Belediye öğrenim yolunu ve kişisel planını belirler
2021 yasasında inburgering (uyum süreci) için gemeente (belediye) sana rehberlik eder. Belediyen persoonlijk plan inburgering en participatie (PIP, kişisel uyum ve katılım planı) belgeni hazırlar ve üç öğrenim yolundan birini belirler. Bu yasa, inburgeringsplicht (uyum yükümlülüğü) 1 Ocak 2022 veya sonrasında başlayanlar için geçerlidir. Genelde ilk PIP belgendeki tarihin ertesi gününden başlayarak 3 yılın vardır. PIP sonradan değişse de başlangıç tarihi değişmez.
2021 yasasıyla neler değişti?
Belediye artık ilk değerlendirme, kişisel plan ve üç öğrenim yolundan biriyle uyum sürecine rehberlik eder. Kendi kursunu ayarlayıp ücretini ödeyen aile göçmenleri ve diğer göçmenler de bu rehberlikten yararlanır. Değişiklikleri Rijksoverheid (Hollanda merkezi hükümeti) 2021 yasası açıklamasında (Harici site, yeni sekmede açılır) okuyabilirsin. Sürecin tamamı için Hollanda’da inburgering nedir? sayfasına bak.
Senin için hangi yasa geçerli?
Hangi yasanın geçerli olduğunu yükümlülüğünün başlangıç tarihi belirler. Hollanda’ya daha önce gelmiş olman bunu değiştirmez. Yükümlülüğün 1 Ocak 2022’den önce başladıysa Wet inburgering 2013 (2013 Uyum Yasası) kapsamında kalırsın. Geçerli yasayı Mijn Inburgering (kişisel uyum hesabın) üzerinden veya DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs, Hollanda eğitim hizmetleri kurumu) mektuplarından kontrol et.
Türk vatandaşıysan ve 1 Ocak 2022 veya sonrasında Hollanda’ya uzun süreli aile göçü için geldiysen, genel inburgering kuralları senin için de geçerlidir. 1 Ocak 2022’de zaten Hollanda’da oturum izniyle yaşıyorduysan bu yeni yükümlülük senin için geçerli değildir. Kennismigrant (yüksek nitelikli iş göçmeni) veya öğrenci statüsündeysen ya da Hollanda’ya geçici olarak çalışmak için geldiysen inburgering zorunlu değildir.
2021 yasasında DUO’nun başlangıç süreci (Harici site, yeni sekmede açılır) şu sırayla ilerler:
- DUO sana inburgering yapman gerektiğini bildiren bir mektup gönderir. Bu mektubu ancak burgerservicenummer (BSN, vatandaş hizmet numarası), oturum izni ve belediye kaydın olduktan sonra alırsın.
- Belediyen seni brede intake (kapsamlı ilk değerlendirme) için çağırır. Burada bir görüşme ve leerbaarheidstoets (öğrenme kapasitesi testi) yapılır.
- Belediyen seninle birlikte bir PIP hazırlar. Planında öğrenim yolun ve girmen gereken sınavlar yazar.
- Belediye PIP’ini belirledikten sonra DUO resmi başlangıç tarihini bildiren ikinci bir mektup gönderir. Mijn Inburgering’de bu tarihi ve son tamamlanma tarihini kontrol et.
Hangi öğrenim yolunu izleyebilirsin?
Öğrenim yolun, hedef dil seviyeni belirler. Tamamlaman gereken sınavlar veya belediye modülleri de bu yola bağlıdır. PIP’inde ve Mijn Inburgering’de öğrenim yolunu ve zorunlu bölümlerini görebilirsin.
Her öğrenim yolunda Kennis van de Nederlandse Maatschappij (KNM, Hollanda toplumu bilgisi) dersleri alırsın. Hangi yollarda KNM sınavının zorunlu olduğunu tabloda görebilirsin.
Belediye ayrıca participatieverklaringstraject (PVT, katılım bildirgesi süreci) ile Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP, iş piyasası ve katılım modülü) sürecini yürütür. Tablo, hangi öğrenim yollarında MAP olduğunu gösterir.
Geniş tabloları yatay olarak kaydırabilirsin.
| Öğrenim yolu | Hedef | Genelde tamamlaman gerekenler |
|---|---|---|
| B1-route (dil ve iş yolu) | Ücretli iş veya gönüllü çalışma için B1 seviyesinde Hollandaca. | B1 dil sınavları, KNM, PVT ve MAP. A2 dil bölümleri için aşağıdaki şartlara göre belediyenin onayı gerekir. |
| onderwijsroute (eğitime hazırlık yolu) | mbo (ortaöğretim düzeyinde mesleki eğitim), hbo (uygulamalı yükseköğretim) veya üniversiteye hazırlık. | taalschakeltraject (eğitime geçiş için dil programı), B1 veya B2 dil sınavları, KNM ve PVT. |
| zelfredzaamheidsroute (Z-route, günlük yaşamda bağımsızlık yolu) | Topluma katılım ve ulaşabileceğin en yüksek Hollandaca seviyesi; hedef A1’dir. B1-route ve onderwijsroute kendisi için çok zor olan kişilere yöneliktir. | Hollandaca ve toplum bilgisi dersleri, katılım, PVT, MAP ve belediyeyle son görüşme. A2 dil sınavları isteğe bağlıdır. Öğrenim yolunu tamamladığında inburgeringscertificaat (uyum sertifikası) alırsın. |
Öğrenim yolunun tüm şartlarını B1-route rehberinde, onderwijsroute rehberinde veya Z-route rehberinde bulabilirsin.
