Inburgering voor permanent verblijf: welk bewijs heeft de IND nodig?

Vraag je in Nederland een sterkere verblijfsvergunning aan, dan wil de IND meestal bewijs dat je aan het inburgeringsvereiste voldoet. Voor veel mensen betekent dit een inburgeringsdiploma van het Nederlandse inburgeringsexamen op minimaal A2-niveau. Soms kun je ook een inburgeringscertificaat, een vrijstelling, een ontheffing of DUO-advies gebruiken. Geslaagd zijn voor inburgering geeft je niet automatisch permanent verblijf: de IND controleert ook je verblijfsverleden, vergunningstype, inkomen, documenten en openbare-orde-situatie.

• Het inburgeringsvereiste kan gelden als je een reguliere verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd, een asielvergunning voor onbepaalde tijd, de status EU-langdurig ingezetene of een humanitair niet-tijdelijke verblijfsvergunning aanvraagt.
• De IND zegt dat je meestal een inburgeringsdiploma nodig hebt. Voor een reguliere verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd beschrijft de IND dit als het behalen van het inburgeringsexamen op minimaal A2-niveau, tenzij je bent vrijgesteld.
• De IND, niet DUO, beslist of je bewijs genoeg is voor de verblijfsaanvraag. Het IND-inburgeringsvereiste staat los van de algemene inburgeringsplicht in Nederland.
• Een Z-routecertificaat of inburgeringscertificaat onder de Wet inburgering 2021 kan relevant zijn voor een sterkere verblijfsvergunning, maar check altijd welk bewijs jouw IND-aanvraag precies vraagt.
• Ga er niet van uit dat elk Nederlandstalig diploma het verblijfsvereiste oplost. De IND-bijlage waarschuwt dat een mbo-1-diploma of een NT2-diploma niet telt als vrijstelling van het inburgeringsvereiste.

Mensen gebruiken permanent verblijf vaak als verzamelnaam voor verschillende IND-routes. Het inburgeringsbewijs is belangrijk, maar de route bepaalt de rest van de voorwaarden.

• Inburgeringsdiploma: het belangrijkste bewijs dat je het inburgeringsexamen hebt gehaald. Ben je al geslaagd, lees dan hoe je je diploma vindt in de gids over diploma en uittreksel.
• Inburgeringscertificaat of Z-routecertificaat: onder de Wet inburgering 2021 kan dit relevant zijn voor een sterkere verblijfsvergunning. Controleer of de IND het certificaat, een kopie of een ander document vraagt.
• Vrijstelling of ontheffing: mogelijk in specifieke gevallen, zoals leeftijd, Belgische of Luxemburgse nationaliteit, langdurig schoolgaand verblijf in Nederland, bepaalde diploma's, medische redenen, voldoende inburgering, aantoonbare inspanning of bijzondere individuele omstandigheden.
• DUO-advies: als het examen echt te moeilijk is, kan DUO advies geven op basis van aantoonbare inspanning. DUO noemt strikte voorwaarden, zoals cursusuren, een goedgekeurde school, examenpogingen of een alfabetiseringsroute.
• Medisch bewijs: als ziekte of beperking de reden is, gebruik dan de IND-bijlage en de actuele route voor medische beoordeling. Vertrouw niet alleen op een doktersbrief, tenzij het IND-formulier zegt dat dit genoeg is.

• Begin op de IND-pagina voor jouw vergunningstype: reguliere verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd, EU-langdurig ingezetene, asielvergunning voor onbepaalde tijd of humanitair niet-tijdelijk.
• Controleer of de IND de bijlage over inburgering, een kopie van je diploma, een inburgeringscertificaat of bewijs voor vrijstelling of ontheffing vraagt.
• Heb je een inburgeringsdiploma, gebruik de digitale versie dan digitaal waar dat kan. Een print van een digitaal diploma is niet hetzelfde als het digitale document.
• Vraag je vrijstelling aan, verzamel dan precies de documenten die in de IND-bijlage worden genoemd. Voor diploma's en certificaten zijn vaak gewaarmerkte kopieën nodig, maar een kopie van het diploma van het inburgeringsexamen hoeft niet gewaarmerkt te zijn.
• Vraag aan voordat je huidige vergunning verloopt. Voor routes naar permanent verblijf zegt de IND dat je meestal kunt aanvragen vanaf 3 maanden voor het einde van je huidige vergunning; woon je al meer dan 5 jaar met een verblijfsvergunning in Nederland, dan kun je mogelijk zelf kiezen wanneer je aanvraagt.

• Denken dat slagen voor inburgering automatisch permanent verblijf geeft. Dat is niet zo; het helpt alleen bij één voorwaarde.
• De inburgeringsplicht verwarren met het IND-inburgeringsvereiste. DUO beheert de inburgeringsplicht; de IND beoordeelt verblijfsaanvragen.
• Aannemen dat een NT2-diploma of één gehaald NT2-onderdeel altijd genoeg is. Check voor vrijstelling bij een verblijfsvergunning eerst de IND-bijlage.
• Originele diploma's per post sturen terwijl de IND om gewaarmerkte kopieën of kopieën vraagt. Bewaar originelen veilig, behalve als je ze bij een loketafspraak moet tonen.
• Wachten tot de laatste week van je huidige vergunning. Ontbrekende documenten kunnen de beslistermijn vertragen.

Moet je het examen nog halen, begin dan met de hoofdgids over het inburgeringsexamen. Ben je al geslaagd, lees dan hoe je je diploma of uittreksel downloadt. Denk je dat je niet het volledige examen hoeft te doen, lees dan de gids over vrijstellingen en bijzondere situaties. Gaat het om Nederlander worden in plaats van verblijf, gebruik dan het artikel over naturalisatie.