Geçerli yasayı uyum yükümlülüğün belirler
DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs, Hollanda eğitim hizmetleri kurumu) mektubunu (Harici site, yeni sekmede açılır) veya Mijn Inburgering (kişisel uyum hesabın) (Harici site, yeni sekmede açılır) bilgilerini kontrol et. Dosyana göre inburgeringsplicht (uyum yükümlülüğü) 1 Ocak 2013 ile 31 Aralık 2021 arasında başladıysa 2013 kuralları uygulanmaya devam eder. Yükümlülüğün 1 Ocak 2022 veya sonrasında başladıysa 2021 tarihli Wet inburgering (uyum yasası) geçerlidir. Hollanda’ya geldiğin tarih tek başına hangi yasaya tabi olduğunu belirlemez.
Bu karşılaştırma, Hollanda’da 2013 veya sonrasında başlayan uyum yükümlülüklerini kapsar. Yükümlülüğün daha önce başladıysa 2007 kurallarını gemeente (belediye) ile görüş.
Hangi yasada seni kim yönlendirir?
2013 yasasında kursunu sen seçer, sınavlarını sen planlarsın. Kredi, sınav ve son tarihler için başlıca resmî muhatabın DUO’dur. Yaşadığın gemeente de yardım sunabilir.
2021 yasasında seni gemeente yönlendirir. Seni brede intake (kapsamlı ilk değerlendirme) için çağırır. Ardından persoonlijk plan inburgering en participatie (PIP, kişisel uyum ve katılım planı) hazırlar. PIP’te rotan ve girmen gereken sınavlar yazar.
Üç rota vardır: B1-route (B1 öğrenme rotası), onderwijsroute (eğitim rotası) ve zelfredzaamheidsroute (Z-route, günlük hayatı bağımsız sürdürme rotası). Genel gereklilikler için Hollanda’daki uyum sürecinin neleri kapsadığını oku.
Yasanı ve son tarihini hangi tarih belirler?
Hangi yasanın uygulanacağını uyum yükümlülüğün belirler. Süreci tamamlamak için ne kadar zamanın olduğunu ise inburgeringstermijn (uyum süresi) gösterir. 2021 yasasında üç yıllık süre, gemeente’nin PIP’ini belirlediği günün ertesi günü başlar. DUO daha sonra sürenin başlangıç tarihini bir mektupla bildirir. Bu sonraki tarih, hangi yasanın geçerli olduğunu belirlemez.
Örneğin, Hollanda’ya Aralık 2021’de gelmiş olman tek başına 2013 yasasına tabi olduğunu göstermez. DUO dosyandan yükümlülüğünün ne zaman başladığına bak.
Türk vatandaşıysan ve 1 Ocak 2022’den itibaren Hollanda’ya ailenin yanında uzun süre yaşamak için geldiysen, vatandaşlığın tek başına seni uyum yükümlülüğünden muaf tutmaz. İltica statüsüyle oturum alan Türk vatandaşları ve aile üyeleri için bu yükümlülük daha önce de vardı.
Yasanı ve tamamlaman gereken görevleri kontrol etmek için şu adımları izle:
- Mijn Inburgering (Harici site, yeni sekmede açılır) hesabına gir.
- En son DUO mektuplarını sakla.
- Yasanı, uyum sürenin başlangıç tarihini, son tarihini ve kalan görevlerini not et.
- 2021 yasasına tabiysen görevlerini PIP’inle karşılaştır.
Giriş hesabını oluştururken yardıma ihtiyacın varsa DigiD (Hollanda dijital kimliği) oluşturma ve giriş rehberini kullan.
Okul, gemeente veya danışma birimi birbiriyle çelişen bilgiler verirse DUO’dan ya da gemeente’den yazılı açıklama iste. Yanıtı mektuplarınla birlikte sakla.
Sınavlar ve masraflar nasıl değişir?
Dil seviyeni ve katılım görevlerini yasan ile rotan belirler. Karşılaştırmada şu terimler kullanılıyor:
DUO’nun sınav listeleri (Harici site, yeni sekmede açılır) standart gereklilikleri gösterir. Muafiyetler bu gereklilikleri azaltabilir. Senin tamamlaman gerekenler PIP’inde ve Mijn Inburgering hesabında görünür.
