Energie, water en verwarming regelen in Nederland

Deze gids gaat over verhuizen naar een zelfstandige woning in Nederland. Bij sommige kamers en studio’s zijn energie of water inbegrepen in de huur of servicekosten. De verhuurder heeft dan het contract. Vraag vóór ondertekening om een schriftelijke uitsplitsing. De gids over huurcontracten legt all-inhuur en servicekosten uit.

Voor elektriciteit of gas met een eigen contract kies je zelf de leverancier. Je adres bepaalt welk drinkwaterbedrijf je hebt en wie de warmte aan het gebouw levert. Kijk in het huurcontract, het servicekostenoverzicht of de koopdocumenten welke voorzieningen je zelf moet regelen.

Ben je gewend dat energie en water bij de huur horen? Controleer wat je nieuwe huurcontract hierover zegt. Vraag om een schriftelijke uitsplitsing voordat je zelf contracten afsluit.

Vraag niet alleen gas aan omdat je vorige woning dat had. Controleer eerst of de nieuwe woning gas gebruikt. Een woning kan volledig elektrisch zijn of gezamenlijke verwarming hebben. Ook kunnen sommige voorzieningen in de servicekosten zijn inbegrepen. Vergelijk de meters, het huurcontract en de overdrachtsstukken. Spreken die elkaar tegen? Vraag de verhuurder, verkoper of beheerder dan schriftelijk om uitleg voordat je een contract kiest.

Laat de contractdata en meterstanden aansluiten op de dagen waarop je de sleutels krijgt en teruggeeft. Volg daarvoor deze stappen.

• 1. Lees het huurcontract of de koopdocumenten en noteer welke voorzieningen je zelf moet regelen.
• 2. Meld je verhuizing uiterlijk 2 weken van tevoren bij elke huidige energieleverancier. Heb je een nieuwe leverancier nodig? Sluit dan vóór de verhuizing een contract af.
• 3. Vraag de energieleverancier te bevestigen wanneer de levering op je nieuwe adres begint.
• 4. Meld je zo nodig aan bij het regionale drinkwaterbedrijf vanaf de sleuteldag. Rijksoverheid legt uit hoe je je drinkwaterbedrijf vindt (Externe website, opent in een nieuw tabblad).
• 5. Fotografeer elke elektriciteits-, gas-, warmte- en watermeter wanneer je de sleutels krijgt. Noteer zo mogelijk elk meternummer en elke stand in het overdrachtsrapport.
• 6. Geef energiestanden binnen 5 dagen door aan de leverancier als de meter ze niet automatisch heeft verzonden.
• 7. Geef waterstanden door op de datum die het waterbedrijf vraagt. Bewaar foto’s en bevestigingen.

De energieleverancier regelt je eigen contract voor elektriciteit of gas en stuurt de rekeningen. De netbeheerder zorgt voor het lokale netwerk en de meter. Kijk in de tabel bij wie je moet zijn.

Je kiest zelf de energieleverancier. De netbeheerder ligt per regio vast. Vul je postcode en huisnummer in op Mijnaansluiting.nl (Externe website, opent in een nieuw tabblad) om je netbeheerder te vinden. Bij een gewone huisaansluiting staan de netbeheerkosten op de rekening van je energieleverancier.

Een vast contract kan geld kosten als je het vóór de einddatum opzegt. Bij variabele en dynamische contracten betaal je geen opzegvergoeding. ACM ConsuWijzer, de consumentenvoorlichting van de toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM) (Externe website, opent in een nieuw tabblad) legt uit hoe de tarieven veranderen.

Vergelijk de geschatte totale jaarkosten. Tel vaste kosten en eventuele kosten voor stroom die je zonnepanelen terugleveren mee. Gebruik meer dan één vergelijkingssite en lees de samenvatting van het contract. Controleer of de leverancier een ACM-vergunning heeft.

Sluit je een energiecontract online, telefonisch of buiten een vestiging van de leverancier? Dan heb je vanaf het sluiten van het contract 14 dagen bedenktijd. Binnen die periode kun je per brief of e-mail annuleren. Je hoeft geen reden te geven en betaalt geen opzegvergoeding. De leverancier moet uitleggen hoe de bedenktijd werkt en hoe je annuleert.

