De Nederlandse apostrof in meervouden, namen en verkorte vormen

De apostrof (de apostrof) is de hoge komma in auto's en 's avonds. Het Nederlands gebruikt hem in een beperkt aantal spellingpatronen. Hij staat niet standaard vóór de s van een meervoud of bezitsvorm.

De tabel groepeert vijf veelvoorkomende patronen. In meervouden, verkleinwoorden en bezitsnamen houdt de apostrof de spelling leesbaar. Na een initiaalwoord, letter of getal scheidt hij de basis van de uitgang. In verkorte vormen markeert hij weggelaten letters of cijfers.

Controleer eerst of het zelfstandig naamwoord zijn meervoud met -s vormt. Als de laatste lange klinker met één letter zonder accent wordt geschreven, zet je vóór de s een apostrof. Door de apostrof blijft die eindklinker leesbaar als lang: auto → auto's, niet autos. De regel geldt ook voor een laatste y als die y alleen na een medeklinker staat, zoals in baby → baby's.

Verkleinwoorden volgen een verwante maar andere spellingregel. Alle voorbeelden hieronder krijgen de uitgang -tje, maar de spelling vóór die uitgang hangt af van de eindklinker.

Bekijk de volledige regels voor verkleinwoorduitgangen voor de andere uitgangen en spellingveranderingen.

Verschillende veelgebruikte tijdsuitdrukkingen beginnen met 's, een verkorte vorm van het oude des. De apostrof markeert de weggelaten letters de.

• 's ochtends / 's morgens, 's middags.
• 's avonds, 's nachts.
• 's zomers, 's winters.

Schrijf na 's een spatie: 's avonds, niet 'savonds of s'avonds. Aan het begin van een zin blijft de s klein en krijgt het volgende woord de hoofdletter: 's Avonds drink ik thee.

Het Nederlands kan bezit uitdrukken met van, zoals in de auto van Anna. Een naam kan ook vóór het bezit de uitgang -s krijgen. De spelling hangt af van het einde van de naam; bekijk bezit met van en de genitief voor het gebruik van deze constructie.

Een initiaalwoord is een afkorting die je letter voor letter uitspreekt. Zet een apostrof tussen het initiaalwoord en een uitgang: tv's, cd'tje. Losse letters en getallen volgen hetzelfde patroon: A4'tje, 80'ers.

Een apostrof kan weggelaten letters of cijfers markeren. Sommige verkorte vormen zijn standaard; korte voornaamwoordvormen horen vooral bij informele schrijftaal.

Gebruik een apostrof niet alleen omdat een woord meervoudig of bezittelijk is. Kies eerst de juiste uitgang en pas daarna de apostrofregel toe.

• Gewoon meervoud op -s: gebruik geen apostrof als er geen lange eindklinker beschermd hoeft te worden: tafel → tafels, meisje → meisjes.
• Meervoud op -en: veel zelfstandige naamwoorden krijgen -en, niet -s: hond → honden, kat → katten. Een apostrof kan die uitgang niet vervangen; bekijk de keuze tussen -s en -en.
• Bezitsnaam: een lange eindklinker die met één letter is geschreven heeft een apostrof nodig; een eindmedeklinker meestal niet. Schrijf Toms sleutel en Anna's boek.