Geniş tabloları yatay olarak kaydırabilirsin.
| Konu | 2013 yasası | 2021 yasası |
|---|---|---|
| Dil seviyesi | A2 veya üstü. | B1-route: B1. En az 600 saat dersten sonra B1 hâlâ çok zorsa ve gemeente onaylarsa A2 mümkündür. onderwijsroute: B1 veya B2. Z-route: A1 seviyesinde öğrenme; isteğe bağlı A2 sınavları. |
| Toplum bilgisi | Muafiyet yoksa KNM. | B1-route ve onderwijsroute içinde KNM sınavı; Z-route içinde toplumu tanımaya yönelik öğrenme. |
| İş hayatına yönelik görevler | Yükümlülüğün 1 Ocak 2015 veya sonrasında başladıysa ve muaf değilsen ONA. | Muafiyet yoksa B1-route ve Z-route içinde MAP; onderwijsroute içinde MAP yoktur. |
| Katılım beyanı | Yükümlülüğün 1 Ekim 2017 veya sonrasında başladıysa ve gemeente’ye kayıtlıysan PVT. | PVT, gemeente aracılığıyla. |
| Kurs seçimi ve ödeme | Kursu sen seçer, ödemeyi sen ayarlarsın. DUO kredisi alman mümkün olabilir. | İltica statüsüyle oturum alanların kursunu gemeente seçer ve öder. Ailesinin yanında yaşamak için gelenler ve diğer göçmenler kurslarını kendileri seçer ve öder. |
2013 yasasında yükümlülüğün 2015’ten önce başladıysa bir istisna daha vardır. B1 veya B2 seviyesindeki Staatsexamen Nt2 (ikinci dil olarak Hollandaca devlet sınavı) sınavlarını geçerek KNM olmadan uyum sürecini tamamlayabilirsin. Bu seçeneği tercih etmeden önce DUO’nun kurs bilgilerini (Harici site, yeni sekmede açılır) ve kendi dosyanı kontrol et.
2013 yasasına tabi dosyanda PVT gerekiyorsa tamamlamak için bir yılın vardır. Bu süre, hem uyum yükümlülüğün olduğunda hem de gemeente’ye kaydın yapıldığında başlar.
Oturum iznin verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd (geçici iltica oturum izni) ise esas alınan kayıt, sana konut sağlayan gemeente’deki kaydındır. Konut, iltica statüsüyle oturum alanlara yönelik yasal düzenleme kapsamında sağlanır.
2021 yasasında PVT’yi, PIP’ine bağlı üç yıllık uyum süresi içinde tamamla. PVT için daha fazla zamana ihtiyacın varsa süre uzatmayı gemeente’ye sor.
Kredi alabilmen, ücretsiz sınav denemelerin ve ödeme kuralları da yasana ve göçmenlik statüne bağlıdır. Bir kursa veya sınava ödeme yapmadan önce masraflar, krediler ve sınav ücretleri rehberini kullan.
Gerekli dil seviyesi sana zor gelirse ne yapabilirsin?
B1-route içindeysen ve B1 sana zor geliyorsa PIP’ini, seviyeni veya rotanı değiştirmeyi gemeente ile görüş. DUO’nun açıklamasına (Harici site, yeni sekmede açılır) göre en az 600 saat dil dersi aldıktan sonra B1 sınavları hâlâ çok zorsa A2 seçeneğini sorabilirsin. A2 seviyesini esas alabilmen için gemeente’nin bu değişikliği onaylaması gerekir.
2013 yasasında DUO’nun ek süre, muafiyetler ve ders saatleri ile sınav denemelerine bağlı yükümlülükten muaf tutulma kurallarına bak. Başvurmadan önce kayıtlardaki ders saatlerini ve sınav denemelerini kontrol et.
ONA kursu bulamazsan ne yapabilirsin?
2013 yasasında ONA sınavına gireceksen önce portfolio (tamamladığın çalışmalar ve kanıt belgeleri) sunarsın. DUO portfolyonu onayladıktan sonra (Harici site, yeni sekmede açılır) ONA’yı 64 saatlik kursla veya DUO ile eindgesprek (son görüşme) yaparak tamamlayabilirsin. ONA kursuna gitmeden görüşmeyi seçebilirsin.