Ontbreekt de verplichte informatie over annuleren? Dan wordt je bedenktijd met maximaal 12 maanden verlengd. Geeft de leverancier de ontbrekende informatie alsnog binnen 12 maanden na het sluiten van het contract? Dan heb je vanaf ontvangst van die informatie 14 dagen om te annuleren.

Wil je dat de levering tijdens de bedenktijd begint? Dan moet je daar uitdrukkelijk om vragen. Annuleer je daarna, dan moet je mogelijk betalen voor de energie die je al hebt gebruikt. Laat vóór de sleuteldag de startdatum door de leverancier bevestigen.

Belt een leverancier je met een aanbod voor een nieuw contract? Dan is het contract pas geldig als je schriftelijk akkoord gaat. Dat kan op papier, per e-mail of online. Schriftelijke instemming is niet nodig als je zelf de leverancier belt. Dat geldt ook voor een verlenging of wijziging van je bestaande contract.

Zeg je een contract met een vaste looptijd vóór de einddatum op? Dan kan een opzegvergoeding gelden. In het contract moet staan dat de vergoeding geldt en hoe de leverancier die berekent. De vergoeding dekt het verwachte verlies van de leverancier. Is het huidige tarief van je leverancier voor een vergelijkbaar contract voor de resterende looptijd minstens zo hoog als je eigen tarief? Dan is de vergoeding nul.

Vraag je leverancier om een schatting voordat je beslist. Voor de definitieve opzegvergoeding gebruikt de leverancier de prijs van het referentieproductaanbod, het vergelijkbare aanbod. Het gaat om de prijs op de dag waarop de leverancier je opzegging of overstapbericht ontvangt. Zodra de leverancier de definitieve vergoeding aan je doorgeeft, staat die 2 maanden vast.

Verhuizen of emigreren betekent niet automatisch dat de opzegvergoeding vervalt. De opzegtermijn is maximaal 1 maand. Je nieuwe leverancier regelt de overstap.

Ben je gewend elke maand alleen je echte verbruik te betalen? Een termijnbedrag is een voorschot: de leverancier rekent later af op basis van je echte verbruik.

Veel huishoudens betalen elke maand een termijnbedrag, een voorschot op de energiekosten. Op de jaarafrekening vergelijkt de leverancier de betaalde voorschotten met je echte verbruik. Bij een laag voorschot moet je later mogelijk veel bijbetalen. Bij een hoog voorschot blijft je geld tot de afrekening bij de leverancier. Controleer je verbruik na de eerste koude maanden. Pas het termijnbedrag aan als je verwachte kosten veranderen.

Na een verhuizing of overstap moet je de eindafrekening binnen 6 weken krijgen. Vergelijk de rekening met je meterstanden en de bedragen die je al hebt betaald.

Sinds 1 januari 2026 vervangen netbeheerders de overgebleven analoge elektriciteits- en gasmeters. Voor een elektriciteitsmeter kan de afspraakbrief in 2026 of 2027 komen. Je mag een slimme elektriciteits- of gasmeter weigeren. Je moet dan een digitale meter accepteren en zelf de standen doorgeven.

Je kunt de netbeheerder ook vragen de communicatie van een slimme meter uit te zetten. Bij een digitale meter of uitgeschakelde communicatie moet je zelf de standen doorgeven. Doe dat voor de jaarafrekening en als je van leverancier wisselt.

Stadsverwarming levert warmte via een lokaal warmtenet. Bij blokverwarming deelt een gebouw of wooncomplex een warmtebron. Je kunt de warmteleverancier niet kiezen. Controleer apart of je zelf een elektriciteitscontract nodig hebt.

Je rechten hangen af van wie de warmte aan je levert. Koop je rechtstreeks bij een warmtebedrijf, of krijg je warmte via een verhuurder of VvE? Controleer dat voordat je de maximumtarieven hieronder gebruikt.

Levert je verhuurder de warmte, dan krijg je normaal een jaarafrekening. De uitzondering is een vast bedrag dat niet verandert met je verbruik. Ben je het niet eens met de verwarmingskosten? Controleer bij de Huurcommissie (Externe website, opent in een nieuw tabblad) welke procedure voor servicekosten past bij je huurcontract.

