PIP rotanı belirler ve üç yıllık süreni başlatır
Yaşadığın gemeente (belediye), brede intake (kapsamlı ilk değerlendirme) sonrasında PIP'ini hazırlar. Plan, Wet inburgering 2021 (2021 Uyum Yasası) kapsamında rotanı, sınavlarını ve alacağın desteği kaydeder. Üç yıllık inburgeringstermijn (uyum yükümlülüğünü tamamlama süresi), PIP'indeki tarihin ertesi günü başlar. Derse başlamadan veya sınava kaydolmadan önce rotanı, sınav seviyeni ve son tarihini kontrol et.
PIP kimler için hazırlanır?
Wet inburgering 2021 kapsamında uyum yükümlülüğün varsa gemeente PIP'ini seninle birlikte hazırlar. PIP, persoonlijk plan inburgering en participatie ifadesinin kısaltmasıdır. Bu belge resmî bir belediye kararıdır (Harici site, yeni sekmede açılır). Yapman gerekenleri ve alacağın desteği kaydeder.
Wet inburgering 2013 (2013 Uyum Yasası) kapsamındaysan yükümlülüklerini Mijn Inburgering (kişisel uyum portalı) üzerinden kontrol et. Hangi yasaya tabi olduğunu da bu portalda görebilirsin.
Türk vatandaşıysan, yalnızca vatandaşlığından dolayı inburgering (Hollanda'ya uyum) yükümlülüğünden muaf olduğunu varsayma. 1 Ocak 2022'den beri yeni gelen Türk vatandaşları için de oturum amacına göre yükümlülük var; kendi durumunu DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs, Hollanda eğitim hizmetleri kurumu) mektubundan ve Mijn Inburgering'den kontrol et.
PIP hazırlanmadan önce hangi adımlar var?
DUO (Harici site, yeni sekmede açılır) önce sana uyum yükümlülüğün olduğunu bildiren bir mektup gönderir. Sonra gemeente seni brede intake için davet eder. Bu değerlendirmede durumuna uygun rotayı belirler.
Değerlendirmede şu konuları konuşursun:
- Eğitimin, diplomaların ve iş deneyimin.
- Aile durumun, sağlığın, günlük hayatta karşılaştığın engeller ve iş ya da eğitim planların.
- Hollandaca seviyen, öğrenme kapasiten, günlük işlerini kendi başına yapabilmen ve iş, eğitim, gönüllülük ya da diğer etkinliklere katılma seçeneklerin.
Bir istisna kapsamında değilsen Leerbaarheidstoets (öğrenme kapasitesi testi, LBT) adlı teste girersin. Görme engelin varsa gemeente seni bu testten muaf tutar. İşitme engelin varsa ve gemeente teste giremeyeceğine karar verirse yine muaf olursun. Bu istisnalar 2021 Yasası’nın 14. maddesinde (Harici site, yeni sekmede açılır) yer alır.
Değerlendirme tamamlandıktan sonra gemeente PIP'ini belirler. Ardından DUO, uyum sürenin başlangıç tarihini gösteren başka bir mektup gönderir.
PIP'inde hangi bilgileri kontrol etmelisin?
PIP'ini gemeente ile görüşürken aşağıdaki soruları kullan. Bazı pratik ayrıntılar ayrı bir mektupta veya kurs sözleşmesinde yer alabilir.
Geniş tabloları yatay olarak kaydırabilirsin.
| PIP bölümü | Neyi kontrol etmelisin? | Neden önemli? |
|---|---|---|
| Öğrenme rotası | B1-route (B1 öğrenme rotası), Onderwijsroute (eğitim rotası) veya Zelfredzaamheidsroute (kendi kendine yeterlilik rotası, Z-route). | Rota; dil hedefini, sınavlarını, katılım bölümlerini ve alacağın rehberliği belirler. |
| Sınav seviyesi ve zorunlu bölümler | A2, B1 veya B2 dil sınavları; Z-route kapsamında A2 dil sınavları isteğe bağlıdır. KNM (Hollanda toplumu bilgisi), MAP (iş piyasası ve katılım modülü) ve PVT (katılım beyanı programı) gerekip gerekmediğini kontrol et. | Kaydolmadan önce PIP'inde istenen seviyeyi kontrol et. Daha düşük seviyeye kaydolmak ücretsiz sınav hakkını etkileyebilir; aşağıdaki ödeme kuralını oku. |
| Kurs ve destek | Okul, başlangıç tarihi, haftalık program, ulaşım, çocuk bakımı ve ücreti kimin ödeyeceği. | Hangi ders programına katılabileceğini kontrol et. Okulunu kimin seçtiği ve ücretini kimin ödediği, göçmen olarak hangi kategoride olduğuna bağlıdır. |
| Katılım | MAP, PVT, gönüllülük, iş, staj veya diğer etkinlikler. | MAP ve PVT, gemeente üzerinden yürütülür. Diğer etkinliklerin nasıl düzenlendiğini sor. |
| İlerleme ve değişiklikler | İletişim kişin, ilerleme görüşmeleri ve değişikliklerin nasıl kaydedileceği. | Durumun değişirse gemeente'den plandaki değişiklikleri yazılı olarak kaydetmesini iste. |
| Başlangıç ve son tarih | PIP'indeki tarih, DUO’nun başlangıç mektubu ve Mijn Inburgering’deki son tarih. | Üç yıllık süren PIP tarihinin ertesi günü başlar. Yerine yeni bir PIP hazırlansa da ilk başlangıç tarihi geçerli kalır. |
inburgeringsexamen (uyum sınavı) rehberi sınav bölümlerini açıklar. DUO’nun bilgi sınavları sayfasında (Harici site, yeni sekmede açılır) KNM, MAP ve PVT hakkında bilgi bulabilirsin.