DUO, ONA kursu veren okul sayısının azaldığını bildiriyor (Harici site, yeni sekmede açılır). Kurs bulamazsan görüşmeyi seçebilirsin. ONA yerine MAP’e katılıp katılamayacağını da gemeente’ye sorabilirsin.
MAP’i tamamladıktan sonra gemeente, MAP’teki son görüşmenin tarihini DUO’ya gönderir. DUO, ONA muafiyeti alıp alamayacağını değerlendirir. Muafiyet alırsan DUO sekiz hafta içinde muafiyet mektubunu gönderir. ONA sınavına girmen artık gerekmez. ONA muafiyeti rehberi bu seçeneği ve diğer muafiyetleri açıklar.
Hangi hatalardan kaçınmalısın?
Kurs veya sınav seçerken kendi DUO dosyanı ve PIP’ini esas al. Şu seçimler yanlış gerekliliklere yönelmene neden olabilir:
- Güncel bir internet sitesi 2021 yasasını anlattığı için kendi dosyana da bu yasanın uygulandığını düşünmek.
- 2021 yasasına tabi PIP’inde MAP gerekirken ONA’ya kaydolmak.
- 2013 yasasına tabi dosyanda ONA gerekirken ve gemeente MAP sunmayı kabul etmemişken MAP’i beklemek.
- Arkadaşının yasasını ve göçmenlik statüsünü kontrol etmeden onun ceza, kredi veya ücretsiz sınav denemesi kurallarını kendine uygulamak.
- Okulu, rotayı ve ödeme kurallarını kendi dosyanla karşılaştırmadan bir reklama veya eski forum yazısına göre kursa başlamak.
Kayıt veya ödeme öncesinde neyi kontrol etmelisin?
Dosyanda 2021 yasası yazıyorsa PIP’ini izle. Değişiklikleri gemeente’ye sor. 2013 yasası yazıyorsa kalan sınavlarını, kayıtlardaki ders saatlerini ve sınav denemelerini DUO ile kontrol et. Kredin veya muafiyetin varsa bunları da kontrol et. Kendi mektubunda ya da Mijn Inburgering hesabında yazan son tarihi kullan. 2013 yasasında PVT için ayrı son tarihi de kontrol et. Kursa ödeme yapmadan veya ONA’ya kaydolmadan önce gerekliliklerini doğrula.
Sonraki adımın için şu rehberleri kullan:
- Yazar
- Yazan Inburgering.org team
- İnceleyen
- İnceleyen Kirill Svavolia
Resmi Kaynaklar
- Rijksoverheid (Hollanda hükûmeti): Wet inburgering 2021 (Harici site, yeni sekmede açılır) - 1 Ocak 2022 sınırı, belediyenin rehberliği, üç öğrenme rotası, kursların finansmanı ve onderwijsroute için MAP istisnası.
- Rijksoverheid: Wet inburgering 2013 (Harici site, yeni sekmede açılır) - Uyum yükümlülüğü 1 Ocak 2013 ile 31 Aralık 2021 arasında başlayanlar için 2013 sistemi; belediyelerin de katılımcılara yardım edebileceği bilgisi.
- DUO: uyum sürecine başlamak (Harici site, yeni sekmede açılır) - Üç yıllık süre, PIP öncesi ve sonrası mektuplar, öğrenme rotaları, 2013 yasasında A2 veya üstü seviyeler ve B1’den A2’ye geçiş için 600 saat şartı.
- DUO: girmen gereken sınavlar (Harici site, yeni sekmede açılır) - Yasaya, rotaya ve yükümlülüğün başlangıç tarihine göre sınavlar; PIP ve Mijn Inburgering üzerinden kişisel gereklilikleri kontrol etme.
- Wet inburgering 2021 (Harici site, yeni sekmede açılır) - 11, 24 ve 54. maddeler PIP’e bağlı uyum süresini, PVT’nin bu süre içinde tamamlanmasını ve yasalar arasındaki geçişi düzenler. Yasa ayrıca belediyenin görevlerini ve rota kararlarını belirler.
- Wet inburgering 2013 (Harici site, yeni sekmede açılır) - 31 Aralık 2021’de geçerli olan yasa metni. Mevcut dosyalar için 2021 yasasının geçiş hükmüyle uygulanmaya devam eder. 7a maddesi PVT süresini ve belediyeye kayıt koşullarını belirler.
