Pensioen in Nederland: controleer je staatspensioen (AOW), werkgeverspensioen en opties

Mijn SVB (je online account bij de SVB) is de registratie die je voor AOW-verzekeringstijdvakken gebruikt. Mijnpensioenoverzicht combineert je verwachte AOW met Nederlandse werkgeverspensioenen. Het maakt daar niet één uitkering van en toont mogelijk geen privéproducten of alle pensioenen uit andere landen.

Een volledige AOW bouw je op in de 50 jaar vóór je AOW-leeftijd. Elk verzekerd jaar levert 2% op; elk niet-verzekerd jaar laat 2% ontbreken. Je arbeidsverleden en salaris bepalen dit percentage niet. Ben je op of na 1 januari 1950 geboren en was je korter dan één jaar verzekerd, dan krijg je geen AOW.

Alleen je adres bepaalt niet waar je bij grensoverschrijdend werk verzekerd bent. Een geldige A1-verklaring bewijst welk land een tijdelijke detachering verzekert. Bewaar contracten, jaaropgaven, belastingaangiften, aanslagen en detacheringsverklaringen, vooral als je verhuist of in meerdere landen werkt.

De overheid stelt een AOW-leeftijd vijf jaar van tevoren vast; daarna verandert die vastgestelde leeftijd niet meer. Gebruik de SVB-tabel op geboortedatum, niet een algemene schatting van de pensioenleeftijd.

Per kalenderjaar is de AOW-leeftijd 67 jaar in 2026 en 2027 en 67 jaar en 3 maanden van 2028 tot en met 2031. Voor iemand die op of na 1 oktober 1964 is geboren, is de gepubliceerde leeftijd nog een schatting die jaarlijks wordt herzien. Houd vastgestelde cohorten en schattingen bij je planning gescheiden.

Dit zijn voorbeelden van de SVB voor een volledige AOW voor mensen die in Nederland wonen. Ze gelden vanaf 1 juli 2026 en dus voor juli en augustus 2026. De nettobedragen gaan uit van de vermelde keuze voor loonheffingskorting; het zijn geen persoonlijke schattingen.

De AOW zelf kent geen inkomens- of vermogenstoets. Inkomen uit werk en werkgeverspensioen verlagen de AOW dus niet. Je verzekerde percentage en woonsituatie beïnvloeden het bedrag wel. In de nettobedragen is de getoonde Zvw-bijdrage al ingehouden: trek die niet nogmaals af en vermenigvuldig de nettotabel niet met een percentage, want inhoudingen kunnen anders uitvallen. De vaste vakantie-uitkering bouw je op van mei tot en met april en wordt normaal netto met de AOW in mei betaald; zij is niet 8% van je AOW. De feitelijke leefsituatie telt, niet alleen de inschrijving. Bij sommige ouder-kindsituaties, commerciële huursituaties en situaties met meerdere volwassenen geldt het alleenstaandentarief; controleer de SVB-beoordeling voor jouw situatie. Meld wijzigingen snel en gebruik het bedrag in Mijn SVB.

De SVB kan automatisch contact opnemen als je al bepaalde SVB-uitkeringen krijgt, maar vertrouw daar niet op. Vanuit het buitenland kun je zonder DigiD of BSN aanvragen. Vraagt de SVB om een bewijs van in leven zijn, volg dan je persoonlijke instructies; de QR-code voor de app staat in de SVB-brief. Betaaldatum, valuta en belasting- en zorginhoudingen hangen af van land, bank en verzekering. Stuur persoonsgegevens via Mijn SVB, niet via gewone e-mail.

Vrijwillige verzekering omvat twee verschillende routes. Inkopen vult in aanmerking komende AOW-verzekeringsjaren van vóór je eerste Nederlandse verzekering aan. Voortzetten kan je toekomstige opbouw beschermen nadat je vertrekt. Je partner valt niet onder jouw aanvraag en moet zelf voldoen aan de voorwaarden en aanvragen.

• Je woonde of werkte voor het eerst in Nederland binnen de 50 jaar vóór je AOW-leeftijd.
• Je hebt je AOW-leeftijd nog niet bereikt wanneer je aanvraagt.
• Je vraagt aan binnen 10 jaar nadat je voor het eerst in Nederland woonde of werkte.
• Je was normaal minstens 5 jaar door wonen of werken in Nederland verzekerd.

