Kun je medische ontheffing voor inburgering krijgen?

Bij ziekte of een beperking zijn er drie routes. Een aangepast examen verandert de omstandigheden tijdens je examen. Extra tijd verlengt je inburgeringstermijn: je krijgt langer om klaar te zijn. Bij medische ontheffing kan je inburgeringsplicht geheel of gedeeltelijk vervallen.

Kun je wel examen doen, maar heb je andere omstandigheden nodig? Dan kan een aangepast examen passen. Denk aan grotere letters of meer tijd tijdens het examen. De aanvraag voor A2 werkt anders dan die voor B1 en B2.

Voor A2-taalexamens en kennisexamens vraag je eerst advies over een aangepast examen aan bij DUO (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Het onderzoek door Argonaut is bij deze aanvraag gratis. Dit zijn de stappen:

1. Vraag advies aan in Mijn Inburgering. Kies Aanvraag advies aangepast examen.
2. Ga naar het medisch onderzoek van Argonaut. De arts stuurt advies naar DUO.
3. Wacht op de brief met het besluit van DUO. Bij goedkeuring staat in de brief welke aanpassingen je krijgt.
4. Meld je aan met het formulier Aanmelding inburgeringsexamen. Voor een aangepast examen gebruik je dit papieren formulier in plaats van de digitale aanmelding.

Kun je niet inloggen? Gebruik dan Aanvraag advies voor een aangepast examen bij ziekte of beperking. Op de pagina van DUO over aangepaste examens staat dit papieren formulier. Hulp nodig met inloggen? Lees onze gids over DigiD aanvragen en toegang herstellen. DigiD is je digitale identiteit.

Lees voor de gewone aanmelding onze uitleg over aanmelden voor A2-examens in Mijn Inburgering.

Voor een aangepast Staatsexamen NT2 (Nederlands als tweede taal) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) heb je een verklaring van een medisch specialist nodig. Zo vraag je een aanpassing aan:

1. Kies bij je aanmelding persoonlijke omstandigheden.
2. DUO neemt contact met je op. Bespreek welke aanpassingen je nodig hebt en welk bewijs je moet opsturen.
3. Stuur het document dat DUO vraagt.

Een aangepast NT2-examen kan op een andere datum of locatie zijn. Alle NT2-examenlocaties zijn toegankelijk met een rolstoel. Heb je alleen toegang met een rolstoel nodig? Dan kun je je op de gewone manier aanmelden.

DUO kan je inburgeringstermijn verlengen als je door ziekte niet op tijd klaar kon zijn. Je kunt ook extra tijd aanvragen als je vertraging kreeg door de zorg voor een ziek familielid. Het moet gaan om je partner, kind, stiefkind, schoonzoon, schoondochter, ouder of schoonouder.

Je kunt alleen een aanvraag doen als je aan alle vier de voorwaarden op de DUO-pagina over extra tijd door ziekte (Externe website, opent in een nieuw tabblad) voldoet:

• De ziekte duurde langer dan 3 maanden.
• De zieke persoon is door een arts behandeld.
• Door de ziekte kon je niet op tijd klaar zijn met inburgeren.
• Je inburgeringstermijn begon minstens 2,5 jaar geleden.

DUO geeft voor dezelfde periode maar één keer extra tijd. Heb je voor die periode al extra tijd gekregen? Dan kun je daarvoor niet opnieuw een aanvraag doen.

Stel dat je 4 maanden ziek was en je inburgeringstermijn 2 jaar geleden begon. Dan kun je deze aanvraag nog niet doen. Je termijn moet ook minstens 2,5 jaar geleden zijn begonnen.

Gebruik het formulier voor ziekte van jezelf of het formulier voor ziekte van een familielid. Je moet een kopie van het medisch dossier meesturen. Gebruikte de zieke persoon medicijnen voor de ziekte? Stuur dan ook een medicijnlijst met een stempel van de apotheek. Een brief van een medisch specialist mag je toevoegen, maar is niet verplicht.

Stuur de medische documenten via SecureTransfer, een dienst om bestanden veilig te versturen. Volg de uitleg op het formulier en bewaar de originele documenten. DUO vraagt om kopieën. DUO accepteert geen USB-sticks, andere opslagapparaten of originele medische dossiers per post.