- DUO: bilgi sınavları ve katılım görevleri (Harici site, yeni sekmede açılır) - ONA için portfolyo ve ardından 64 saat ders veya iki DUO çalışanıyla görüşme; MAP ve PVT koşulları, 2013 yasasındaki PVT süresi ve 2021 yasasındaki uyum süresi.
- DUO: ONA yerine MAP (Harici site, yeni sekmede açılır) - ONA kursu sunan okul sayısının azalması; belediyeye MAP seçeneğini sorma ve MAP sonrasında DUO’nun ONA muafiyetini değerlendirmesi.
- DUO: ONA muafiyetleri (Harici site, yeni sekmede açılır) - MAP sonrasında belediyenin son görüşme tarihini DUO’ya bildirmesi; DUO’nun muafiyet mektubunu sekiz hafta içinde göndermesi.
- DUO: Mijn Inburgering hesabına giriş (Harici site, yeni sekmede açılır) - Resmî giriş sayfası; DigiD ile giriş, gerekli sınavlar ve DUO mektupları.
- DUO: okul seçimi (Harici site, yeni sekmede açılır) - Her yasaya göre okulu kimin seçtiği ve hangi okullara DUO kredisiyle ödeme yapılabildiği.
- DUO: kurs seçimi (Harici site, yeni sekmede açılır) - Kurs seçimi ve yükümlülüğü 2015’ten önce başlayanlar için B1 veya B2 devlet sınavlarını geçmeye bağlı istisna.
- DUO: uyum masraflarını ödeme (Harici site, yeni sekmede açılır) - Yasaya ve iltica statüsüne göre değişen kurs finansmanı ve sınav ücreti kuralları.
- DUO: uyum için kredi (Harici site, yeni sekmede açılır) - Kredi alabilme koşulları, onaylı okullar ve iltica statüsüyle oturum alanlar için geri ödeme istisnası.
- DUO: uyum süresini uzatma (Harici site, yeni sekmede açılır) - Her iki yasada derslere katılım ve sınav denemeleri gibi koşullara bağlı süre uzatma seçenekleri.
- DUO: daha az sınav veya sınav muafiyeti (Harici site, yeni sekmede açılır) - Muafiyet ve yükümlülükten muaf tutulma kurallarının yasaya göre değişmesi.
- DUO: yeterli ders saati ve sınav denemesi sonrası yükümlülükten muaf tutulma (Harici site, yeni sekmede açılır) - Gösterilen çabaya bağlı muafiyet 2013 yasasında geçerlidir; koşullar kursa göre değişir.
- DUO: süresinde tamamlamama cezaları (Harici site, yeni sekmede açılır) - Her iki yasadaki ceza kuralları ve iltica statüsüyle oturum alanlara yönelik istisna.
- Wet inburgering 2007: belediyeler için rehber (PDF, 105 KB) (Harici site, yeni sekmede açılır) - DUO’nun sitesinde barındırılan rehber, 2007 sisteminin 2013 ve 2021 sistemleriyle birlikte hâlâ kullanıldığını doğrular ve belediyenin rolünü açıklar.
- 2012 yasa değişikliği: önceki kurallardan geçiş (Harici site, yeni sekmede açılır) - X. madde, geçiş koşullarını karşılayan mevcut uyum dosyalarında önceki kuralların uygulanmasını korur.
- 2017 yasa değişikliği: 2013 yasasında PVT süresi (Harici site, yeni sekmede açılır) - 7a maddesi hem uyum yükümlülüğü hem belediyeye kayıt şartını içerir. Geçici iltica oturum izni olanlar için esas alınan kayıt, yasal düzenleme kapsamında konut sağlayan belediyedeki kayıttır.
- Wet inburgering 2021: yayımlanan yasa metni (Harici site, yeni sekmede açılır) - 11 ve 24. maddeler PVT’yi aynı üç yıllık uyum süresine dahil eder. Bu süre PIP’teki tarihin ertesi günü başlar.
- Rijksoverheid: Türk vatandaşlarının uyum yükümlülüğü (Harici site, yeni sekmede açılır) - 1 Ocak 2022’den itibaren aile yanında uzun süre yaşamak için gelen Türk vatandaşlarının uyum yükümlülüğü; iltica statüsüyle oturum alan Türk vatandaşları ve aile üyelerinin daha önce de bu yükümlülüğe tabi olduğu bilgisi.