Wie bel je voor spoedzorg in Nederland?

Verblijf je in de asielopvang van het COA? Bel de GZA Praktijklijn op 088 112 2 112 en toets 1 bij medische problemen die niet kunnen wachten. Deze spoedlijn is dag en nacht bereikbaar. Bel direct 112 bij levensgevaar.

Buiten de COA-asielopvang gelden de contacten in de tabel voor inwoners en bezoekers van Nederland. Bel 112 als je denkt dat iemand in levensgevaar kan zijn. Kies bij andere dringende klachten het contact uit de tabel.

Bij zwangerschap, tandproblemen of een psychische crisis bel je eerst de zorgverlener hieronder. Bel ook dan 112 als je denkt dat iemand in levensgevaar kan zijn.

Huisartsenpraktijken zijn meestal op werkdagen open van 08.00 tot 17.00 uur. Dat staat in de spoedinformatie van Thuisarts.nl, de patiëntenwebsite van Nederlandse artsen (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Controleer de openingstijden en het spoednummer van je eigen praktijk. Is de praktijk dicht, bijvoorbeeld op een feestdag? Neem contact op met de regionale HAP als de zorg niet kan wachten. Het nummer staat op de website van je praktijk of op het antwoordapparaat.

Heb je geen vaste huisarts? Vraag tijdens openingstijden een praktijk in de buurt om een eenmalige afspraak. Bel buiten die tijden de HAP van de regio waar je verblijft. Zeg dat je geen huisarts hebt. Zoek later een vaste huisarts met de gids over de huisarts.

Bel 112 zodra je denkt dat jij of iemand anders in levensgevaar kan zijn. Volg deze stappen uit de uitleg van de Rijksoverheid over 112 bellen (Externe website, opent in een nieuw tabblad):

1. Bel 112.
2. Beantwoord de vragen van de medewerker: wat is er gebeurd, waar is hulp nodig en welke hulpdienst lijkt nodig? Dat kan een ambulance, de brandweer of de politie zijn.
3. Volg de aanwijzingen. Hang pas op als de medewerker zegt dat het gesprek klaar is.

Bellen naar 112 is gratis. Je kunt met een mobiele telefoon ook zonder beltegoed of geldige simkaart bellen. De simkaart is het kaartje voor verbinding met het mobiele netwerk. Zonder simkaart kan de meldkamer je niet terugbellen. Valt de verbinding weg? Bel dan opnieuw 112.

De 112NL-app (Externe website, opent in een nieuw tabblad) stuurt de gegevens die je bij het instellen hebt ingevuld. De app stuurt je locatie alleen als je daarvoor toestemming hebt gegeven. De meldkamer start een vertaalde chat als de medewerker merkt dat praten moeilijk gaat, of als je dit bij het instellen hebt aangegeven. Je kunt de chat niet zelf starten.

Voor het versturen van gegevens en voor de chat heb je een werkende telefoon, internet en een simkaart nodig. Gewoon bellen naar 112 kan ook zonder beltegoed of geldige simkaart. Kunnen de functies van de app je helpen? Installeer en stel de app dan in vóór een noodgeval.

Kun je niet horen of spreken? Bereid dan eventueel Tolkcontact of e-sms voor (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Tolkcontact helpt je met een gesprek via tekst of een gebarentolk. Tekstbemiddeling is dag en nacht beschikbaar. Voor een gebarentolk gelden vaste tijden. E-sms is een sms-bericht aan de meldkamer en werkt alleen als je je vooraf aanmeldt.

Neem contact op met de regionale HAP voordat je erheen gaat. Een afspraak kan nodig zijn. De mogelijkheden voor bellen, een formulier of chat verschillen per post. Een triagist, een medewerker die is opgeleid om de spoed te beoordelen, stelt vragen en bespreekt welke zorg je nodig hebt.

De triagist kan advies geven over wat je zelf kunt doen, medicijnen regelen of een huisarts laten terugbellen. Ook een afspraak, een huisbezoek van een huisarts of een ambulance is mogelijk. De HAP bepaalt hoe dringend de zorg is. Huisartsenposten Rijnmond (Externe website, opent in een nieuw tabblad) behandelt patiënten bijvoorbeeld op volgorde van medische spoed. De volgorde van aankomst bepaalt dat niet.

Houd de volgende gegevens klaar als je die hebt. Bel eerst als het verzamelen ervan de hulp zou vertragen:

• Naam en geboortedatum van de patiënt, de locatie en een terugbelnummer.
• Het burgerservicenummer (BSN), een identiteitsbewijs en verzekeringsgegevens.
• Medicijnen, allergieën, zwangerschap, ernstige aandoeningen en recente behandelingen.
• Wat er is veranderd, wanneer het begon en waarom het niet kan wachten.