B1-route içinde ne zaman A2 sınavına girebilirsin?
Uyum süren içinde B1’e ulaşman mümkün değilse belediyen bir veya birden fazla A2 dil bölümüne onay verebilir. Bunun için şu şartların hepsini karşılaman gerekir:
- Şartlara uygun en az 600 saat Nederlands als tweede taal (NT2, ikinci dil olarak Hollandaca) dersine katılmış olmalısın. PIP’inin belirlendiği tarihten itibaren aldığın dersler sayılır. Belediye, kapsamlı ilk değerlendirme sırasında aldığın ve şartlara uygun olan NT2 derslerini de sayabilir.
- Ders aldığın kurum gerekli şartları taşımalıdır. Bu genelde Blik op Werk keurmerk (kalite belgesi) olan bir okul veya tanınmış bir eğitime geçiş dil programı sunan kurumdur.
- Bu dersler sırasında yeterli çabayı göstermiş olmalısın.
A2 dil bölümlerine kaydolmadan önce belediye kararını PIP’ine kaydetmelidir. Belediyeden ders saatlerini ve gösterdiğin çabayı kanıtlayan belgeleri kontrol etmesini iste. Besluit inburgering 2021 (Uyum Kararnamesi), 5.3 ve 5.5. maddeler (Harici site, yeni sekmede açılır) ders saati, zamanlama, eğitim kurumu ve çaba şartlarını belirler.
PIP’inde hangi bilgiler yer alır?
PIP’inde öğrenim yolun, dil seviyen, zorunlu sınavlar veya belediye modülleri ve belediyeyle yaptığın anlaşmalar yer alır. Hastalık, eğitim, iş, hamilelik ya da okulun sunduğu kursla ilgili bir sorun durumunu değiştirirse belediyeye bunun PIP’ini nasıl etkilediğini sor.
Kursunu kimin seçtiğini ve ücretini kimin ödediğini oturum statün belirler. DUO’nun kurs seçimi kurallarına (Harici site, yeni sekmede açılır) göre iki durum vardır:
- İltica oturum iznin varsa kursunu belediye seçer ve ücretini öder.
- Aile göçmeni veya başka bir göçmensen kursunu kendin seçer ve ücretini kendin ödersin. Öğrenim yolunu belediye belirler. DUO kredisi kullanma imkânın olabilir.
Sınava giriş hakları, krediler ve faturalar oturum statüne, öğrenim yoluna ve sınav seviyene bağlıdır. Kaydolmadan önce masraf ve kredi kurallarını ve 2021 yasasında ücretsiz sınav haklarını kontrol et. Ücretleri kimin ödediği DUO’nun ödeme kurallarında (Harici site, yeni sekmede açılır) açıklanır.
2013 ve 2021 yasaları arasındaki fark nedir?
2013 yasasında uyum sürecini kendin ayarlarsın. Belediye yine de yardım sunabilir. 2021 yasasında ise belediyenin resmi bir rehberlik görevi vardır. Tabloda sorumlulukları ve şartları karşılaştırabilirsin:
Geniş tabloları yatay olarak kaydırabilirsin.
| Konu | Wet inburgering 2013 | Wet inburgering 2021 |
|---|---|---|
| Rehberlik | Pratik seçimlerin çoğunu kendin yaparsın. Başlıca resmi muhatabın DUO’dur. | İlk değerlendirme, PIP ve öğrenim yolu kararlarında belediye sana rehberlik eder. |
| Dil hedefi | A2 veya daha yüksek bir seviye. | B1-route içinde B1; onderwijsroute içinde B1 veya B2. Z-route içinde ulaşabileceğin bir seviye; hedef A1’dir. |
| İş modülü | Yükümlülüğü 1 Ocak 2015 veya sonrasında başlayanlar için Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt (ONA, Hollanda iş piyasasına yönelik rehberlik) gerekir. Muaf olanlar hariçtir. | B1-route ve Z-route içinde MAP. |
| PVT | Yükümlülüğün 1 Ekim 2017 veya sonrasında başladıysa ve belediyede kaydın varsa zorunludur. Muaf olanlar hariçtir. | Belediye, öğrenim yolunun bir parçası olarak PVT sürecini yürütür. |
| Kurs seçimi | Kursunu kendin seçersin. | İltica oturum izni olanların kursunu belediye seçer. Aile göçmenleri ve diğer göçmenler kursunu kendileri seçer ve belediyenin belirlediği öğrenim yolunu izler. |
ONA ve PVT şartları DUO’nun bilgi sınavı şartlarında (Harici site, yeni sekmede açılır) açıklanır. Yasaların ayrıntılı karşılaştırması için Wet inburgering 2013 mü, 2021 mi geçerli? sayfasını oku.