Verzekeringstijdvakken in de EU en sommige situaties rond een eerste verblijfsvergunning kunnen meetellen voor de vijfjaarstoets. Je kunt geen periode inkopen die volgens EU-coördinatie bij een ander land hoort en waarvoor je al pensioen uit dat land ontvangt. Beoordeel dit niet zelf: laat de SVB de exacte datums toetsen.

AOW kent geen vermogenstoets. AIO is een afzonderlijke aanvulling voor sommige mensen op AOW-leeftijd die in Nederland wonen en minder dan het toepasselijke minimuminkomen hebben. De aanvulling is niet automatisch: controleer dit bij de SVB, ongeveer twee maanden voor je AOW-leeftijd of wanneer je inkomen verandert.

• Je hebt de AOW-leeftijd bereikt en woont in Nederland.
• Jouw inkomen en, waar relevant, dat van je partner ligt onder het toepasselijke minimum.
• Je vermogen blijft onder de grens. De SVB-grenzen voor 2026 zijn € 8.000 voor één persoon en € 16.000 met een partner of kind onder 18 jaar.
• Je meldt wijzigingen in inkomen, vermogen, huishouden en verblijf in het buitenland; de SVB beoordeelt uiteindelijk je recht.

Voor AIO gelden verblijfsregels die niet voor AOW gelden. Een AIO-ontvanger mag normaal per jaar maximaal 91 dagen, of 13 weken, buiten Nederland verblijven. Een partner onder de AOW-leeftijd mag normaal maximaal 28 dagen wegblijven. Overschrijding kan de aanvulling stoppen; meld reizen en controleer de precieze datums bij de SVB.

Niet iedere werkgever heeft dezelfde pensioenregeling en sommige werkgevers hebben er geen. Een verplicht bedrijfstakpensioenfonds moet worden toegepast als werkgever en werkzaamheden onder de werkingssfeer vallen. Sinds 1 januari 2024 beginnen werknemers in een bestaande regeling normaal vanaf 18 jaar pensioen op te bouwen. Je loonstrook kan een premie tonen, maar verdeling tussen werkgever en werknemer, nabestaandendekking en pensioenleeftijd verschillen per regeling.

Gebruikt je nieuwe baan hetzelfde verplichte bedrijfstakpensioenfonds, dan loopt het pensioen daar normaal door. Anders kun je vaak waardeoverdracht aanvragen. Voor overdracht tussen pensioenfondsen moeten beide fondsen normaal een dekkingsgraad van minstens 100% hebben. Vraag een offerte en vergelijk garanties, indexatie, nabestaandendekking en kosten; het oude pensioen laten staan kan ook passend zijn.

In kalenderjaar 2026 is een klein pensioen meer dan €2 en maximaal €632,63 bruto per jaar. Een uitvoerder kan proberen het automatisch over te dragen en moet je informeren, maar overdracht lukt niet altijd. Behouden, afkoop onder voorwaarden en verval hangen af van bedrag, einddatum en uitvoerder. Vraag wat er gebeurt in plaats van aan te nemen dat het verdwijnt.

De Wet toekomst pensioenen (Wtp) trad op 1 juli 2023 in werking. Werkgeversregelingen moeten uiterlijk 1 januari 2028 over naar het nieuwe stelsel. Voor regelingen bij een verzekeraar of premiepensioeninstelling moet het transitieplan uiterlijk 1 oktober 2027 klaar zijn. Werkgever, sociale partners en uitvoerder bepalen binnen deze grenzen de planning van jouw regeling.

Nabestaandendekking via het werk staat los van AOW en verschilt per regeling. Onder de nieuwe regels kan de dekking na uitdiensttreding slechts beperkte tijd doorlopen, tenzij je haar verlengt; gebruik de brief van de uitvoerder voor duur en kosten. Ongehuwd samenwonenden moeten vragen of de partner is geregistreerd. De Anw (Algemene nabestaandenwet) is weer een afzonderlijke SVB-uitkering met eigen voorwaarden voor leeftijd, verzekering, inkomen en huishouden.

Na echtscheiding of beëindiging van een geregistreerd partnerschap heeft ieder in beginsel recht op de helft van het tijdens de relatie opgebouwde ouderdomspensioen van de ander, tenzij een andere afspraak geldt. Meld de scheiding binnen twee jaar bij de uitvoerder als je rechtstreekse betaling wilt. Deze regel verdeelt geen AOW-opbouw. De AOW kan wel wijzigen door de nieuwe woonsituatie en samenwoners kunnen andere rechten hebben; vraag advies aan de uitvoerder of een jurist.

