Wanneer krijg je je PIP van de gemeente?

Je PIP legt je leerroute en verplichtingen vast. Eerst houdt je gemeente de brede intake. Daarbij kijkt de gemeente naar je opleiding, werkervaring, leervermogen en persoonlijke situatie. Daarna legt de gemeente in het persoonlijk plan inburgering en participatie vast welke route en begeleiding je nodig hebt.

De Wet inburgering 2021 geldt als je inburgeringsplicht op of na 1 januari 2022 begon. Het overzicht van de Rijksoverheid over de nieuwe wet (Externe website, opent in een nieuw tabblad) legt uit wat de gemeente doet.

Met het PIP stelt de gemeente je leerroute officieel vast. Als het plan later klaar is, kan je leerroute ook later beginnen.

Je hebt 3 jaar om in te burgeren. Die inburgeringstermijn begint op de dag na de datum van je eerste PIP. Als de gemeente je PIP aanpast, blijft de startdatum hetzelfde. Deze regels staan in artikelen 11, 14 en 15 van de wet (Externe website, opent in een nieuw tabblad).

Wil je weten welke stappen er vóór je huisvesting in de gemeente komen? Lees over de route van COA (Centraal Orgaan opvang asielzoekers) naar je gemeente. Lees voor de achtergrond van de hervorming wat er veranderde onder de Wet inburgering 2021.

De termijn begint normaal gesproken op de datum van de brief waarin staat dat je moet inburgeren. DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) stuurt deze brief. Je gemeente moet je PIP binnen 10 weken na die datum vaststellen.

Er geldt een andere startdatum als je op de datum van die brief nog niet was ingeschreven in de gemeente waar je een woning toegewezen krijgt. Het gaat om huisvesting volgens artikel 28 van de Huisvestingswet 2014, bijvoorbeeld na verblijf in de asielopvang. Je gemeente heeft dan 10 weken vanaf je inschrijving in de BRP (Basisregistratie Personen) van die gemeente. De wijziging van artikel 5.3 uit 2022 (Externe website, opent in een nieuw tabblad) legt beide startdatums vast.

De gemeente mag alleen langer dan 10 weken wachten als noodzakelijke informatie van een derde ontbreekt. Zonder die informatie moet het redelijkerwijs onmogelijk zijn om het PIP op tijd vast te stellen. Zodra de informatie binnen is, moet de gemeente het plan binnen 2 weken vaststellen. Een personeelstekort valt niet onder deze uitzondering. Vertraging bij de organisatie die de intake voor de gemeente uitvoert, valt er ook niet onder.

Begint je termijn bijvoorbeeld op 1 september 2026? Dan moet je PIP uiterlijk op 10 november 2026 klaar zijn, tenzij de wettelijke uitzondering geldt. De datum van je intake laat de termijn van 10 weken niet opnieuw beginnen.

Verhuis je terwijl je al een PIP hebt? Dan heeft je nieuwe gemeente 10 weken vanaf je inschrijving daar om het plan opnieuw vast te stellen. In de gids over verhuizen tijdens je inburgering lees je hoe je voorkomt dat je plan en lessen vertraging oplopen.

Ongeveer 71% van de gemeten groep had binnen 10 weken na het begin van de brede intake een PIP. De tabel gebruikt CBS-cijfers van eind 2025. Het gaat om ongeveer 83.600 mensen bij wie de tijd tussen intake en PIP meetbaar was. De tabel laat zien hoe lang zij hebben gewacht vanaf de intake. Je kunt er niet uit afleiden of hun gemeente de wettelijke termijn haalde.

De eerste twee rijen tellen samen op tot ongeveer 71%. Ongeveer 29% wachtte langer dan 10 weken. Daaronder valt de groep van ongeveer 5% die 30 weken of langer wachtte.

Het CBS meet ook de tijd tussen de vestiging in de gemeente en het PIP. Voor asielmigranten gebruikt het CBS meestal de datum waarop hun opvangovereenkomst met COA eindigt.

Voor asielmigranten gebruikt het CBS de datum van de DUO-brief in deze drie situaties:

• Zij hebben nooit in de opvang van COA gewoond.
• Zij stonden ingeschreven bij COA, maar woonden ergens anders.
• Hun opvangovereenkomst eindigde vóór 2022.

Voor gezinsmigranten en overige migranten gebruikt het CBS ook de datum van de DUO-brief. Zij zijn dan al gevestigd. Dit zijn startdatums voor de statistieken. Vraag je gemeente welke startdatum voor jouw wettelijke termijn geldt.

De cijfers van eind 2025 over vestiging gaan over ongeveer 96.700 mensen. Ongeveer 6% had al een PIP vóór de vestiging. Nog eens 7% kreeg het in minder dan 4 weken en 27% tussen 4 en 10 weken. Als je de plannen van vóór de vestiging meetelt, had ongeveer 40% uiterlijk 10 weken na de vestiging een PIP.

De twee landelijke percentages verschillen ongeveer 31 procentpunten. Ze gebruiken verschillende startdatums en verschillende groepen met meetbare datums. De meting vanaf vestiging kan ook de wachttijd vóór de intake bevatten. Het verschil is daarom geen exacte meting van de wachttijd op de intake.