Sınava kaydolmadan önce neleri kontrol etmelisin?
Önce Mijn Inburgering’de geçerli yasayı ve son tamamlanma tarihini kontrol et. 2021 yasası geçerliyse sınav seviyesini seçmeden önce PIP’ine bak. Öğrenim yolunun, seviyenin veya desteğin durumuna uygun olmadığını düşünüyorsan belediyeden yazılı açıklama iste.
B1-route içindeysen ve B1’e ulaşman mümkün değilse sınava kaydolmadan önce belediyeden A2 şartlarını kontrol etmesini ve PIP’ini güncellemesini iste. Z-route içindeysen inburgeringscertificaat almadan önce hangi faaliyetlerin, MAP ve PVT adımlarının ve son görüşmenin kaldığını sor. Her iki durumda da kaydolmadan önce ücreti kimin ödeyeceğini kontrol et.
- Yazar
- Yazan Inburgering.org team
- İnceleyen
- İnceleyen Kirill Svavolia
Resmi Kaynaklar
- Rijksoverheid - Wet inburgering 2021 (Harici site, yeni sekmede açılır) - 2021 sistemi, belediyenin rehberliği, PIP, öğrenim yolları, MAP ve PVT hakkında merkezi hükümetin açıklaması.
- Rijksoverheid - Wet inburgering 2013 (Harici site, yeni sekmede açılır) - 1 Ocak 2022’den önce uyum yükümlülüğü başlayan kişiler için eski sistemin açıklaması.
- DUO - Başlangıç mektupları, kişisel plan ve öğrenim yolları (Harici site, yeni sekmede açılır) - 2021 yasasında üç yıllık süre, DUO mektupları, ilk değerlendirme, PIP ve üç öğrenim yolu.
- DUO - Hangi sınavlara girmen gerekiyor? (Harici site, yeni sekmede açılır) - Hangi sınavları tamamlaman gerektiğini geçerli yasanın, PIP’in, öğrenim yolunun ve Mijn Inburgering’in belirlediğini açıklayan DUO sayfası.
- DUO - Kurs seçimi (Harici site, yeni sekmede açılır) - 2021 yasasında iltica oturum izni sahipleri, aile göçmenleri ve diğer göçmenler için kurs seçimi.
- Wet inburgering 2021 (Harici site, yeni sekmede açılır) - Uyum yükümlülüğünü, üç öğrenim yolunu, süreyi ve belediyenin görevini belirleyen yasa metni.
- Besluit inburgering 2021: 5.5. madde (Harici site, yeni sekmede açılır) - B1-route kapsamındaki PIP’te bir veya birden fazla A2 dil bölümünü kaydetmek için gereken yasal şartlar.
- Overheid.nl (Hollanda kamu bilgi portalı) - Besluit inburgering 2021, ilk yayımlanan metin (Harici site, yeni sekmede açılır) - 5.3 ve 5.5. maddeler ve açıklamaları: PIP değişiklikleri, PIP sonrasında sayılan ders saatleri, ilk değerlendirme sırasında alınan dersler için istisna ve B1-route içinde A2 için gereken çaba.
- DUO - Inburgering masraflarını kim öder? (Harici site, yeni sekmede açılır) - 2021 yasasında kurs ve sınav ücretlerini kimin ödediği; oturum statüsünün ve PIP’teki seviyenin ücretsiz sınav haklarına etkisi.
- DUO - Toplum, iş ve katılım şartları (Harici site, yeni sekmede açılır) - MAP, PVT ve ONA şartları; PVT için belediye kaydı şartı ve eski yasadaki başlangıç tarihleri.
- Overheid.nl - Wet inburgering 2021, ilk yayımlanan metin (Harici site, yeni sekmede açılır) - 11, 15 ve 17. maddeler: süre ilk PIP tarihinin ertesi günü başlar ve sonraki PIP değişikliklerinde aynı kalır; belediye planı kaydeder ve A2 dil bölümlerine karar verir.
- Rijksoverheid - Ik heb de Turkse nationaliteit en wil in Nederland gaan wonen. Moet ik inburgeren? (Harici site, yeni sekmede açılır) - 1 Ocak 2022’den itibaren Türk vatandaşları için uzun süreli aile göçünde inburgering kuralları; yüksek nitelikli iş göçmeni, öğrenci ve geçici çalışanlar için yükümlülük istisnaları.