Zelfstandigen bouwen AOW op zolang zij verzekerd zijn, maar moeten de rest meestal zelf regelen. Mogelijkheden zijn een lijfrente of andere besparingen en beleggingen, een vrijwillige collectieve regeling, een verplicht beroeps- of bedrijfstakfonds of tijdelijke voortzetting van de oude werkgeversregeling als die dat toestaat. Nieuwe toevoegingen aan de fiscale oudedagsreserve (FOR) stopten na 2022. Kosten, toegang en belastingbehandeling verschillen; controleer uitvoerder en actuele fiscale regels en ga niet uit van een rendementsverwachting.

Een werkgeversregeling kan een eerdere of latere start toestaan, binnen de grenzen van die regeling. Eerder beginnen betekent meestal minder opbouwjaren en een lager maandbedrag dat langer wordt uitgekeerd. AOW begint op de vastgestelde leeftijd bij je geboortedatum: je kunt haar niet vervroegen of uitstellen. Vraag vóór je stopt met werken om scenario’s met datums en neem de periode vóór AOW mee.

Je mag werken terwijl je AOW ontvangt en inkomen uit werk verlaagt de AOW zelf niet. De AOW begint op je AOW-leeftijd en kan niet worden uitgesteld. In de loonheffing zit geen AOW-premie meer, maar andere belasting- en zorginhoudingen kunnen blijven. Laat loonheffingskorting maar op één inkomstenbron toepassen, tenzij de Belastingdienst anders aangeeft. Extra inkomen kan toeslagen en AIO beïnvloeden; ook arbeidsbescherming en werknemersverzekeringen veranderen na de AOW-leeftijd.

Binnen de EU kunnen pensioeninstanties verzekeringstijdvakken uit lidstaten samenvoegen om te toetsen of je recht hebt. Elk land berekent en betaalt nog steeds zijn eigen pensioen volgens de eigen regels en vanaf de eigen pensioenleeftijd. Vraag normaal ongeveer zes maanden vooraf aan via de instantie van je woonland of het land waar je het laatst werkte. Voor zeer korte tijdvakken van minder dan één jaar kan een bijzondere coördinatieregel gelden.

Verdragen met landen buiten de EU verschillen en nemen niet alle EU-regels over. Bij AOW in het buitenland kunnen ook landspecifieke gevolgen gelden voor belasting, zorg, valuta en bank. Vraag de pensioeninstantie van elk land, de SVB en zo nodig een bevoegde belastingadviseur. Een verdrag kan heffingsrechten verdelen, maar garandeert niet dat je nooit een tweede aangifte of betaling hoeft te doen.

Lees een SVB-besluit meteen: daarin staan de exacte bezwaartermijn en route, meestal zes weken. Met bezwaar bestrijd je het besluit; een klacht gaat over de manier waarop de SVB je behandelde of hielp. Bewaar het besluit, je bewijs en bewijs van de datum waarop je reageerde.

Klaag eerst bij de pensioenuitvoerder. Wijst een fonds de klacht af of lost het haar niet binnen de toepasselijke termijn op, normaal 12 weken, dan kan GIP beschikbaar zijn; bij een verzekeraar of premiepensioeninstelling hoort doorgaans Kifid. De rechter is een alternatief en als je daar begint, kan de geschillenroute sluiten. Controleer bevoegdheid en termijnen voordat je kiest. De AFM kan een signaal voor toezicht gebruiken, maar kent geen individuele schadevergoeding toe.

• Controleer je AOW-leeftijd en verzekeringstijdvakken in Mijn SVB.
• Bewaar bewijs van verhuizingen, werk in het buitenland, detacheringen en A1-dekking.
• Kom je mogelijk in aanmerking voor inkopen of voortzetten, vraag de SVB dan nu naar je exacte termijn en prijs.
• Controleer elk werkgeverspensioen, de nabestaandendekking en je contactadres in Mijnpensioenoverzicht en het portaal van de uitvoerder.
• Vraag na een baanwissel naar waardeoverdracht en de behandeling van een klein pensioen in 2026 voordat je beslist.
• Lees je Wtp-transitiebericht; neem niet aan dat invaren of compensatie automatisch gebeurt.
• Start een internationale pensioenaanvraag ongeveer zes maanden vooraf en gebruik de klacht- of bezwaarroute van de juiste beslisser.