Het aandeel met een PIP binnen 10 weken vanaf de intake loopt uiteen van ongeveer 27% tot 100%. Dat geldt voor gemeenten met minstens 50 gemeten gevallen. Onze vergelijking bevat 272 van de 328 gemeenten met bruikbare gegevens. We laten 56 gemeenten met minder dan 50 gevallen weg. Als je de gemeenten op hun percentage rangschikt, heeft de middelste gemeente een aandeel van ongeveer 83%.

De tabel toont vijf gemeenten met de hoogste aandelen en vijf met de laagste. We gebruiken de CBS-kaartgegevens van eind 2025. Zoek je een andere gemeente? Bekijk de CBS-kaarten met de PIP-cijfers per gemeente (Externe website, opent in een nieuw tabblad).

Het CBS rondt aantallen af op vijftallen. Kleine verschillen tussen gemeenten kunnen dus door afronding komen. De tabellen beschrijven de geregistreerde wachttijden. Ze verklaren niet waarom een gemeente meer tijd nodig had.

Het CBS toont ook een kaart van het aandeel met een PIP uiterlijk 10 weken na vestiging. Met dezelfde grens van minstens 50 gevallen bevat deze vergelijking 295 van de 324 gemeenten met bruikbare gegevens. We laten 29 gemeenten met minder dan 50 gevallen weg. Het middelste aandeel is ongeveer 53%. Sommige grotere gemeenten blijven onder de 10%. Daaronder valt 's-Gravenhage (Den Haag), met ongeveer 3.955 gevallen.

De kaart vanaf vestiging telt de tijd vóór de intake mee. De kaart vanaf de intake begint bij de intake. Geen van beide kaarten controleert voor iedere persoon de juiste wettelijke startdatum en de uitzondering.

De cijfers van eind 2022 laten zien of mensen aan het einde van dat jaar een PIP hadden. De cijfers van eind 2025 meten hoe lang mensen met bruikbare datums hebben gewacht. In het rapport van april 2024 telde het CBS ongeveer 26.500 mensen van wie de inburgeringsplicht in 2022 begon. Ongeveer 34% had aan het einde van dat jaar een PIP. Ongeveer twee derde had er nog geen. Deze cijfers waren voorlopig. Het CBS-rapport over 2022 (Externe website, opent in een nieuw tabblad) laat zien hoeveel mensen in het eerste jaar van de wet een PIP hadden.

Gebruik de wachttijden van eind 2025 als historische context. Vraag je gemeente naar de stand van zaken in je eigen dossier.

We hebben de CSV-bestanden gebruikt die je per grafiek kunt downloaden uit het CBS-overzicht Statistiek Wet Inburgering. Een CSV-bestand bevat gegevens die je in een rekenblad kunt openen. De grafieken tot eind 2025 gaan over de eerste 4 jaar van de wet.

De CBS-toelichting bij de PIP-grafieken (Externe website, opent in een nieuw tabblad) beschrijft wie meetelt. Mensen van wie de inburgeringsplicht is vervallen, tellen niet mee. Dat geldt ook voor mensen met een vrijstelling of ontheffing. Mensen uit deze groepen tellen wel mee als zij zowel een begindatum van de intake als een PIP hadden. Mensen die hun inburgering hebben afgerond, tellen ook mee.

De cijfers vanaf de intake gebruiken de eerste geregistreerde intakedatum bij de oorspronkelijke gemeente. Ook gebruiken ze de eerste geregistreerde PIP-datum. Mensen met een onbekende intakedatum tellen niet mee. Mensen bij wie de PIP-datum vóór het begin van de intake ligt, tellen ook niet mee.

We laten gemeenten met minder dan 50 gemeten gevallen weg. Daardoor hebben heel kleine groepen minder invloed op de vergelijking. Het CBS toont geen aantallen onder de 10. Door afronding tellen de afzonderlijke categorieën niet altijd precies op tot het totaal.

Het CBS kan de voorlopige cijfers over 2025 nog aanpassen. Wij analyseren de officiële statistieken. Het CBS publiceert de gegevens waarop onze analyse is gebaseerd.

Wacht je op je eerste PIP? Vraag je gemeente vanaf welke datum je wettelijke termijn loopt en wanneer je plan klaar is. Geef de datum van je DUO-brief door. Heb je via de gemeente een woning toegewezen gekregen? Geef dan ook je inschrijvingsdatum in die gemeente door. Zijn er vanaf je wettelijke startdatum meer dan 10 weken voorbij? Vraag of de uitzondering voor ontbrekende informatie van een derde geldt. Vraag ook welke informatie nog ontbreekt.

Verhuis je met een bestaand PIP? Tel de 10 weken voor je nieuwe gemeente vanaf je inschrijving daar. Je oorspronkelijke inburgeringstermijn van 3 jaar loopt door. Gebruik de CBS-cijfers om geregistreerde wachttijden te vergelijken. Gebruik je eigen datums om de wettelijke termijn te controleren.

Is je PIP vastgesteld? Dan stuurt DUO je een tweede brief. Daarin staat vanaf welke datum je moet inburgeren. Die datum kun je ook bekijken in Mijn Inburgering.

Lees ook:

• PIP: wat je moet controleren in je persoonlijk plan inburgering en participatie
• Verhuizen tijdens je inburgering: houd je plan en lessen op schema
• Welke Nederlandse taalniveaus bereiken inburgeraars en hoe lang duurt dat?