Meerdere keren gezakt voor het inburgeringsexamen: wat nu?

Zakken voor een examen leidt op zichzelf niet tot een boete voor te laat inburgeren. DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) kan je wel een boete geven als je de inburgeringstermijn overschrijdt en geen recht op verlenging hebt. Asielstatushouders krijgen onder beide inburgeringswetten geen boete voor te laat inburgeren. Zij moeten wel blijven inburgeren. Heb je een boetebrief gekregen? Lees dan de gids over inburgeringsboetes.

Bij het Staatsexamen NT2 (Nederlands als tweede taal) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) op B1- of B2-niveau kun je het onderdeel waarvoor je bent gezakt opnieuw doen. Je kunt je pas weer aanmelden als je de uitslag van dat onderdeel hebt gekregen. Lees bij examenuitslagen en wachttijden waar je de uitslag kunt vinden en wanneer je een brief krijgt.

In Mijn Inburgering zie je of je onder Wet inburgering 2013 of Wet inburgering 2021 valt. Onder de wet van 2021 maakt de gemeente samen met je een persoonlijk plan inburgering en participatie (PIP). Daarin staan je leerroute, de verplichte examens en het niveau. Vraag je gemeente om ondersteuning of een wijziging van je route. DUO regelt de examenadministratie.

Kijk eerst waarom het niet lukt om te slagen. Kies daarna een oplossing die bij die reden past.

Onder de wet van 2013 bestaat de ontheffing wegens aantoonbaar geleverde inspanningen (AGI). Bij een ontheffing vervalt een verplichting. Je kunt geen AGI krijgen als je onder de wet van 2021 valt.

Heb je vertraging door een reden die DUO accepteert? Kijk dan of je extra tijd kunt krijgen. Voor A2-examens binnen de B1-route onder de wet van 2021 en voor AGI moet je voldoende cursusuren hebben gevolgd.

Bekijk eerst om welke redenen DUO extra tijd kan geven (Externe website, opent in een nieuw tabblad), voordat je een ontheffing aanvraagt. Bijvoorbeeld door ziekte, een alfabetiseringscursus, een bevalling of dakloosheid. Onder de wet van 2021 kan ook vertraging door de gemeente of school een reden zijn. Voor dezelfde periode kun je één verlenging krijgen. Voor een andere periode kun je mogelijk opnieuw verlenging krijgen.

Voor andere redenen om minder of geen examens te doen, lees je vrijstellingen en bijzondere situaties bij inburgering.

Je gemeente beslist over wijzigingen van je PIP. Vraag om een gesprek als je na meerdere keren zakken je termijn dreigt te missen. Neem je uitslagen, aanwezigheidsregistratie en het advies van je docent mee. Vraag of je school en leerroute nog bij je passen. Bespreek ook hoe de examens die je al hebt gehaald meetellen voor het afronden van je plan.

Meestal kun je alleen binnen 1,5 jaar na het begin van je inburgeringstermijn van leerroute veranderen. Vanuit de onderwijsroute kun je gedurende de hele termijn overstappen naar de B1-route of de zelfredzaamheidsroute (Z-route). Je gemeente moet de wijziging in je PIP vastleggen. Dit staat in de regels van DUO over het veranderen van leerroute (Externe website, opent in een nieuw tabblad).

Is B1 te moeilijk voor je? Dan kan de gemeente toestaan dat je één of meer taalonderdelen op A2 doet. Je moet minstens 600 uur NT2-les hebben gevolgd bij een aanbieder die aan de voorwaarden voldoet. Je moet ook kunnen laten zien dat je tijdens die lessen voldoende je best hebt gedaan. De gemeente zet de beslissing in je PIP. Dit zijn de voorwaarden uit het Besluit inburgering 2021 (Externe website, opent in een nieuw tabblad).

Alfabetiseringslessen kunnen meetellen voor die 600 uur als ze aan de voorwaarden voldoen. Dat geldt ook voor NT2-lessen tijdens de brede intake, het eerste onderzoek naar je situatie en mogelijkheden. A2-examens zijn mogelijk binnen de B1-route. Binnen de onderwijsroute kan dat niet. Volg je de onderwijsroute? Vraag je gemeente dan naar ondersteuning of een overstap naar de B1-route.