Houd na het gesprek je telefoon vrij en opgeladen. Zo kan de HAP je terugbellen.

Ben je gewend om bij dringende klachten meteen naar een ziekenhuis te gaan?

Neem bij spoed zonder levensgevaar eerst contact op met je huisarts of HAP. Ga niet eerst naar de SEH. Een arts kan je verwijzen als je ziekenhuiszorg nodig hebt. Bel 112 als je denkt dat iemand in levensgevaar kan zijn. De Rijksoverheid legt de kosten van huisarts en SEH uit (Externe website, opent in een nieuw tabblad).

Bij een Nederlandse basisverzekering betaal je voor huisartsenzorg en zorg van de HAP geen verplicht eigen risico. Het eigen risico is het bedrag dat je per jaar eerst zelf betaalt voor bepaalde zorg uit de basisverzekering. Ziekenhuiszorg, ambulancevervoer en sommige aparte zorgkosten kunnen onder het eigen risico vallen. De tabel geldt voor volwassenen van 18 jaar en ouder.

Voor kinderen, zwangerschap en tandzorg gelden deze regels. Zorg zonder eigen risico wordt niet altijd volledig vergoed. De zorg moet ook onder de dekking van je verzekering vallen.

Het verplichte eigen risico is in 2026 € 385 voor verzekerden van 18 jaar en ouder. Stel dat je nog € 200 eigen risico over hebt. Je krijgt daarna ziekenhuiszorg van € 300 die je verzekering vergoedt. Je betaalt € 200 aan eigen risico. De verzekeraar betaalt de overige € 100. Dit voorbeeld geldt als je polis de zorg volledig dekt en je geen andere eigen bijdrage hoeft te betalen.

Controleer welke zorg je polis vergoedt en met welke zorgverleners je verzekeraar een contract heeft. Soms moet je eerst zelf betalen. Voor bezoekers en mensen zonder verzekering gelden andere betaalregels. De gids over het eigen risico legt het jaarbedrag, de uitzonderingen en betalingsregelingen uit.

Heeft een baby jonger dan 3 maanden koorts? Bel direct de huisarts of HAP. Lees de uitleg van Thuisarts.nl over koorts bij kinderen (Externe website, opent in een nieuw tabblad).

Neem snel contact op met de huisarts of HAP als je kind zieker wordt. Bel direct als je kind snel achteruitgaat of als je erg ongerust bent. Doe dat ook zonder koorts, zoals Thuisarts.nl adviseert bij een ziek kind (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Een algemene lijst met klachten kan gevaar niet uitsluiten. Bel 112 als je denkt dat je kind in levensgevaar kan zijn.

Kinderen jonger dan 18 jaar hebben geen verplicht eigen risico voor zorg uit het basispakket. Veel mondzorg wordt vergoed, maar er zijn uitzonderingen. Die staan hieronder bij tandheelkundige spoed.

Bel bij dringende zwangerschapsklachten het nummer van je eigen verloskundige, gynaecoloog of zwangerschapsteam in het ziekenhuis. Volg hun belinstructies, ook voor de nacht. De adviezen kunnen verschillen door je medische situatie of de afspraken in je regio.

Thuisarts.nl adviseert direct contact bij zwangerschapsklachten (Externe website, opent in een nieuw tabblad), bijvoorbeeld als:

• Je verliest bloed of je vliezen zijn gebroken.
• Je hebt tekenen van een bevalling vóór 37 weken.
• Je baby beweegt na 25 weken minder dan gewoonlijk.
• Je voelt je ernstig ziek of je bent ongerust over je gezondheid of je baby.

Bel 112 als je denkt dat er direct levensgevaar is.

Verloskundige zorg en zorg rond zwangerschap en bevalling uit het basispakket hebben geen verplicht eigen risico. Onderzoek tijdens de zwangerschap naar aandoeningen bij je baby, prenatale screening, is ook vrijgesteld. Medicijnen, vervoer en ander bloedonderzoek kunnen wel onder het eigen risico vallen. Voor een ziekenhuisbevalling zonder medische indicatie kan een eigen bijdrage gelden. Vraag de zorgverlener en verzekeraar naar je kosten nadat de spoedzorg is geregeld.

Bel overdag je tandarts voor een spoedgeval. Is de praktijk dicht? Bel de dienstdoende tandarts die op de website of het antwoordapparaat wordt genoemd. Heb je geen tandarts? Bel een praktijk in de buurt en volg de spoedinstructies.