Deze maximumtarieven voor 2026 gelden voor rechtstreekse klanten met een aansluiting van maximaal 100 kW. De warmte moet direct geschikt zijn voor verwarming én warm kraanwater. Vermenigvuldig het verbruikstarief met het aantal GJ (gigajoule) dat je gebruikt. Tel de vaste kosten en meetkosten er één keer per jaar bij op.

Voor een aansluiting met alleen verwarming of alleen warm kraanwater gelden andere maxima. Ook warmte die nog verder moet worden verwarmd kan andere maxima hebben. Gebruik de hulp voor warmtetarieven van ACM (Externe website, opent in een nieuw tabblad) om je categorie te vinden.

Krijg je warmte die direct geschikt is voor verwarming en warm kraanwater? Bij het maximumtarief van 2026 kost 10 GJ dan € 409,70. Tel de jaarlijkse vaste kosten van € 615,66 en meetkosten van € 33,73 erbij op. Deze drie bedragen zijn samen € 1.059,09. De huur van een afleverset, de installatie die warmte aan je woning doorgeeft, en eventuele andere kosten komen daar nog bij. Dit is dus geen schatting van je hele rekening. Controleer het tarievenblad van je leverancier.

Een verhuurder of VvE krijgt tariefbescherming als aan drie voorwaarden is voldaan. De verhuurder of VvE heeft een eigen contract met een externe warmteleverancier en levert die warmte door aan bewoners. De individuele aansluiting van elke bewoner is maximaal 100 kW. Het maximum beperkt wat de externe leverancier aan de verhuurder of VvE rekent. Het is geen rechtstreeks maximum voor de rekening van elke bewoner. ACM legt de rechten van warmteklanten uit (Externe website, opent in een nieuw tabblad).

Je adres bepaalt welk drinkwaterbedrijf je hebt. Meld je zo nodig vanaf de sleuteldag aan. Vallen je oude en nieuwe adres onder hetzelfde bedrijf? Meld de verhuizing. Geef beide meterstanden door wanneer het bedrijf daarom vraagt. Gaat het om verschillende bedrijven? Meld je af bij het oude bedrijf en aan bij het nieuwe. Bewaar de meterfoto’s totdat beide rekeningen definitief zijn.

Met de drinkwaterrekening en de lokale waterbelastingen betaal je voor verschillende diensten. Je betaalt de gemeentelijke belasting voor het riool aan de gemeente of, in sommige gemeenten, via je waterrekening. Controleer welke kosten en belastingen op je rekeningen staan. Sommige belastingen kunnen wel samen op één aanslag staan.

De gids over gemeentelijke en waterschapsbelastingen legt uit wie welke belasting betaalt en hoe je kwijtschelding vraagt. Met een laag inkomen kun je daarvoor in aanmerking komen. De belastinginstantie kijkt ook naar je vermogen en noodzakelijke uitgaven.

Heb je geen stroom? Controleer eerst de meterkast en vraag of de buren ook een storing hebben. Neem bij een netwerk- of meterstoring contact op met de netbeheerder. Heb je een brief gekregen over een ontbrekend contract? Neem dan dezelfde dag contact op met een energieleverancier en de netbeheerder. Houd je aan de uiterste datum in de brief en laat de startdatum bevestigen. Als energie niet inbegrepen is, heb je een eigen contract nodig. Het contract van de vorige bewoner hoort bij diens eigen rekening.

Vergelijk je eerste rekening, jaarafrekening of eindafrekening met je gedateerde meterfoto’s. Kijk of er bij een stand staat dat die geschat is. Klopt een stand niet? Stuur de leverancier de foto, het meternummer en de overdrachtsdatum. Vraag om een gecorrigeerde rekening. Bewaar de oorspronkelijke rekening en het schriftelijke antwoord.

Kun je een energierekening niet betalen? Neem dan deze stappen:

• 1. Neem contact op met je leverancier zodra je weet dat je niet kunt betalen. Vraag om een redelijke betalingsregeling.
• 2. Reageer op elke herinnering.
• 3. Vraag bij je gemeente schuldhulpverlening aan.
• 4. Stuur je leverancier bewijs van je aanvraag.
• 5. Houd je aan de afgesproken betalingsregeling.

Voordat de leverancier je contract wegens wanbetaling beëindigt, moet die minstens 3 betalingsherinneringen sturen. Bij elke herinnering moet je minstens 14 dagen krijgen om te betalen.

