De apostrof in het Nederlands: auto's, 's ochtends, Anna's

De apostrof is de hoge komma in auto's en 's avonds. Het Nederlands gebruikt hem in een klein, vast aantal situaties, niet zo vrij als het Engels.

Je gebruikt een apostrof in vier gevallen: vóór een meervouds--s of een verkleinwoord--tje na een lange enkele klinker, in de vaste 's-vormen, in de bezits--s van sommige namen, en waar een letter is weggelaten.

Een zelfstandig naamwoord dat eindigt op een lange enkele klinker a, o, u, i of y vormt zijn meervoud met -'s. De apostrof houdt de klinker lang: aan elkaar geschreven zou je autos met een korte o lezen.

• auto → auto's, foto → foto's, menu → menu's.
• baby → baby's, taxi → taxi's, opa → opa's.
• Geen apostrof als de klinker al een accent heeft of een gewone -e is: café → cafés, garage → garages.

Als zo'n woord op -y eindigt, houdt ook het verkleinwoord de apostrof vóór de -tje, omdat je de y niet kunt verdubbelen: baby'tje, pony'tje. Woorden op -a, -o of -u verdubbelen juist de klinker en krijgen geen apostrof: opaatje, fotootje, menuutje.

Een handvol gangbare tijdsuitdrukkingen begint met 's. De apostrof vervangt het oude woord des (van de/het), dat het Nederlands niet meer los gebruikt.

• 's ochtends / 's morgens, 's middags.
• 's avonds, 's nachts.
• 's zomers, 's winters.

Om bezit aan te geven gebruikt het Nederlands meestal van (de auto van Anna), maar een naam kan ook een bezits--s krijgen, zoals uitgelegd bij bezit met van en de genitief. Of je een apostrof nodig hebt, hangt af van de laatste klank van de naam.

• Naam die op een lange enkele klinker eindigt → -'s: Anna's boek, Otto's fiets, Leo's tas.
• Naam die op een gewone medeklinker eindigt → gewone -s, geen apostrof: Kevins jas, Jans huis.
• Naam die op een s-, x- of z-klank eindigt → alleen een apostrof, geen extra s: Hans' auto, Max' hond.

Net als in het Engels markeert een apostrof een weggelaten letter, vooral in informele teksten.

• zo'n (van zo een), 'n (een), 't (het).
• m'n (mijn), z'n (zijn).
• Jaartallen: de zomer van '68.

De veelgemaakte fout is een apostrof zetten vóór elke meervouds--s, naar Engels model. Het Nederlands voegt -'s alleen toe na een lange enkele klinker a/o/u/i/y. Woorden op -el, -em, -en, -er of -je krijgen een gewone -s zonder apostrof: tafels (niet tafel's), meisjes, bakkers. Bewaar de apostrof voor gevallen als auto's, waar hij een lange klinker beschermt.