Bij tandheelkundige spoed (Externe website, opent in een nieuw tabblad) horen een uitgeslagen tand, ernstig letsel of hevige pijn. Bel ook bij een bloeding die niet stopt, een dikke wang of een kloppend gevoel. Vraag bij het maken van de afspraak hoe je betaalt. Neem je identiteitsbewijs, verzekeringsgegevens, medicijnlijst en een betaalmiddel mee.

De meeste tandzorg voor volwassenen valt buiten de basisverzekering. Je betaalt zelf, tenzij je andere dekking hebt. De meeste tandzorg voor kinderen jonger dan 18 wordt zonder eigen risico vergoed. De meeste orthodontie, zoals een beugel, wordt niet vergoed. Voor bijzondere tandheelkundige zorg kunnen uitzonderingen gelden.

Bel bij mogelijke vergiftiging de huisarts of HAP. Bel 112 als je denkt dat iemand in levensgevaar kan zijn. Het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) geeft zorgverleners advies bij acute vergiftiging. De acute advieslijn is voor zorgverleners. Als patiënt of omstander bel je de huisarts of HAP.

Houd de verpakking of productnaam klaar voor de zorgverlener. Laat de persoon niet braken, tenzij een zorgverlener dat zegt. Vraag de zorgverlener of 112-medewerker wat je moet doen voordat je iets te eten, te drinken of medicijnen geeft.

Bel bij een psychische crisis je eigen psycholoog, psychiater of behandelteam. Gebruik buiten openingstijden hun crisisnummer als zij dat hebben. Bel anders tijdens openingstijden je huisarts en daarbuiten de HAP. Bel 112 bij direct gevaar voor de persoon of iemand anders.

Bij gedachten aan zelfdoding biedt 113 Zelfmoordpreventie dag en nacht anonieme hulp via telefoon en chat. Je kunt vanuit Nederland 113 bellen. De chat werkt ook vanuit het buitenland. Bel 112 bij direct gevaar. De gids over psychische zorg helpt bij het regelen van verdere zorg.

Kijk op de website van je apotheek of luister naar het bericht op het antwoordapparaat om te weten welke dienstapotheek je kunt gebruiken. Een dienstapotheek verstrekt dringende medicijnen buiten de gewone openingstijden. Controleer waar en wanneer je medicijnen kunt ophalen en wat je daarvoor moet regelen. Je kunt niet overal de hele nacht direct binnenlopen. Soms neemt een andere apotheek de nachtdienst over. De dienstapotheek in Terneuzen sluit bijvoorbeeld in de nacht. De nachtapotheek in Middelburg neemt het dan over. Voor die apotheek heb je een recept nodig.

Medicijnen en apotheekzorg (Externe website, opent in een nieuw tabblad) worden vaak rechtstreeks bij de verzekeraar gedeclareerd. Meestal vallen ze onder het eigen risico. Je kunt daarnaast een eigen bijdrage of niet-vergoede kosten moeten betalen. Dat kan ook als je verzekeraar alleen een bepaald merk medicijn vergoedt of geen contract met de apotheek heeft. Is een ander merk medisch nodig? De arts en apotheker kunnen dit vaststellen voor de vergoeding.

Zonder verzekering kan het nodig zijn om zelf te betalen. Vraag de apotheek naar extra kosten en betaling bij het ophalen als de situatie dat toelaat.

Directe medische hulp gaat vóór identificatie (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Kan de behandeling niet wachten? Dan kun je hulp krijgen voordat je je identiteitsbewijs laat zien. Je moet je binnen 14 dagen daarna alsnog identificeren. Zonder BSN kun je nog steeds een spoedbeoordeling krijgen (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Zeg dat je geen BSN hebt. Geef na de start van de zorg het paspoort, polisnummer of de contactgegevens die je wel hebt.

Moet je een Nederlandse basisverzekering hebben, maar ben je niet verzekerd? Dan betaal je je medische kosten zelf. Toegang tot noodzakelijke zorg en wie betaalt zijn twee verschillende vragen.

Kun je niet betalen? Vertel dat aan de zorgverlener. Die kan nagaan of een regeling van het CAK (Centraal Administratie Kantoor) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) geldt. Een voorbeeld is de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Deze regeling is voor medisch noodzakelijke zorg uit het basispakket. De zorgverlener controleert de voorwaarden en of je een deel van de rekening kunt betalen.