De leverancier mag je contract niet beëindigen wegens een onbetaalde rekening zolang één van deze beschermingen geldt:

• Je houdt je aan een afgesproken betalingsregeling.
• De schuld aan deze leverancier is op tijd opgenomen in een schuldhulptraject dat nog loopt.
• Je hebt op tijd bewijs van je aanvraag voor schuldhulp gestuurd en wacht op het besluit van de gemeente.
• Je klacht over de rekening of betaling wordt behandeld volgens de klachtenprocedure van de leverancier.
• Je geschil over de rekening of betaling ligt bij een geschilleninstantie waarbij de leverancier is aangesloten.
• Je hebt de leverancier een medische verklaring voor jezelf of een huisgenoot gegeven.

Voor bescherming via schuldhulp moet je binnen een redelijke termijn na een herinnering actie ondernemen. De leverancier moet je minstens 4 weken geven om de schuld aan deze leverancier in een schuldhulptraject op te nemen. Je kunt binnen die termijn ook bewijs sturen dat je schuldhulp hebt aangevraagd.

De medische verklaring moet aantonen dat afsluiting zeer ernstige gezondheidsrisico’s geeft. De arts mag de persoon die dat risico loopt niet zelf behandelen. De bescherming blijft gelden zolang het risico bestaat.

De leverancier mag je ook niet wegens wanbetaling afsluiten in de eerste 4 weken nadat je gegevens met de schuldhulpverlening zijn gedeeld. Deze beschermingen gaan over onbetaalde rekeningen. Fraude of misbruik is een aparte reden om de levering te beëindigen.

Voordat het waterbedrijf je wegens wanbetaling afsluit, moet het een schriftelijke herinnering sturen en persoonlijk contact proberen. De herinnering moet uitleg geven over schuldhulp en medische bescherming. Het bedrijf moet aanbieden je gegevens met je schriftelijke toestemming aan de schuldhulpverlening te geven. Heb je na de contactpogingen niet op dat aanbod gereageerd? Dan moet het bedrijf de gegevens delen. Dit geldt niet als je uitdrukkelijk weigert.

Geeft afsluiting zeer ernstige gezondheidsrisico’s voor jou of iemand in je huishouden? Stuur dan binnen een redelijke termijn een medische verklaring. De arts mag de persoon die dat risico loopt niet zelf behandelen. De verklaring beschermt je tegen afsluiting wegens onbetaalde rekeningen. Fraude of misbruik door jou is een aparte uitzondering. Dat geldt ook voor een onveilige installatie die afsluiting noodzakelijk maakt.

Wordt afsluiting wegens onbetaalde rekeningen gepland? Vraag dan vóór de afsluiting om watercontainers. Die moeten genoeg drinkwater voor minstens 4 dagen kunnen bevatten: minstens 3 liter per persoon per dag. Zorg dat je vóór de afsluiting aanwezig bent, zodat het bedrijf de containers kan vullen. Neem contact op met je gemeente over schuldhulp en herstel van de levering.

Volg deze stappen als je de woning verlaat:

• 1. Meld de verhuizing uiterlijk 2 weken van tevoren bij elke huidige energieleverancier.
• 2. Vraag of je contract tijdens een overlap op beide adressen kan lopen.
• 3. Controleer vóór opzegging of je een opzegvergoeding voor een vast contract moet betalen.
• 4. Fotografeer de meters op de laatste dag.
• 5. Geef energiestanden binnen 5 dagen door als ze niet automatisch zijn verzonden.
• 6. Volg de datum die het waterbedrijf voor meterstanden vraagt. Hebben beide adressen hetzelfde waterbedrijf? Meld dan de verhuizing. Hebben ze verschillende bedrijven? Meld je af bij het oude bedrijf en aan bij het nieuwe.

Bewaar bevestigingen, meterfoto’s en de eerste rekeningen bij elkaar.

Ga je in een nieuwe woning wonen? Gebruik de stappenlijst hieronder voor je inschrijving, verzekering en bankzaken.

Contracten voor internet en mobiele telefonie staan los van energie en water.

Lees ook deze gidsen:

• Je eerste 90 dagen in Nederland: stappenlijst
• Telefoon en internet regelen in Nederland
• Hulp bij schulden in Nederland