2021 Yasası kapsamında bir asielstatushouder (iltica oturumu sahibi) isen okulunu gemeente seçer (Harici site, yeni sekmede açılır) ve kurs ücretini öder. Diğer göçmenler okullarını kendileri seçer. Kurs ücretini kendileri öder veya koşulları karşılıyorlarsa DUO kredisi kullanırlar. Haftalık programını hazırlamadan önce ulaşım ve çocuk bakımı desteğini sor.
2026'da, 2021 Yasası kapsamındaki iltica oturumu sahipleri için her sınavın ilk iki denemesi ücretsizdir. Bunun için sınava PIP'teki seviyede veya daha yüksek bir seviyede girmen gerekir. Daha düşük seviyedeki sınav ücretlidir. Kaydolmadan önce DUO’nun sınav ödeme kurallarını (Harici site, yeni sekmede açılır) kontrol et.
Üç yıllık süren, PIP'indeki tarihin ertesi günü başlar. PIP'in değiştirilse veya yerine yeni bir PIP hazırlansa da ilk başlangıç tarihi geçerli kalır. Bu kural 2021 Yasası’nın 11. maddesinde (Harici site, yeni sekmede açılır) yer alır. Güncel son tarihini Mijn Inburgering üzerinden kontrol et.
PIP öğrenme rotanı nasıl belirler?
Yaşadığın gemeente, üç öğrenme rotasından birini PIP'ine yazar. Plandaki düzenlemeleri durumuna göre belirler. DUO bu üç rotayı şöyle açıklar (Harici site, yeni sekmede açılır):
- B1-route, Hollandacanı B1 seviyesine getirmeyi, ücretli iş veya gönüllülük yapmanı ve topluma katılmanı hedefler.
- Onderwijsroute, özellikle genç yeni gelenleri mbo (mesleki eğitim), hbo (uygulamalı yükseköğretim) veya üniversiteye hazırlar.
- Z-route, B1-route veya Onderwijsroute kendisi için çok zor olan kişiler içindir. Günlük hayatta kendi işlerini yapabilmeye ve topluma katılmaya odaklanır.
PIP durumuna uymuyorsa ne yapabilirsin?
Rota, seviye, okul, ders programı veya destek durumuna uymuyorsa şu adımları izle:
- Sorunu açıkça yaz. Sağlık sorunlarını, çocuk bakımı ihtiyacını, çalışma saatlerini veya ulaşım engellerini de belirt.
- Sorunu gemeente'deki iletişim kişine gönder.
- Yazılı yanıt iste.
Rotan değişirse gemeente PIP'ini güncellemek zorundadır. Dil sınavlarının bir kısmına veya tamamına B1 yerine A2 seviyesinde girmeni kabul ederse de PIP'ini güncellemesi gerekir. Besluit inburgering 2021 (2021 Uyum Yönetmeliği), madde 5.3 (Harici site, yeni sekmede açılır) bunu zorunlu tutar. Okul başlangıç tarihin veya desteğin değişirse bu değişiklikler için de yazılı onay iste.
Karara resmen itiraz etmek istiyorsan mektuptaki itiraz talimatlarını izle. İtiraz etmeye karar verirsen bezwaar (resmî itiraz) başvurunu kararın resmen bildirilmesinden sonraki altı hafta içinde (Harici site, yeni sekmede açılır) yapmalısın. PIP'i açıklamasını veya değiştirmesini gemeente'den istesen de bu süre işlemeye devam eder.
Het Juridisch Loket (hukuki danışmanlık merkezi) (Harici site, yeni sekmede açılır), bir avukat veya güvendiğin bir danışmandan yardım isteyebilirsin. Loket’in çevrimiçi bilgileri herkese açıktır. Kişisel danışmanlık ise geliri düşük ve birikimi az olan kişiler içindir. Ücretsiz ve devlet destekli hukuki yardım rehberimiz seçenekleri açıklar.