DUO geeft automatisch 6 maanden extra tijd (Externe website, opent in een nieuw tabblad) als je aan alle voorwaarden hieronder voldoet. Dit geldt tijdens de eerste termijn van 3 jaar in de B1-route. Ook als je binnen die route naar A2 bent overgestapt:

• Je inburgeringstermijn is minstens 2,5 jaar geleden begonnen.
• Je hebt minstens 2 van de 4 taalexamens gehaald op het niveau in je PIP of hoger.
• Je hebt Kennis van de Nederlandse Maatschappij (KNM) gehaald.
• Je hebt het participatieverklaringstraject (PVT) en de Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP) afgerond.
• Ben je asielstatushouder? Dan heb je alle KNM-cursusuren en alle taallessen uit je PIP gevolgd, behalve bij toegestane afwezigheid (Externe website, opent in een nieuw tabblad).
• Ben je gezinsmigrant of overige migrant? Dan heb je in totaal minstens 450 uur taal- en KNM-cursus gevolgd bij een school met het keurmerk van Blik op Werk.

Wil je een besluitbrief beter begrijpen of bezwaar maken? Lees dan over gratis en gesubsidieerde juridische hulp in Nederland.

Onder de wet van 2013 beslist DUO of je recht hebt op extra tijd of AGI. Voor die twee mogelijkheden gelden verschillende voorwaarden. Alleen zakken voor examens is niet genoeg voor een ontheffing.

Je kunt extra tijd aanvragen op basis van je cursusuren en examenpogingen. Je moet aan alle vier de voorwaarden voldoen:

• Je inburgeringstermijn is minstens 2,5 jaar geleden begonnen.
• Je hebt minstens 300 klassikale uren gevolgd van een cursus of opleiding die meetelt.
• Je hebt Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt (ONA) minstens één keer gedaan, als je dit examen moet doen.
• Je hebt elk ander examen dat je nog moet halen minstens twee keer gedaan.

Uren van inburgeringscursussen op A2-, B1- of B2-niveau bij een school met het keurmerk van Blik op Werk kunnen meetellen. Je moet die uren binnen je inburgeringstermijn hebben gevolgd. Online uren tellen niet mee. Hieronder staan de andere soorten onderwijs die kunnen meetellen.

In Mijn Inburgering zie je of je ONA moet doen. Heb je een examen al gehaald? Dan hoef je dat examen niet twee keer te doen. Pogingen voor Staatsexamen NT2 op B1- of B2-niveau tellen ook mee.

Voor extra tijd telt DUO een ONA-poging (Externe website, opent in een nieuw tabblad) pas mee als je portfolio is goedgekeurd én je het eindgesprek hebt gedaan. Een teruggestuurd portfolio telt niet mee. Een goedgekeurd portfolio waarvoor je het eindgesprek nog moet doen, telt ook niet mee. Controleer vóór je aanvraag welke pogingen in Mijn Inburgering staan.

Voor de voorwaarde van 300 uur kan ook één van de volgende soorten onderwijs meetellen. Je moet dat onderwijs hebben gevolgd in de 2 jaar voordat je de aanvraag doet:

• Voortgezet speciaal onderwijs (VSO) met het uitstroomprofiel arbeidsmarktgericht of dagbesteding.
• Praktijkonderwijs.
• Internationale schakelklas (ISK), gericht op VSO, praktijkonderwijs, werk of inburgering.

Deze verlenging moet je zelf aanvragen met het formulier Aanvraag verlenging inburgeringstermijn (Externe website, opent in een nieuw tabblad) (PDF, 207 KB).

1. Vul het formulier in.
2. Upload het in Mijn Inburgering. Lukt uploaden niet? Dan kun je het per post naar DUO sturen.

Volgens DUO krijg je binnen 8 weken bericht. DUO kan je termijn met maximaal 2 jaar verlengen.

Voor de onderwijsroute noemt DUO 300 klassikale uren, maar de webpagina zegt niet welke vakken meetellen. De verklaring Onderwijstijd op het formulier registreert Nederlandse taal, kennis van de samenleving en overige vakken of stage apart. Vraag DUO welke kolommen meetellen voor je 300 uren. Laat je school die uren invullen op het verlengingsformulier (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Uit deze bronnen blijkt niet dat alleen taallessen tellen.

Voor de route met een A2-cursus en de route met een alfabetiseringscursus moet je termijn minstens 2,5 jaar geleden zijn begonnen. Je school moet op zoekinburgerschool.nl hebben gestaan toen je begon. Alleen klassikale uren tellen mee.

