Medische ontheffing bij inburgering: ziekte, beperking en aangepast examen

Als een ernstige ziekte, beperking of psychische aandoening inburgeren moeilijk maakt, schrapt DUO uw examens niet automatisch. De juiste route hangt af van wat nog mogelijk is: een aangepast examen, extra tijd voor uw inburgeringstermijn of, in de zwaarste blijvende situaties, een medische ontheffing. Ontheffing betekent dat DUO u vrijstelt van een examen of van de hele inburgeringsplicht, maar DUO beslist pas na medisch advies.

Begin niet meteen met de zwaarste aanvraag omdat het woord ontheffing aantrekkelijk klinkt. DUO en Staatsexamens NT2 beschrijven verschillende oplossingen bij ziekte of beperking. De praktische vraag is: moet het examen worden aangepast, moet de termijn worden verlengd of moet de verplichting verdwijnen?

Een aangepast examen is bedoeld voor mensen die wel examen kunnen doen, maar niet op de standaardmanier. Voor A2-taalexamens en kennisexamens vraagt u advies aan via Mijn Inburgering met het formulier Aanvraag advies aangepast examen. Lukt inloggen niet, dan kunt u het papieren formulier gebruiken.

• Na een A2-aanvraag kan Argonaut u uitnodigen voor medisch onderzoek.
• De arts van Argonaut stuurt advies naar DUO over de vraag of u een aangepast examen mag doen.
• Als DUO akkoord gaat, krijgt u een brief waarin staat welke aanpassing wordt geregeld.
• Voor het aangepaste inburgeringsexamen moet u zich aanmelden met het papieren formulier Aanmelding inburgeringsexamen, niet via Mijn Inburgering.

Voor Staatsexamen NT2 op B1 of B2 werkt het anders. Bij de aanmelding geeft u aan dat er persoonlijke omstandigheden zijn. Daarna neemt DUO contact op over de aanpassing en het benodigde document. Het aangepaste examen kan op een andere datum of in een andere plaats worden ingepland. De examenlocaties zijn rolstoelvriendelijk; alleen daarvoor hoeft u geen aangepast examen aan te vragen.

Extra tijd is niet hetzelfde als ontheffing. Uw verplichting blijft bestaan, maar u krijgt langer om klaar te zijn. DUO noemt ziekte van uzelf of van bepaalde naaste familieleden als mogelijke reden. De ziekte moet langer dan 3 maanden hebben geduurd, de zieke persoon moet in Nederland bij een arts zijn geweest, de ziekte moet ervoor zorgen dat u niet op tijd kon inburgeren en uw termijn moet minstens 2,5 jaar geleden zijn gestart.

DUO vraagt bewijsstukken, zoals een medisch dossier, een medicijnlijst met apotheekstempel of een medische verklaring van een andere arts. Medische documenten gaan via SecureTransfer, niet op USB-sticks en niet als originele stukken per post. Kunt u de bewijsstukken niet krijgen, dan kan DUO ze met uw machtiging opvragen, maar de aanvraag kan dan ongeveer 3 maanden langer duren. DUO beslist normaal binnen 8 weken.

Medische ontheffing is bedoeld voor een ernstige ziekte of beperking waardoor u niet kunt inburgeren. U kunt dit alleen aanvragen als DUO zegt dat u inburgeringsplichtig bent onder de Wet inburgering 2013 of 2021. Twijfelt u daaraan, controleer dan uw DUO-brief, Mijn Inburgering en de algemene uitleg over wie moet inburgeren.

• Vraag de ontheffing aan in Mijn Inburgering bij Digitale formulieren met Aanvraag ontheffing bij ziekte.
• Lukt inloggen niet, gebruik dan het papieren DUO-formulier voor medische of psychische redenen.
• Stuur geen medische papieren mee met het eerste papieren formulier. DUO zegt dat alleen Argonaut die papieren nodig heeft; neem ze mee naar de arts van Argonaut.
• DUO stuurt een rekening van EUR 225. U kunt dit niet betalen met een DUO-lening voor inburgering.
• Na betaling onderzoekt Argonaut u en stuurt advies naar DUO.
• DUO beslist of u ontheffing krijgt. Bij goedkeuring betaalt DUO de EUR 225 terug.

• Controleer uw wet en leerroute in Mijn Inburgering of in uw DUO-brieven.
• Vraag uw arts welke recente documenten uw beperking duidelijk beschrijven.
• Is de ziekte tijdelijk, vergelijk dan eerst extra tijd met permanente ontheffing.
• Voor een A2-aanpassing start u in Mijn Inburgering en wacht u op de adviesbrief van DUO voordat u het aangepaste examen boekt.
• Voor B1/B2 NT2 vermeldt u persoonlijke omstandigheden bij de aanmelding en wacht u op de instructie van DUO NT2.
• Raakt dit naturalisatie of een sterkere verblijfsvergunning, controleer dan ook de IND-informatie.

Dit artikel is een praktische routekaart, geen medische of juridische beslissing. Lees voor het grotere overzicht de gids over vrijstelling en ontheffing. Gaat het vooral om de deadline, lees dan de gids over de driejaarstermijn en extra tijd. Twijfelt u of u moet inburgeren, begin dan met wie moet inburgeren.