Ben je verplicht geworden om een Nederlandse basisverzekering te hebben? Sluit die zo snel mogelijk af, binnen vier maanden na de datum waarop de verplichting begon. Doe je dat binnen vier maanden? Dan gaan de dekking en premie vanaf die eerdere datum in. Na vier maanden vergoedt je verzekering geen eerdere medische kosten. Deze termijn staat los van een latere waarschuwing van het CAK. Gebruik de zorgverzekeringsgids om je verzekeringsplicht te controleren en je verzekering te regelen.

Sommige migranten die geen Nederlandse basisverzekering kunnen afsluiten, kunnen wel medisch noodzakelijke zorg krijgen. Kunnen zij niet betalen? Dan kan de zorgverlener een bijdrage van het CAK aanvragen.

Wacht je als asielzoeker in een opvangcentrum op een besluit? Dan geldt aparte dekking via de Regeling Medische Zorg Asielzoekers (RMA) (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Vraag de zorgverlener welke regeling voor je situatie geldt.

Neem bij een tijdelijk bezoek je verzekeringsgegevens mee. Een geldige EHIC (Europese zorgpas) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) of Britse GHIC (zorgpas voor noodzakelijke zorg tijdens een tijdelijk verblijf) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) dekt volgens de kaartregels medisch noodzakelijke zorg binnen het publieke zorgstelsel. De kaart dekt geen privézorg of medisch vervoer naar het land waar je woont. Je kunt toch moeten voorschieten. Heb je een EHIC van het CAK? Controleer dan de aparte regels voor zorg in Nederland.

Ben je de kaart kwijt? Vraag je verzekeraar in het land waar je verzekerd bent om een tijdelijk vervangend certificaat. Zonder geldig bewijs van verzekering kan de zorgverlener je vragen om te betalen. Bewaar de rekeningen. Vraag je eigen verzekeraar of reisverzekeraar of je de kosten kunt declareren. De medische route blijft gelijk: 112 bij mogelijk levensgevaar, anders eerst de huisarts of HAP.

Een huisarts die je niet kent, de HAP, apotheek of SEH kan je toestemming nodig hebben om een samenvatting van je medicijnen, allergieën of voorgeschiedenis te zien. Toestemming voor het delen van je medisch dossier (Externe website, opent in een nieuw tabblad) kan die samenvatting beschikbaar maken. Elke zorgverlener heeft een eigen dossier. Niet iedereen gebruikt hetzelfde systeem voor toestemming. Je huisarts of apotheek is mogelijk nog niet aangesloten op het Landelijk Schakelpunt (LSP), het netwerk voor het delen van medische gegevens (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Zonder aansluiting kan de zorgverlener via dat netwerk geen gegevens delen, ook niet met je toestemming.

Vraag je huisarts en apotheek hoe je je keuze vastlegt. Zijn gedeelde gegevens niet beschikbaar? De zorg gaat door. Vertel wat je weet en laat een medicijnlijst zien als je die hebt.

Zeg aan het begin welke taal je het liefst gebruikt. Vraag om een professionele tolk als dringende of ingewikkelde informatie moeilijk te begrijpen is. Vraag de zorgverlener hoe die taalhulp regelt en wie betaalt. De beschikbaarheid en betaling verschillen.

Pharos, het expertisecentrum gezondheidsverschillen, adviseert over taalbarrières (Externe website, opent in een nieuw tabblad). Pharos raadt bij ingewikkelde of gevoelige beslissingen professionele taalhulp aan. Laat een kind nooit tolken. Een vertrouwde volwassene kan je ondersteunen. Blijf zelf met de zorgverlener praten. Stel 112NL vóór een noodgeval in als de vertaalde chat je kan helpen.

Heb je een probleem met de zorg of een rekening? Begin bij de organisatie die daarvoor verantwoordelijk is. De tabel laat zien waar je terechtkunt. Regel eerst dringende medische hulp als je die nog nodig hebt.

Een zorgaanbieder moet je schriftelijke klacht binnen zes weken beantwoorden. De aanbieder mag die termijn één keer met vier weken verlengen. De officiële klachtenroute voor zorgaanbieders (Externe website, opent in een nieuw tabblad) legt uit hoe je de klachtenfunctionaris en geschilleninstantie bereikt.

Dien een klacht over je verzekering eerst bij de verzekeraar in. Ga daarna zo nodig naar SKGZ. Bewaar de rekening, verwijzing, polisvoorwaarden en schriftelijke besluiten.

Lees voor gewone zorg en verwijzingen de gids over de huisarts in Nederland. Voor kosten van ziekenhuis, ambulance, medicijnen en onderzoeken is er de gids over het eigen risico.