Je moet voldoen aan alle gezamenlijke voorwaarden hierboven én aan alle voorwaarden van één van de twee routes hieronder. Bij de AGI-voorwaarden van DUO (Externe website, opent in een nieuw tabblad) staat ook een aparte mogelijkheid voor mensen die praktijkonderwijs, VSO of een ISK hebben gevolgd.

Voor de route met een A2-cursus gelden beide voorwaarden:

• Je hebt minstens 600 cursusuren gevolgd die meetellen.
• Je hebt elk examen dat je nog moet halen minstens 3 keer geprobeerd, ook ONA als je dat moet doen.

Voor ONA tellen teruggestuurde portfolio’s niet mee als geregistreerde examenpoging (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Controleer vóór je aanvraag welke afgeronde pogingen in Mijn Inburgering staan.

Je kunt cursusuren op A2-, B1- en B2-niveau bij elkaar optellen om 600 uur te bereiken. Je kunt ook A2-uren en alfabetiseringsuren combineren tot 600 uur. In die combinatie moet je minstens 200 uur A2-cursus hebben gevolgd.

Per examen tellen maximaal 2 pogingen voor het Staatsexamen NT2 mee voor de vereiste 3 pogingen.

Voor de route met een alfabetiseringscursus gelden beide voorwaarden:

• Je hebt minstens 600 uur cursus gevolgd, waarvan minstens 300 uur alfabetisering.
• Je moet na je aanvraag een toets van DUO maken.

De overige uren mogen A2-cursusuren zijn.

De toets voor de alfabetiseringsroute kost in 2026 € 150. DUO kijkt of je Nederlands kunt leren. Kun je dat, of geef je tijdens de toets geen antwoorden? Dan krijg je geen ontheffing.

Heb je al examens gehaald? Dan kun je mogelijk geen ontheffing via de alfabetiseringsroute krijgen.

DUO kan 6 weken nodig hebben om je portfolio na te kijken. Stuur je een verbeterd portfolio in? Dan kan het nakijken opnieuw 6 weken duren. Het eindgesprek vindt plaats binnen 6 weken nadat je je ervoor aanmeldt. Samen kan dat 12 weken duren: ongeveer 3 maanden. Met één verbeterd portfolio kan dat 18 weken zijn: meer dan 4 maanden. Dit hebben we berekend met de termijnen van DUO voor ONA (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Begin eerder als je de poging nodig hebt voor een aanvraag voor extra tijd.

De voorbeelden van 12 en 18 weken eindigen bij het eindgesprek. De uitslag volgt later: volgens DUO binnen 8 weken. Tijd tussen goedkeuring van het portfolio en je aanmelding voor het gesprek kan daar ook bij komen. Controleer wanneer je afgeronde poging in Mijn Inburgering staat. De gespreksdatum is geen beloofde uitslagdatum.

Ben je gezakt voor het ONA-eindgesprek, of heb je het te laat afgezegd? Dan moet je je portfolio opnieuw insturen, opnieuw betalen en een nieuw eindgesprek doen. Wil je weten waarom je niet bent geslaagd? Mail dan DUO.

Je kunt mogelijk een ONA-vrijstelling (Externe website, opent in een nieuw tabblad) krijgen als je in de laatste 12 maanden minstens 6 maanden in loondienst in Nederland hebt gewerkt. In elk van die maanden moet je minstens 48 uur hebben gewerkt. Vraag de vrijstelling aan in Mijn Inburgering.

Kun je geen ONA-cursus volgen? Vraag je gemeente dan of je de MAP kunt volgen. Heb je de MAP afgerond? Dan kijkt DUO of je een ONA-vrijstelling krijgt. Bij een vrijstelling stuurt DUO je een brief. Lees ook de gids over ONA-vrijstelling en de gids over het ONA-portfolio en eindgesprek.

Ziekte, een beperking, dyslexie, psychische klachten of andere persoonlijke omstandigheden kunnen het gewone examen moeilijk voor je maken. Staatsexamens NT2 noemt dyslexie en psychische klachten als voorbeelden (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Kijk eerst of een aangepast examen mogelijk is, voordat je een medische ontheffing aanvraagt. Meer uitleg staat bij medische ontheffing en aangepaste examens.

Kun je niet inloggen om advies aan te vragen? Gebruik dan het papieren formulier.

Voor A2-taalexamens en kennisexamens volg je deze stappen:

1. Vraag advies voor een aangepast examen aan (Externe website, opent in een nieuw tabblad) in Mijn Inburgering.
2. Keurt DUO je aanvraag goed? Meld je dan aan met het examenaanmeldformulier van DUO.

