieuw tabblad) noemt een algemene maatregel van rijksbestuur. Dat is een besluit waarover het parlement niet stemt. Het kan op zijn vroegst vier weken na publicatie in het Staatsblad gaan gelden. De huidige voorwaarden van de IND (Externe website, opent in een nieuw tabblad) noemen nog A2. Controleer die voorwaarden wanneer je je aanvraag doet. Lees Staatsexamen NT2 voor naturalisatie voor de volledige eis.

Onder de Wet inburgering 2021 bepaalt de gemeente je inburgeringsroute. De gemeente maakt samen met je een PIP (persoonlijk plan inburgering en participatie). Daarin staat je route. Volg je de B1-route of de onderwijsroute, dan staat in je PIP Programma I op B1 of Programma II op B2. Meld je aan voor dat programma. Programma II kan ook passen bij een toekomstige opleiding of baan die B2 vraagt.

Volg je de Z-route (zelfredzaamheidsroute), dan hoort Staatsexamen NT2 niet bij je route. De officiële uitleg over inburgering (Externe website, opent in een nieuw tabblad) beschrijft deze situaties. Voor de andere examens en eisen kun je lezen welk Nederlands examen je nodig hebt en het overzicht van het inburgeringsexamen bekijken.

Val je onder de Wet inburgering 2013, dan regel je je inburgering zelf. Je gemeente kan je daarbij helpen.

Lezen en Luisteren toetsen hoe goed je Nederlands begrijpt. Schrijven en Spreken toetsen hoe goed je zelf schrijft en spreekt. De tabel volgt de officiële examentijden en opdrachten (Externe website, opent in een nieuw tabblad).

Bij Lezen en Schrijven mag je het Van Dale Pocketwoordenboek Nederlands als tweede taal gebruiken. Neem zelf een papieren exemplaar mee. Er mogen geen aantekeningen of losse teksten in staan. Andere woordenboeken en elektronische hulpmiddelen zijn verboden. Bij Luisteren en Spreken mag je geen woordenboek gebruiken.

Volgens de officiële beoordelingsregels (Externe website, opent in een nieuw tabblad) haal je een onderdeel met een omgezette score van 500 of hoger. De computer kijkt Lezen en Luisteren na. Twee getrainde beoordelaars beoordelen Schrijven en Spreken.

Elk onderdeel kost in 2026 € 50 (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Ben je inburgeringsplichtig, dan kan DUO je laten betalen met je inburgeringslening of een gratis examenpoging laten gebruiken. Tijdens het aanmelden zie je welke mogelijkheden je hebt.

Je kunt je ongeveer acht weken vóór het examen aanmelden. In de officiële aanmeldinstructies (Externe website, opent in een nieuw tabblad) staat waar je de openingsdatum en -tijd vindt. Controleer eerst je niveau en onderdelen. Volg daarna deze stappen:

1. Bekijk in het examenrooster wanneer de aanmelding opent.
2. Log in bij Mijn DUO met DigiD (digitale identiteit). Kun je geen DigiD krijgen, gebruik dan de aanmeldmogelijkheid van DUO zonder DigiD.
3. Kies je programma en onderdelen.
4. Kies een stad, week, datum en beschikbare tijd.
5. Kies een betaalmogelijkheid die DUO je aanbiedt.

Je kunt examen doen in Amsterdam, Eindhoven, Rijswijk, Rotterdam, Utrecht en Zwolle. Na je aanmelding stuurt DUO de oproepbrief per e-mail en post. Daarin staan de definitieve plaats en tijd. Kom 30 minuten vóór het begin. Lees de aanmeldgids voor Staatsexamen NT2 voor de details.

In het examenrooster staat wanneer je de uitslag krijgt. Op die dag staat de uitslag vanaf 15.00 uur in Mijn DUO als je DigiD gebruikt. DUO stuurt de uitslag ook per e-mail en post.

Haal je een onderdeel niet, dan kun je alleen dat onderdeel opnieuw boeken. Voor elk behaald onderdeel geeft DUO een certificaat. Je kunt een certificaat aanvragen via Mijn diploma’s, het digitale diplomaregister. Je krijgt het diploma als je alle vier de onderdelen van Programma I of alle vier de onderdelen van Programma II hebt gehaald. Heb je het laatste onderdeel na 1 januari 2021 gehaald, dan stuurt DUO het diploma automatisch. Was je eerder klaar, vraag DUO dan om je certificaten om te wisselen voor het diploma. Volg de DUO-instructies voor diploma’s en herkansingen (Externe website, opent in een nieuw tabblad).

Voor een diploma of certificaat dat je na 1 januari 2011 hebt gehaald, kun je gratis een digitaal uittreksel downloaden. Officiële NT2-certificaten en diploma’s blijven onbeperkt geldig. Bij een aanvraag voor het BIG-register mag je taalbewijs meestal niet ouder zijn dan twee jaar. De uitzonderingen staan hierboven. Lees de officiële uitleg over de uitslag en het diploma (Externe website, opent in een nieuw tabblad).

Begin met de officiële NT2-oefenomgeving (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Zo probeer je de opdrachten vóór de examendag. Gebruik een computer of laptop. Oefen eerst elke vaardigheid apart. Maak daarna een weekplan voor de vaardigheden die je nodig hebt. Oefen Lezen en Schrijven met het toegestane papieren woordenboek. Probeer eerst antwoord te geven voordat je een woord opzoekt.

Voor extra oefening van Inburgering.org kun je de gratis B1-oefenmaterialen of gratis B2-oefenmaterialen gebruiken. Via de keuzehulp voor gratis oefenexamens kies je een oefenexamen met een tijdslimiet per vaardigheid en niveau. Dit zijn extra oefenmaterialen.

Heb je een NT2-diploma nodig voor de zorg, studie of naturalisatie, meld je dan aan voor alle vier de onderdelen van het programma dat voor je doel telt. Vraagt je zorgberoep B2+, kies dan taalbewijs dat op B2+ wordt geaccepteerd. NT2 gaat tot B2. Accepteert de taaleis in je kinderopvang deelcertificaten, boek dan de benodigde onderdelen op het juiste niveau. Burger je in onder de Wet inburgering 2021, volg dan je PIP.

Controleer vóór betaling welk bewijs telt. In 2026 kosten twee onderdelen € 100 en vier onderdelen € 200. Controleer ook hoe oud je taalcertificaat voor de zorg mag zijn en welke taaleis je opleiding stelt. Een fout bij de voorbereiding kan betekenen dat je geen examen mag doen. Zonder geldig identiteitsbewijs kun je bijvoorbeeld niet deelnemen. Lees vóór het boeken de aanmeldregels, de datum van de uitslag en de regels voor de examendag. In je oproepbrief staat hoe laat het examen begint. Zorg dat je 30 minuten eerder bent.

Lees deze gidsen voordat je je aanmeldt:

• Aanmelden voor Staatsexamen NT2
• Regels voor de NT2-examendag
• NT2-uitslag en herkansingen