2021 Yasası’nın 22. maddesine (Harici site, yeni sekmede açılır) göre brede intake randevusuna gitmemek veya iş birliği yapmamak uyarılara ve para cezalarına yol açabilir. Sorununu gemeente değerlendirirken randevularına gitmeye devam et. Yürütmesi durdurulmadıkça karar, itiraz sırasında da geçerli kalır (Harici site, yeni sekmede açılır). Katılamayacaksan gemeente'ye mümkün olduğunca erken haber ver ve kanıtları sakla.
PIP'inin, DUO mektuplarının, gemeente'den gelen e-postaların, kurs onaylarının, devam kayıtlarının ve sınav sonuçlarının kopyalarını sakla. Okul veya belediye gecikmeleri yüzünden son tarihine yetişememe riski varsa ek süre için hangi kanıtlara ihtiyacın olduğunu gemeente'ye sor.
Derse başlamadan veya sınava kaydolmadan önce ne yapmalısın?
PIP durumuna uygunsa derslerini ve sınavlarını bu plana göre düzenle. Bir ayrıntı belirsizse veya durumun değiştiyse gemeente'den açıklama iste. Değişikliklerin yazılı olarak onaylanmasını da iste. Sınava kaydolmadan önce seviyeyi kontrol et: ücretsiz sınav hakkın olsa bile daha düşük seviyedeki sınav için ücret ödemen gerekebilir.
Yapacağın işe uygun rehberi seç:
- Yazar
- Yazan Inburgering.org team
- İnceleyen
- İnceleyen Kirill Svavolia
Resmi Kaynaklar
- Inburgeren.nl (DUO’nun uyum bilgi sitesi): U gaat inburgeren (uyum sürecine başlamak) (Harici site, yeni sekmede açılır) - DUO mektupları, kapsamlı ilk değerlendirme, PIP, üç yıllık uyum süresi ve üç öğrenme rotası.
- Inburgeren.nl: Welke examens (hangi sınavlar) (Harici site, yeni sekmede açılır) - PIP ve Mijn Inburgering üzerinden sınavlarını ve tabi olduğun uyum yasasını nasıl kontrol edeceğin.
- Wet inburgering 2021 (Harici site, yeni sekmede açılır) - 11, 14, 15 ve 22. maddeler: sürenin başlangıcı, ilk değerlendirme ve testten muafiyet, PIP’in belediye kararı olması ve ilk değerlendirmeyle ilgili para cezaları.
- Besluit inburgering 2021 (Harici site, yeni sekmede açılır) - İlk değerlendirmenin kaydı, 10 haftalık PIP hazırlama kuralı ve istisnaları, ilerleme görüşmeleri, zorunlu PIP güncellemeleri ve rota ya da seviye değişikliği koşulları.
- Inburgeren.nl: Kennisexamens (bilgi sınavları) (Harici site, yeni sekmede açılır) - KNM, MAP ve PVT ile belediye üzerinden yürütülen etkinlikler.
- Inburgeren.nl: Hoeveel kost inburgeren? (uyum sürecinin maliyeti) (Harici site, yeni sekmede açılır) - 2021 Yasası kapsamında kurs ücretini kimin ödediği ve ücretsiz sınav hakları için PIP’teki seviyeye ilişkin koşul.
- Inburgeren.nl: School kiezen (okul seçimi) (Harici site, yeni sekmede açılır) - 2021 Yasası kapsamında okulu kimin seçtiği: iltica oturumu sahipleri için belediye, diğer göçmenler için kişinin kendisi.
- Rijksoverheid (Hollanda merkezi hükümeti): Bezwaar tegen een beslissing (karara itiraz) (Harici site, yeni sekmede açılır) - İtiraz talimatları ve kararın resmen bildirilmesinden sonraki altı haftalık süre.
- Rijksoverheid: Na een bezwaar (itirazdan sonra) (Harici site, yeni sekmede açılır) - İtiraz sırasında kararın yürürlükte kalması ve mahkemenin geçici tedbir kararı verebilmesi.
- Het Juridisch Loket: Contact (Harici site, yeni sekmede açılır) - Herkes için çevrimiçi hukuki bilgi; geliri düşük ve birikimi az olan kişiler için kişisel danışmanlık.
- Rijksoverheid: Ik heb de Turkse nationaliteit en wil in Nederland gaan wonen. Moet ik inburgeren? (Harici site, yeni sekmede açılır) - 1 Ocak 2022’den beri yeni gelen Türk vatandaşları için uyum yükümlülüğü, oturum amacına göre istisnalar ve daha önce Hollanda’da yaşayanların durumu.