Voor het Staatsexamen NT2 op B1- of B2-niveau vraag je aanpassingen aan tijdens het aanmelden (Externe website, opent in een nieuw tabblad). DUO stuurt je daarna instructies.

Je kunt een medische ontheffing aanvragen als je verplicht moet inburgeren onder de wet van 2013 of 2021. De aanvraag kost in 2026 € 225. Argonaut, de organisatie voor medisch advies, beoordeelt je situatie. DUO beslist. Je krijgt de kosten alleen terug als DUO de ontheffing toekent. Denkt Argonaut dat je binnen 5 jaar kunt inburgeren? Dan krijg je geen ontheffing. Kijk bij tijdelijke ziekte of een tijdelijke beperking of je extra tijd kunt krijgen. Lees de voorwaarden van DUO voor medische ontheffing (Externe website, opent in een nieuw tabblad).

De ontheffing bijzondere individuele omstandigheden (BIO) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) is bedoeld voor uitzonderlijke, blijvende persoonlijke situaties. Je hebt een brief van DUO nodig waarin staat dat je moet inburgeren. Je moet ook aantonen dat je moeite hebt gedaan om Nederlands te leren en dat je blijvend niet kunt inburgeren. DUO kan alleen BIO geven als er geen andere mogelijkheid is voor ontheffing of extra tijd. Alleen een BIO-ontheffing is niet genoeg om te naturaliseren.

Past nog een examenpoging bij je situatie? Gebruik je vorige uitslag om te kiezen wat je anders gaat doen. Is het niveau te moeilijk? Bespreek dan eerst je PIP of leerroute. Je kunt deze volgorde gebruiken:

1. Schrijf vanuit Mijn Inburgering op welke examens je nog moet doen, op welk niveau en vóór welke datum.
2. Bepaal wat moeilijk was: woordenschat, tempo, de opbouw van je tekst, stress, werken met de computer, horen of lezen.
3. Kies één verandering: gericht oefenen, een andere cursus, een aangepast examen aanvragen, extra tijd aanvragen of een gesprek met de gemeente.
4. Oefen het onderdeel dat je nog moet halen voordat je een nieuwe poging boekt.

Hoe je een A2-examen boekt, lees je bij aanmelden voor A2-examens.

Begin met de officiële oefenexamens van DUO (Externe website, opent in een nieuw tabblad) voor A2, B1 of B2. Wil je meer oefenen? Kies dan een gratis oefenexamen van Inburgering.org. Onze oefenexamens zijn oefenmateriaal.

Bewaar kopieën van deze gegevens voor je gesprek of aanvraag. Welke bewijzen je precies nodig hebt, hangt af van je verzoek:

• Uitslagen en datums van alle examenonderdelen die je wel en niet hebt gehaald.
• Je huidige einddatum en de inburgeringswet die voor je geldt.
• Je cursusuren, schoolcontract, facturen of een verklaring van je school.
• Een korte notitie van je docent over wat nog moeilijk is en wat beter gaat.
• Medische gegevens of informatie van een specialist voor een verzoek vanwege je gezondheid.
• Brieven over je inburgeringsplicht, PIP, uitslagen of einddatum.

Bewaar ook brieven van DUO, de gemeente, IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst) of Staatsexamen NT2.

Vraag je een medische ontheffing aan? Neem je medische papieren mee naar Argonaut. Stuur geen medische papieren naar DUO.

Wil je dat iemand voor jou vragen over je examens stelt of je voor een examen aanmeldt? Geef die persoon toestemming met het formulier Machtiging van DUO. Kies op het formulier voor ‘examens en geldzaken’.

Val je onder de wet van 2021? Vraag je gemeente vóór het einde van je termijn om je ondersteuning, PIP of leerroute te bekijken. Onder de wet van 2013 bekijk je eerst de voorwaarden voor extra tijd. Kijk daarna of je aan de AGI-voorwaarden voldoet. Is je gezondheid of de examenvorm het probleem? Bekijk dan de mogelijkheden voor een aangepast examen voordat je voor een nieuwe poging betaalt. Houd je huidige einddatum aan totdat DUO extra tijd bevestigt.

• Je inburgeringstermijn en extra tijd.
• Ontheffing na 600 uur inspanning onder de wet van 2013.
• Aanmelden voor examens: waar je boekt.