Kun je de bewijsstukken niet krijgen? Dan kan DUO ze met toestemming opvragen. Stuur het formulier Machtiging voor opvragen gezondheidsgegevens mee met je aanvraag. De zieke persoon moet het formulier ondertekenen. Is die persoon jonger dan 16 jaar? Dan moet ook een ouder of wettelijk vertegenwoordiger tekenen. Het opvragen kan maximaal 3 maanden extra duren. Stuur je zelf de bewijsstukken mee, dan noemt DUO een beslistermijn van 8 weken.

Medische ontheffing is bedoeld voor een ernstige ziekte of beperking waardoor je niet kunt inburgeren. Ook een psychische aandoening kan een reden zijn. Je kunt alleen een aanvraag doen als je inburgeringsplichtig bent onder de wet van 2013 of 2021. Twijfel je? Kijk in je DUO-brief of Mijn Inburgering, of lees wie moet inburgeren in Nederland.

Als je gewend bent om een medische vrijstelling via je eigen arts te regelen, doe je de aanvraag hier bij DUO. Argonaut onderzoekt je en adviseert DUO.

DUO beslist na medisch advies. Zo vraag je ontheffing aan:

1. Ga in Mijn Inburgering naar Digitale formulieren. Kies Aanvraag ontheffing bij ziekte en stuur je aanvraag in.
2. Betaal de rekening van € 225 van DUO. Je kunt hiervoor geen DUO-lening voor inburgering gebruiken.
3. Na betaling ga je naar het onderzoek van Argonaut. Neem je medische documenten mee naar de arts. De arts stuurt advies naar DUO.
4. Wacht op het besluit van DUO. Krijg je ontheffing, dan betaalt DUO de € 225 terug.

Lukt inloggen niet? Gebruik dan Aanvraag ontheffing van de inburgeringsplicht om medische of psychische redenen. Op de DUO-pagina over medische ontheffing staat dit formulier. Stuur geen medische documenten mee met deze eerste aanvraag. Bewaar ze voor de arts van Argonaut.

Met het formulier kun je in 2026 ook betalen in 3 maandelijkse termijnen van € 75. DUO behandelt je aanvraag pas als het hele bedrag van € 225 is betaald.

Is je ziekte tijdelijk? Dan verwijst DUO je naar extra tijd voor je inburgering. Die aanvraag is gratis.

Kun je met aanpassingen wel examen doen? Bekijk dan eerst die mogelijkheid voordat je betaalt voor een aanvraag voor medische ontheffing.

Onder de Wet inburgering 2013 vervalt bij medische ontheffing je hele inburgeringsplicht. Dat geldt ook voor Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt (ONA). DUO kan op advies van de arts in plaats daarvan toestemming geven om examen te doen onder aangepaste omstandigheden. Met de medische aanvraag van € 225 kun je onder deze wet geen ontheffing voor alleen ONA krijgen. Onder de Wet inburgering 2021 hoef je geen ONA te doen.

Vraag je arts welke documenten laten zien hoe je aandoening invloed heeft op leren of examen doen.

Wil je naturaliseren of een sterkere verblijfsvergunning aanvragen? Controleer dan de regels bij de IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst). Lees de IND-uitleg over inburgering voor naturalisatie (Externe website, opent in een nieuw tabblad) of inburgering bij een sterkere verblijfsvergunning (Externe website, opent in een nieuw tabblad).

Een vrijstelling voor alleen ONA is een aparte route. Je kunt hiervoor in aanmerking komen als je volledig arbeidsongeschikt bent. Je hebt een beschikking nodig van UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen). In dat besluit moet staan dat je volledig arbeidsongeschikt bent.

Vraag de vrijstelling aan met het DUO-formulier Aanvraag vrijstelling Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt. Stuur een kopie van de UWV-beschikking mee. Onze gids over ONA-vrijstelling legt deze route uit.

Kun je met aanpassingen examen doen? Vraag dan een aangepast examen aan voordat je je aanmeldt. Heb je door ziekte vertraging? Controleer alle vier de voorwaarden voor extra tijd. Bij een blijvende aandoening controleer je eerst welke wet voor je geldt. Lees ook de regel over inburgeren binnen 5 jaar voordat je € 225 betaalt. Het onderzoek door Argonaut volgt na betaling. Ben je volledig arbeidsongeschikt en gaat het alleen om ONA? Gebruik dan de aparte aanvraag voor ONA-vrijstelling.

• Vrijstelling en ontheffing: minder of geen examens
• Je inburgeringstermijn en extra tijd
• Een aangepast examen bij ziekte of een beperking